LIBIL DE OPIFICIO GLOBI TERRENI. 67 
forfan difficultates adnexas habere, quàm |'Terrz ? Refpondit autem Job: Aeffondere 
uteashumanz induftriz labor evincat.Nam, | qud po[fum ? manum meam ponam [uper os 
uti in feguentilbus oftendetur , cüm Terra in- (meum, unum locutus fum , quod utinam mon 
numeris cuniculisperfofía , ingentibus fine| dixiffem , & alterum, quibus ultra non. ad- 
Cap. NT, 
numero cavernis , parvis , minimis, maxi- 
mis referta fit ; ac deinde heterogenez na- 
turz mixtis conftet, ut ad aptatum pondera- 
tiopisfcopum quis pertingere poffet , horum 
omnium siotitiam , ut poffideret , neceffe 
foret. 
Concludamus itaque cum Divo Jobo : 4c- 
cinge ficut vir lumbos tuos , interrogabo te, 
refponde mibi, ubi eras , quando pouebam fun- 
damenta 'Terrz ? indica mibi, fi babes intelli- 
gentiam ejus? Quis pofuit menfuras ejus , f 
nofti ? vel quis tetendit uper cam lineam , fuper 
quo bafes állius fundata [unt , aut quis dimifit 
angularem lapidem ejus ? nunquid ingre[[us es 
profundum Maris , && in novi[fmis Aby[f de- 
ambulafi? nunquid confiderafH latitudinem 
job. c. 38. 
V. 4^ 10.11. 
XC SEPOLAUT 
| dam. 
Atquehezcfunt, quede vafftate ac magzi- 
| tudine Geocofmi dicenda putavi : Modostum 
|menfurandi, tum ponderandi totius Mo- 
;lem , cüm a//£i noftris in Operibus tradide- 
rimus, &vix Geograpbicum Opus , ubi metbo- 
dus non contineatur, exiftat, confulto, né 
lopus hoc, jam ab aliis traditis referciam, 
pratergreffus fum ; né tamen Lector defide- 
ratà notitia fruftretur, 'Tabellam Aacterum, 
qui in Terrena mole men[uranda operam fuam 
contulerunt, ex qua' in tanta difcrepantia, 
|quz magis ad guftum funt , excerpere pote- 
irit, apud doctiffimum Patrem noftrum Azc- 
ciolium im Almage[lo novo reperiet , Tomo x. Ricciolius, 
fol. 62. 
VETT: 
Te Montibus Geocofmi, eorumque neceffitate. 
mt Agna inter Auctores, potiffimum 
Sacrarum Literarum Interpretes,con- 
troveríia eft, Utrum ante Diluvium 
Terra montibus fuerit exa[perata, Utrum ve- 
ró undique &undique planà fuerit fuperfi- 
cieconglobata. Utraque fententia fuos ha- 
betSectatores. V erüm uti przor veriffima eft, 
ita pofterior falfiffima & periculofa in fide. 
Montes fue. Cette Sacer Textus luculenter docet , Monti- 
ded bus fuiffe przditam ab initio; meminitenim 
* Montis Ararat , meminit altitudinis aqua- 
rum in Cataclyfmo /apra omues montes in 
univerfa Terra quindecim cubitis exaltata- 
rum. Si ergo Montes operuit Cataclyfmus 
aquarum, ergo ante eum jam fuerunt; unde 
pofterioris fententiz Sectatores audiendi 
nonfunt. Terrenum itaque Globum montibus 
fuiffe exafperatum, adeó certum eft, ut is 
folus in contrariam fententiam abirepoffit, 
qui Naturz neceffitatem ignorat. Montes 
Terreno Globo ita nece[farii fuerunt , ut fine 
iis Glohus Terrenus confiftere non poffet, 
tum ob eximias, quas 7errz conferunt uti- 
litates, tum ob caufas paulo poft fufius ex- 
ponendas. Siquidem, uti Divina Providen- 
tia mirando opificio conftituit Zerrezz mo- 
lis Globum , ita fines Opificis ita fublimes | 
funt, ut vix fit, qui ad eos omnes & fingu- 
los pertingere , quantumvis fagaciffimo in- 
genio imbutus, poffit. Nonnulla tamen hoc 
«res recenfere vifum fuit, ut inde fi cui 
fufficiat animus, reliqua concludere poffit. 
Quod itaque , przmo, offa in Microcofmo, 
hoc in Geocofmo Montium ftructura facit ; qui 
totam Zerrezi Globi molem ita ftringunt , ut 
diffolvi minimé poffit , atque hoc modo per- 
fe&am confiftentiam confequatur. Cüm 
enim Terra non unius generis glebam utero 
fuo contineat, fed innumeris diverfarum 
rerum fpeciebus , uti Mineralibus, Pulve- 
Offatura 
"Telluris 
Montium 
compages 
4. 
ribus , Metallicis fluoribus, Cineribus , ut 
| poflea xeferetur, feeta fit ; certe illa confifte- 
Irenon poflent, nifi firma ftructura intra in- 
timas concavitates, Montium compage , vel- 
uti dolia circis, continerentur. Secund?, 
cüm Mare Terre circumfluum , perpetuo 
zftu, tum fluxu refluxuque , tum Vento- 
rum impetu agitetur, certé fine Montium. Urilitates 
repagulis 'Yerra durare non poffet ; hisenim p dde H 
intra finus fuos alveofque , veluti vectibus aio». 
& oftiis, ne 7erram immodicá diluvione 
devaftet , continetur, juxta illud Jobi : Czr- Joc 38. 
cumdedi illud terminis meis , & pofuà ve&tem. 
€& oftia, C9 dixi,U[que bucvenies C9 non proce- 
des amplius , 6&5 biccoufringes tumentes fluctus 
tuos. Tertio, Montes ad Fontium,Fluviorum- 4; yos. 
que propaginem prorfus neceffarii erant; tium fatus 
his enim Zerra declivier facilem in Marez4»7 "9: 
fluxum przbet, quodfi Térza prorfus pana Mentes. 
fuiffet, fieri non potuiffet; fed de hisube- 
rius in 'Tractatu de Orzgize Fontium. Sunt 
ergo Montes veluti Mammz quedam in 
Geocofino protuberantes, & tanquam Naturz 
quzdam penaria & reconditoria , tum ad 
liquorem perpetuó fuppeditandum , tum ad 
fubje&tas Montium Kegionumque conval- 
les, benefici liquoris undiquaque diffufi 
munere alendas di cicdidliique, à provida 
Natura inftituta. Quarto , Montes tum ad 
rabiem Ventorum co&rcendam , tum ad 
|Herbarum , Arborum , Plantarumque va- 
|rietatem , que fine Montibus ceteroquin 
'nonprovenirent, producendam , tum deni- 
quead ftum Solis temperandum , Aérifque 
falubritatem , que omnia non nifi inaltiori- 
I bus Montium receffibusobtinentur, mirum 
in modum conferunt. Hinc homines, pecu- 
defque eftivo fervore laflati , sntauas ut 
plurimum regiones , refrigerii , fanitatifque 
inftaurande caufa , petünt. Quint , quid 
l2 Mon- 
I 



