



^ 
7 
$. III. 
De Hydrophylaciis fe& Montium penariis 
in Africa con[LHtutis. 
Cap. X. 
Ti Africa magna ex parte Torridz Zo- 
ne zítibus expofita eft , ac proinde| 
fummà ficcitate laborat, ita Natura huic| 
malo providens , vaftiffimum Hydrophyla- 
cium in meditullio ejus conftituit , quos 
Montes Eun Nocant : eftque immenforum 
AMontium congeries , qui innumeros ex omni 
arte amues veluti ex fecundis uberibus 
ongé lateque profundunt: exquibus primo 
loco Ni/4s omnium Mundi fluviorum cele- 
berrimus originem fuam trahens , & per 
longas atque incognitas ambages tandem 
per catadupas przcipitatus fumma ZEgypti 
felicitate, in Mare Mediterraneum maxi- 
maaquarum moleprzgravatus exoneratur. 
zLZaira. Exhoc Zairus Occidentem petit, & Regio- 
nesvariasinexploratz adhuc magnitudinis 
allambendo , Oceano tandem Atlantico 
FNie. qifcetur;à quo non procul ortus Nzger, va- 
riasfortunz vicesfübiens, jam 'Terrz vora- 
ginibus abforptus , jam denuo evomitus, 
pari paffuin pauló ante memoratum Ocea- 
numeffunditur. A Meridie Cramam , aliof- 
ue peregrini idiomatis nominibus trans- 
ormatos amaes,qui & vaftitate cum ipfo 
"Mari comparari queunt , eructat , quos 
omnes Oceanus Meridionalis excipit. Ne 
veró Nubiz & Lybiz deferta zftu perirent, 
Atlantis concatenatos in Ortum Z4oz£es Na- 
tura ita diftribuit, ut ficuti à Capite humor 
per omnia Corporis membra diftribuitur, 
itaab Atlanteper reliqua Montium vifcera, 
laboranti naturz híc fubveniretur. 
Hujufmodiautem agzarum velut Cad; re- 
conditorii funt duo Lacus Zam£re & Zaire; 
quorum hunc non malé dixerim foturam 
alterius Zambri,tantà uterque aquarum 
copià turgens , ut non flumina, fed maria 
eructare videantur; potiffimum Lacus Zam- 
ri , qui veluti in Centro conftitutus, acin 
amnesampliffimos diffufus , fingulis Mun- 
di partibus, ceu é predivite vena confert 
abundantiffima aquarum profluvia : Septen- 
trioni quidem NZ/um , Orienti ipsu Flu- 
mina C«amam & Coavum , Zeila , Manbicefeu 
Manhenfen Auftro , Occidenti denique 
Zaire : quorum hi omnem zeridionalis Afri- 
fur, Vocatur 44gaos , vicina Regno Goiam ; 
"Terra, in qua oritur, vocatur 3222/4; in apice 
Montis , in plano arboribus undique circun- 
dato. Diametros fontis lata pedem unum cum 
fub Dominio Presbyteri Joannis, operz pre- 

