LIBIÍ. DE OPIFICIO GLOBI TERRENI. 
£45. XI. tum quoque eft, fi folum /gneum Elementum 
^ "Ferre conclufum fuam exerceret potefta- 
tem omnia in vaftitatem redactum iri. Que 
cum Natura rerum cognofceret, Aqueum 
Igneo Elemento ipfa apté connexuit, ut ami- 
cis conjugii legibus devincta unum fine al- 
tero operationes fuas inftituere non poffit. 
Elucefcit hoc Naturg prodigium vel maxi- 
mé in noftro Geocofmo. Conftituerat Na- 
tura varia Aquarum promptuaria altiffimis 
Montibus conclufa, utiin prcedenti capite 
patuit; quoniam vero occultam fuam fce- 
turam fine /gzi& calorifque obftetricante 
manu producere non poterat, hinc per uni- 
verfam Or£i Terrarum faperficiem , intra 
altiffimorum Montium vifcera , varia Ignis 
diftribuit receptacula ; ut hoc innato fibi & 
primigenio calore 'Yerreum. Aqueumque 
Elementum animatum , rerum generatio- 
nes facilius perficeret ; ne enim intra abdita 
"44 f4ó- atque inacceffa Montium Aquarigefceret, 
dedere! [i amico calore refolvente opus erat, tum ad 
lge. ^— vaporum exhalationumque neceffariarum 
elevationem , tum ad fceturam conceptam 
excludendam. 1gsis verb, cüm fine nutri- 
mento confiftere non poffit, non alio certé 
quàm humido pabulo vivit; hoc pactointra 
Terre vifcera reciproci commercii fcedera 
angunt Igzis & Aqua. Quoniam veró /gzis 
ibertatis mirum in modum appetens, fine 
libero Aéris fomento durare non poteft; 
hinc Natura providaaltiffimos Moztes vel- 
pene utiterminos quofdam conftituit , ut per eos 
la fmt py- Veluti per fpiracula quedam Aérattractus, 
den. Ignis peuaria perpetuó , tam amico hofpite, 
ramorum. foVeret, atque adeo gms fefe per hafce 
Montium voragines veluti pez cloacam quan- 
dam à fuperflua fumi fzciumque mole exo- 
neraret. 
Hujufmodi vero Camini preter complures 
alios quisque potiffimum conftituuntur in 
Europa ; KEtna in Sicilia omnium Scripto- 
rum monimentis celeberrimus ; Vefavius in 
Campania , Szrougylus , ceterique nonnulli 
ex Liparitanis Infulis, potiffimum ille /zZ- 
cani nomine indigitatus, quos omnes, ut 
:fuoloco dicetur , ego propriis oculis perlu- 
ftravi & examinavi Anno r638. In ultimo 
Septentrione Mons Hec/a Iflandiz : In 
Ru Gracia Cbimzra. Yn 4fía Perfis nonnullos 
fie, Perf, 7Montes Vulcanios habet, & inInfula Armu- 
zia; In Mogorum Imperio, in ZeilanoIn- 
Vulanii» fula nomine Adam infignitus 44625 ;fed po- 
jus. "- tiffimüm in Infulis Moluccis ac Philippi- 
nis, Bandanis; utráque Java , intra altiffi- 
morum Z4ontium Vice ; hujufmodi Igazs 
4fluaria Natura conílituit ; inter quos in 
Bandanis potiffimüm eminet 44ezs Gou- 
rapi , Mons Balalvanus in Sumatra ;. Agons 
przarduus in Jz/za Termatemfi , in cujus 
vertice Crater efthiatu vafto, qui in plures 
circulos majores & minores divifus, Am- 
phitheatri formam exprimit. In Mauricis 
Infulis 24e25 70/4; In 'Tandaia juxta Pro- 
Neceffrtaa 
Ignis fub- 
terranei. 
Montes 
"Vulcani 
Enropa. 
75 
fontorium Spiritus Sancti somulli repe- 
riuntur, uti &in Infula Marindica. Porro 
inJaponia non exiguushorum A4ostum zu- 
merus eft prope Firandum & Tanexumam, 
aliifquepaffim circumfitis Infulis hujufmo- 
di Vulcanig officine fumma admiratione via- 
torum fpectantur; quz occulta per /uzerra- 
neos cunicilos mercimonia agentes in Archi- 
pelagi $. Lazari Infulis ad Novam Gui- 
Vulcarii 
Japonia. 
|neam, & quas Salomonis vocant Infulis, 
per novos ZZentium hiatus exponunt , expo- 
fita deinde aliis Maris Pacifici Infulis dis- 
tribuunt. 
Nulla tamen Mundi pats'celebriores /u/- Chlealuz- 
cani officinas exhibet, quàm America. In folo a2 Meus. 
Chilenfi Regno, ordine quatuordecim nume- bus. 
rantur;in Peruano non pauciores, quos 
omnes Azdium continuati jugorum vertices 
exhibent. In Nova Hifpania zres numerafi- 
tur /gzium eructatione formidabiles. Ne- 
que ultimus Septentrionis "Tractus fuis 
Ignium penariis deftituitur , quorum quatuor 
Auctores in 'Tynfeorum Regione Tartari 
numerant ; ut interim taceam Grunlandiz 
Vulcanos , aliofque in vicinis five Infulis, 
five Continentibus Polo circumfitis , quos 
& in Terre Ignee, vulgo del Fuego , incogni- 
tos Sinus continuant, ita ut multi Antar- 
Cice plagz Polum ob Igsivomorum Aon- 
tium multitudinem inacceffum putent. Sed 
de hifce in feguentióus amplius dicturi fu- 
mus. 
Cur veró Natura rerum hos Zgses altif- C«Natw- 
fimorum Z4entium vifceribus incluferit , pri- Ip HAS 
ma caufa eft , ut ex editiffimis locis veluti per mivomos 
przcelfos quofdam Caminos abditum Natu- Mo? 
rz Elementum , fpiracula inveniret, quibus 
fe à fuperfluis urgentis Naturz gravamini- 
bus exoneraret. Secugda, nefiin Regionum 
planioribuslocis violento hujufmodi Natu- 
rgpatientis munere fungeretur, omnes cit- 
cumfitas Regionum plagas, cineribus,fumo, 
excrementitiis tophis, perniciofifque & le- 
thiferis exhalationibus ultimum Campis 
Animalibufque exitium adducerent, quod 
in inacceffis fublimium A4oztium jugis non 
fit, rejectamentis, cineribufque, aut in ab- 
rupta Z4ontium depofitis , aut fumo vapore- 
que exitiali in Aérem fublimiorem refolu- 
to, Ventifquealio difpulfo ; utproinde non 
alio fine hujufmodi azoztes vel ad Mare , vel 
inInfulasà Continente feparatas relegárit, 
quàm ne in Continentis meditullio omni- 
bus circumfitis gentibus inevitabilem ftra- 
gem adferrenr. 
Sedquares forfan, Cur 24ontes hujufmodi 
Aquarum confervationi adeo neceffarios 
non ubique Hydrophylaciis adjunxerit ? 
Refpondeo , Cám hujufmodi 2402:es nihil 
aliud fint, quàm Spiracula, per quz /gseum 
Elementumie purgat,cüm Aérem ad fui con- 
fervationem neceffarium per ea attrahat, 
non fequitur, Montbus , Aquis turgentibus, 

eanon conjungi ; cüm Cuszcul horum Mon- 
Ka tium 

