






78 

MUNDI SUBTERRANEI 
Cap.XTI, minumque przcipitofus lapfus paulatim ita| Euboeam Boeotiz, Eubcez Atlantem & Ma- 
interiorem Montzum fabricam atterunt , ut la- 
befactatis fundamentis velad primum TTer- 
rz motum labantur; quam & unam caufam 
Ignis /4- putem defeci2s nonnullorum Montium. Ignes 
Meme quoque /zrerraze? mirum in modum ad 
fübindein. Montium defectum conferunt , uti faprà infi- 
(4'- nuavimus. Ex attritu itaque Montium , l'al- 
Jes & planities ut crefcant , neceffe eft, atque 
adeó decrementum illorum in incremen- 
tum cedat circumpofitarum planitierum 
valliumque ; ut proinde illud Jobi in hifce 
verificatum videatur , A//wvioze paulatim 
TPluvie, Ni- Terra confumitur. 4que enim pluviarum, flu- 
"Ue$, corro- 
Job. 14. 
duntans- minum , torrentium , niviumque liquata-| 
tiumbafes. yum, Montium lateraita corrodunt, utzdium 
fundamenta in Montibus fitarum plerum- 
que denudata fpe&entur ; quod in Germa- 
niz, quz vetultis npe imponuntur, ar- 
cibus mihi non femel obfervare licuit ; nul- 
libi tamen magis hujufmodi naturz cata- 
ftrophe fe fpe&andam prezbet , quàm Ro- 
mz, czterifque in Latii partibus. Intueor 
ego pené quotidie, Mozzium Palatini & Ca- 
pitolini olim editas arduafque rapes , ita ta- 
mentemporum injurià Zecreviffe , ut plaui- 
tiem feré equare videantur ; imó veteris 
Capitolii fundamenta eam jam actu adzquare, 
ipfa fundamentorum dezsdatio luculenter 
doceat ; adeó quidem, ut quos editos Moz- 
tes olim fuiffe fcribunt A4zéfores, modó nifi 
montium "veftigia quedam tibi perfuaderent; 
Montes ibi quandoque fuiffe vix crederes, 
planitiein tantum exurgente , quantum Moa- 
Pantheon. 7es decreverunt. Docet id cumprimis Paz- 
zbeon , ad quod olim per gradus aZ/cendeza- 
ur, cum modó pergradusin illud Zefcezfu; 
fiat. Docent innumera antiquitatum, uti 
Ampbitbeatrorum , Gircorum , Arcuum , Cola- 
mnarumque femifepulta cadavera : Dequi- 
bus omnibus fufiüs ,fi DEUS vitam dederit, 
in noftro de Miralilibus Latii Opere. Unde 
multi exiftimáruntfuturum , ut poft multas 
myriades annorum , planities montibus 
equatz univerfali cataclyfmo, fucceffu tem- 
poris, aditum aperiant : Quod tamen neuti- 
uam admittendum cenfeam , in magnis 
illis fuprà memoratis Moztium catenis , fed in 
iis tantüm , qui vel quotidiano ufu zdificio- 
rumque fervitute premuntur, vel ex terre- 
ftri, argillacea , fimilique fra£zZ & topha- 
cea materia conftituuntur. 
SP DI : 
Cher[onefi frve Peninfule z» Infulas, € Infu- 
lg zz» Cherfonefos mutantur. 
Metimor? V Erifimileprorfus eft, Freza quibusunum 
pholis In-. nunc Mare interanguítias montium fe 
E. infinuatin alterum Mare, olim ///bmo con- 
vu. juncta fuiffe , Frezaque extitiffe , Mari , im- 
petuofa tyrannide fluxüs, I/]mum paulatim 
Pn, €rodente. Hoc pacto, PZizietefte, Mare Si- 
ciliam avalfit Italie, Cyprum Syriz ; Afiam 
Europe Propontide & Bofphoro Thracio, 
crin, Besbycum Bithyniz , Aphricam Hi- 
fpaniz , Calpes & Atlantis deftru&to con- 
| jugio ; Pari pacto Leucofiam Sirenum pro- 
; montorio, Sumatram Camboiz, Indiz Cei- 
lanum, Gronlandiam Americz,Fretum Da- 
vis ; Nordflrandiam Maris Balthici Infu- 
lam 'Thithmarfiz , tefte Crauzio ; Americz 
| Auftrali T'erramIgnium , Ifthmo perrupto, 
|& per Fretum Magellanicum, ingentium 
|Oceanorum Orientalis & Occidui perpe- 
|tuz allifionis affultu, portas fibi ad conju- 
[gium aperiente. Sunt enim plerique //Z/z rebwi ji». 
veluti postes quidam , fubter quos per occul- ve pon- 
tos quofdam cuniculos & czcas cavernarum Pc 
| latebras Maria, quz utrinque 7f/hmos allam- latiur. 
| bunt, mutua aquarum commercia ultro ci- 
troqueut plurimum exercent; quorum exe- 
/ís fucceffu temporum pis , fuccuffifque 
per Terre motum, pontium fundamentis, 
Iflbmum concidere neceffe eft ; 
Sed veniamus ad a/reram hujus difce- 
ptationis partem. Maria interrumpunt 
Ifthmos,& z/demfubindeab alluvione aqua- 
rum & multa arenarum coacervatione coz- 
flituuntur; uti Pbarus Z&gypti, quz olim in Pharus zz- 
medio Maris lumen periclitantibus prebe-f// «in 
bat, modó 7erre lfthmo cosjumélam vide- — 
| mus, ex Nilo magna limi copia fretum im- 
plente conftitutam. Mons Grcejus olim à Circus 
Continente feparatus, modà eidem adhz- 47^ 
ret, fretoarenarum congerie repleto : & ple- 
rumque contingit ad Marium angufta & de- 
preffiora loca , Infulasinter & Continentem 
fita , ubi vel Maris zftus vehemens, vel Flu- 
minum allapfu magna arenarum copia fug- 
geritur, uti in Batavia , Zelandia , Frifia, 
in omnibus Archipelagorum tractibus, cz- 
terifqdue arenofis argillaceifque litoribus; 
paulatim ex planitie in altiffimos Montes ter- 
minantibus. Sic Antiffam oim Lesbo , Ze- 
phyriam Halicarnaffo , Ethufam Mindo, 
| Dromifcon & Parren Mileto , Pythecufam 
Parthenio Promontorio ju2élas PZnius lib. 2. Plinius. 
cap. 89. docet ; Imo Hybandam, quandam 
Infulam Ioniz, poftea ducentis ftadiis à Ma- 
riintra Continentem diftitiffe, & Syritem 
in Ephefi, Derafiden & $yphoniam in Ma- 
gnefiz mediterraneis effe, que o/m Infula- 
rum albo connumerabantur ; Denique Epi- 
daurum & Oricum Infulas eífe defiiffe : juxta. 
illud Ovidii 1 5. Met. 
Tempus erit,rapidisolim cim Pyramus undis 
In [acram veniet , congeffo litore , Cyprum. 
$. IV. 
Quidquid Mare in una parte Terrarum perdit, 
in altera vecuperat, «de Infularum zova- 
rumque'Yerrarum exordia. 
EXperientia quotidiana in Fluminum de- 
curfu id abunde docet ; Sit F/umen M. N. 
irruat ex Cin B, & exBin D totus Flumi- 
nis impetus : certum eft Zirus argillaceum 
Buti& D, cum tempore, alluvionis vehe- 
. mentià 
Ovidius. 

— 