MUNDI SUBTERRANE!I 
defiderata , tandem innotefcat , qui proprii 
fint NZÀ fontes , aperiretentabo. 
Diximus alibi, Odoardum Lopez. prg cz- Od. Lopzz. 
teris in originis Niliinventionem incubuif- 
fe, atque hocunicum fategifle, ut NZJ fontes 
proprios affignaret. 
verz fcaturiginis Nili infpectorfuit, neque 
ejus relatio rei fatis conformis eft; Veriora 
igiturdetam infigni argumento adducenda 
nobisfunt. Eo ipfo igitur tempore quo ne- 
gotium hoc intricatiffimum , fummé per- 
plexum me teneret, huc Romam appulit 
Verüm nec Odoardus Falfa rda- 
tio de origi- 
ne Nili, 
P. Francifcus Caravaglius Andie & Zthio-PE Carare- 
. . I$. 
pi? procurator ; à quo ego per manufcri- 
ptum P. Pe?ri Pais veritatem. edoctus, ean- Petr. Pair 
dem hic pofteritati confignare volui , ut ve- 
ritas tandem poft tot actantasgraviffimo- 
rum Auctorum fallacias futilefque conjectu- 
ras fuo nitori reftituatur. 
Resira fehabet : Provinciaubi NZ/us or- Defriptie 
originis 
Nil; 
dimidio, fundi inexplorabilis, marginenon 
redundat, fed in radice 4027s exitum fibi 
pandit , ubi fimul ac & Montis vifceribus 
emerfit, in f/'umen diffunditur, qui aliisfub- 
inde fluminibus auctus , tandem in Zacum 
fefe 3o leucarum longitudinis , latitudinis 
14 exonerat; àquo dum iterum emergit per 
longas Terrarum ambages gyrans, ad eus- 
dem ferélocum , unde prodierat , videlicet 
ad Fontem perveniens, reflexo curfu rectà 
per ingentia przcipitia faxaque inacceffa 
dilapfus ad zszerzera divertitur Ezbzopzee. 
Quz omnia confirmantur P. Petrz Pazs 
Societatis noftre Sacerdotis oculato tefti- 
monio, qui hunc foszem Nil;unà cum Impe- 
ratore ZEthiopiz , uterque curiofitate fimul 
ac veritatis amore percitus, magno exerci- 
tufociatus diclum fontem luftravit. Verüm 
cüm dictus P. Pezrus Paisfumma diligentia 
hoc negotium in ingenti rerum ZEthiopica- 
rum manufcripto Opere , quecunque obfer- 
vavit, pertractárit ; hic ejus verba ex Lufita- 
nicoin Latinum traníflata apponam, ut ve- 
ritas rei luculentiuspatefiat. Sicitaqueait: 
Poflquam traclavimus de fertilitate terrarum | Relurio de 
origine Nili 
3 Ur. 3 . P.Petri 
tium me faclurum exiflimavi, ft boc loco nonni- yas. 
Iwewia C£ Occidentalem plagam , Regna Congo, 
Angolam, Monomotapam , Matamam, Da- 
gamidri, Agafymbam, ufque ad Bonz Spei 
Caput irrigantes feecundo limo à fterilitate 
vindicant: ifti vero totam interiorem Abys- 
finorum Regionem , eafque omnes , quas, 
Flumina 
Africze Me-. 
ridionalis, 
hbildepracipuis Fluminibus C9 Lacubus Zer- 
rarum, ejus Imperio [ubjeclarum , referam. In- 
fer qug primo loco fe offert maximus ille G9 toto 
Orbe celeberrimus Fluvius Nilus , qui won apud 
"Antiquos folim , € modernos Dolores, Auclo- 
refque gravi[fmos in admiratione fuit , fed & 
cujus frequentem mentionem facit Sacra Scri- 

ab Oftio Maris Erythrzi ufque ad Cuamz 
oftium maritima ora difterminat, quz funt 
€Melindz, Barnagaffus, Quiloa, Mombaza, 
Mozimba , Mombara, Membaca, Mozam- 
bicum , aliaque hujufmodi Regnorum mon- 
ftra. Verüm ut tam notabilem hiftoriam 

catur ab &thiopibus Abaoi: Originem fuam te- 
net in Regno Goyam zn uno territorio, quod vo- 
catur. Sabalà , cujus incolg vocantur. Agous, 
piura Gen.2. Vocatur Gehon , unus à quatuor Nili 4ofer- 
Hic bodierno die vo- tti»ejalque 
origo zovi- 
ter inventa. 
Paradifum irriganiibus. 
hic apponamus, & ut veritas à tot feculis | fautgue Chrifliani , etfi fucce[fu temporum , fyl- 

vefcente 
