LIB.II. DE OPIFICIO GLOBI TERRENI. 
(ap. X. ditantur. Sunt autem 7r/j/ici nomine di- 
ftin& , quarum ille que Galliam refpi- 
ciunt, Co?/ze , quz Helvetiam ambiunt, Abe- 
:ic cum adnexo 7vgefo; que demum Adtia- 
ticum Mare fpectant, Pezzine dicuntur. Ex 
toto hoc 4/pium complexu , veluti ex feecun- 
do utero, effufi ingentes 4mzes, Danubius, 
Rhenus,Oenus, Germaniam ; Rbodazuus, Arar, 
AMofa , Mofella , Galliam Belgiumque ; Padus 
veró, Atbefts , Mincius , Ticinus, Ytaliam 5 Sa- 
v4; vero & Davus lllyricum irrigando 
beant. Exhocnon Flumina tantum , fed & 
ingentes & immenfi Lacus originem traxe- 
refuam ; In Germania Lacus Acronus , Luce- 
rimis, Tigarimus; 1n Gallia Infubriumque 
Regione , Lemanus; ut interim innumeros 
minoris ordinis Zaczs fübticeam. In Italia | 
Cifalpina Lacus tres, quos Adajorem , Comen- 
Jem , antiquis Larzum, & dela Garda vocant. 
Undeautem tanta aquarum ubertas originem 
fuam nancifcatur , & quomodo A4ontium pe- 
Zari$ contineatur , duo loco & tempore 
oftendetur : hoc enim loco de penarzerum 
tantum difpofitione tractare vifum eft, ut 
eà exploratà paulatim ad occultas & abditas 
tantorum Nature mirabilium caufas pertin- 
gamus. Sed filum occeptum fequamur. 
Enarrata itaque 4/pzum concameratio, cüm 
non zquali menfura aquarum , omnibus & 
fingulis circumfitis Regionibus fefe com- 
municare poffit ; ne neceffitati mortalium 
novercam fe prebuiffe Natura videatur, hinc 
alios fibi ex omni parte coacervatos 2402- 
zium ordines , fimbriis , fuis, adnexuit, vel- 
"lia Hy. utiauxiliares quafdam copias: In Germania 
ropbylcis. quidem AMontes Noricos, &qui Bohemiam 
cingunt, Hercysios, qui Boream fpectat, 
Cattimelibocum : Yn Gallia Vogefum , Alver- 
nios , & Alpium Cottiarum reliquias, Deipbi- 
natis Montes : Yn Italia Apeuaini offamen- 
tum numeris montibus veluti fpina quedam 
dorfi ex offibus, coagmentatum. Adeó ut in 
Germania fupra citat Montes aliam F/umi- 
2umtoeturam fuppeditent, id eft, Menum, 
Allim ,Moldavam , Ama[um ; Yn Gallia Zzga- 
rim ,Sequanam, Druentiam , Varum ; In Italia 
"Arnum ,Tylerim, Anienem, Lyrim ,Vulturuum, 
uibus univerfa Italia, Gallia, Germania 
fe ada profluvio irrigantur. Neveró ex- 
tremz Europe Regiones debito fibi bumorzs 
nutrimento deftituerentur , nova conftituit 
Natura cellaria feu reconditeria. Inter Hi- 
fpaniam & Galliam .4/pesfive Montes Pyre- 
1£05;Inter Germaniam & Poloniam , Hun- 
Carpatbas gariamque Carpatbzos Agontes ; quorum illi 
Mons. : : í : : 
uos, in Gallia Garummam ; In Hifpania IZerum, 
1 
l 
Montes Py- 
Yenai. 
Hijas. Durium,Tagum , Betim , quadianam ex Pyre- |P. 
eoru plicis ,id eft , Giflelle Aontibus, de- 
FL Plow- ducta Fiumina profundünt : At veróin Po- 
Hungaria. lonia Viflulam, in Hungaria 7ZZifcum,in Ger- 
mania, Oderam , dhohque innumeros, qui- 
busdictz Regiones fcatent, F/vios produnt. 
Atque adeó hifce zribus Naturg A4qua- 

rum reconditoriis pofitis , univerfa Europa 
7t 
fummis & inexplicabilibus emolumentis Paragr: 
beatur. 
$. II. 
De Penariis Natura , feu Hydrophylaciis 
in Afia confHitutis. 
(C) in Europa in Penariis Agoutium con- 
flituendis tenore proceffit , eodem in 
Afía ,in Adoutium conftitutione lufit Natura 
rerum. Siquidem ex Geographica difciplina 
conftat, mediam totius Z/rz longitudinem mar: 
continuatis Azontium catenis À'Ihracio Oc- ^*^ 4f» 
cidentis Bofphoro,ufque in ultimum Orien- 
tis terminum protenfam, Borealem Afiam, 
id eft, Scythiam feu 'lartariam ab India 
Auftrina veluti difcriminare. Qui quidem 
Montium acervipro vario fitu, varias deno- 
minationes fortiti funt ; nonnullis illos fub 
Tauri, & Antitauri , quibufdam fub Caucaft, 
aliquibus quoque fub /maz & Parapazifi no- 
minibusindigitantibus. Quidquid fit, non 
cum nominibus, fed cum rebus nobis nego- 
tiumeft. Certum eft hos 74oztes in meditul- 
lio totius 4ftz concurrentes , ingentem al- 
tiffimorum Mesum globum conftituere, 
quod nos proinde przsczpale totius 4fte Hy- 
drophylacium afferimus. Nam id in omnes 
Afie partes immenfa eru&tat F/umzza , ver- 
fus Auftrum quidem, 724m & Gangem ,qui- 
bus univerfa Indorum Natio abunde irri- 
atur ; verfus Orientem plurimos immen- 
fous Regni Sinarum amzes ; verfus Bo- 
ream Rba & Obin; verfus Occidentem deni- 
que nobiliffima Flumina Ox«m, Jaxaffem & 
Hydafpim , preter innumercs ingentefque 
lacus , quos efficit , prebet , uti 27appa hic 
appofíta luculenter demonftrat. Quoniam 
verb Afía longioritractu protenditur, quam 
ut fingulas longé lateque fparfasRegiones 
attingere poffit ; hinc divitias fuas per /4Z- 
terraneorumxegnorum commercia ita diftri- 
buit, ut nulla plus fe alterà accepiffe glo- 
riari poffit. Nam Taurus & 24ntitaurus Mi- Montes & 
norem Afiam uberrimis F/uviis beat; Gre- puta, 
ciom F/uviis ex Acrocerauniis A4?bo , OIympo, Aa. 
Pelione , O[fa , ceterique, profufis. Árme- 
niam , Perfidem , Babyloniam celeberrimis 
Fluminibus Euphrate, 7igri , Derbi , cate- 
rifque, quos. brevitatis caufo fileo , Gerdizz, 
five Ararat atque Cafpii Montes irrigant ; qui 
Tauro & Caucajo ab Occidente nexi, tandem 
ad Ortum in paulo ante A4eutum enarra- 
tam congeriem veluti diverfirami in trun- 
cum fuum implantantur. Habent & in $e- 
ptentrionis ultimo angulo HyperZore; & &iz- 
bei Montes fua. Hydrophylacia , ex quibus 
vaftiffimi Fluvii, Boryflbeues , Volga , Tanais, 
effufi , Ruffiam. & 'Tartariam ubertim ri- 
gant; dequibus eorumque memorabilibus, 
tebus fto loco fufius agetur. 
$. TII 


