Galilzus. 
Scheinerus. Schezgerz , 
Malaper- 
tius. 
LIB.II. DE OPIFICIO GLOBI TERRENI. 
Cap. Y V. nuat£ hanc ipfam deinde refolvunt in ma- 
culas minutas difcontinuas pazdlorum adin- 
ftar ; itaut inter ipfas , reliqua So/arzs Juper- 
Jíciei fpatia elücefcant ; & quando ifta, in 
parvulas maculas, difcretiofacta eft, pro- 
grediuntur nihilominus ordine fuo per 
unum aut plures dies, idque diverfimodeé, 
nonnullis in communem Sois faperficiem 
evanefcentibus , quibufdam in unam con- 
tinuamumbram redeuntibus , utrifque vel- 
uti peenitudinequadam ductis, fe à fe invi- 
cem feparantibus, ut deinde evanefcant, 
ex evanidis denique , veluti ex fubftantia | 
Solis ebullientes revalefcant, & in novam 
facularum umbrarumque fobolem excre- 
fcant. Imó eademaliquando, poft unius vel 
alterius diei difparitionem , iterum com- 
paret. Verum , ne quifpiam hujufmodi 
! QeuóuSuor vitio oculi aut vitri accidife putet; 
is fciat , hoc in ipfa So/aris difci faperftcie, 
femper & quovis diei momento, in quavis 
: Selis parte, fub certa tamen Stellarum pofi- 
tione , indifferenter fieri , irrefragabilem 
experientiam hucufque indubitanter do- 
cuiffe. Qui unquam in Fornacibas fuforiis in ' 
ingentibus cuppis liquefactum «e; vidit, is 
genuinas P/wnomeni Solaris rationes aliquo 
modo comprehendere poterit. Sicutienim 
in hujufmodi cuppis fuforiis , undantis ma- 
teriei fervor , talesfubinde zftus volvit, ut 
mari cuidam igneis fluctibus agitato, un- 
darumque vorticibus curvato, haud abfi- 
mile videatur : ubi fuligines atrz, flammis 
lucidiffimisjunctz , miram quandam facu/a- 
rum , umbrarumque viciffitudinem exhibent, 
inquarum evanefcentium locum aliz iden- 
tidem fuccenturientur : 5 vero liguefattum, 
uod actu funditur , fplendorem habet ita 
fistdon Solis fimilem , ut nulla aliaresin 
natura rerum J/endorem Solis melius ex- 
hibeat. 
Hoc amicu deturpatum primà anno 
1625.1 V Aprilis Moguntiz , & deinde va- 
riis aliis temporibus hic Rome cum Scbei- 
sero non fine ftupore meobfervaffe memi- 
ni ; unde Fzguram Pbenomeni hic apponen- 
damduxi. Hecautem «mbrarum lucularum- 
quepbenomena , nullà ratione , extra Difcum 
Solarem , fed ex ipfa Corporis fuperficie quafi 
ebullire, hifce rationibus comprobatur. 
Primb,quia Sol five umbris variegatus, 
five /uculis corufcus , five utroque carens, 
ficuti uni loco comparet , ita toti Mundo 
apparere compertumeft. Item quando no-- 
v£ oriuntur , autillz certum in So/ar; fuper- 
fícielocum obtinent, fit hoc ubique, tempo- 
re &loco $o//s5 eodem ; imo annorum diver- 
forum , dummodo temporibus fimilibus & 
in iifdem para//elis obferventur ; quemad- 
modum ex conftanti & concordi Ga/ile;, 
Malapertià, Gaffendi, Heweli, 
aliorumque in 724ia , quos apud cz/ates vide, 
Giffendus, obfervatorum traditione nobis innotuit. 
Hevelius. 
Secund? , five intervalla umbrarum & macula- 
59 
| rumfümantur in longum , fivein latum, five 
mixtim , femperilla fuperfície? Solari ineffe 
reperientur: quod nequaquam , uti ex Opti- 
cis patet, fieret, fialteriexzra Solem Sphere 
inhzrerent. 
Dixi in Definitione, panfpermia quadam 
refertum ; eo quód $0/ non fimplicistantüm 
lucis qualitate preditus fit, fed & /;c admi- 
ftashabeat omnium feminalium rerum virtu- 
e$, ut, qui ab Opifice Mundano , veluti 
Mundi quzdam anima, & Pater omnium, 
eft conftitutus, omnium infe, virtute, fe- 
minalium xationum poteftates contineret; 
quz uniufcujufque rei feminibus conjunctz, 
rerum omnium in Mundo generationem effi- 
ciunt.Nam (utrecté Ariftoteles) $0/ 5 bomo 
generant bominem ; per lucem autem & mo- 
;tum folüm non generat ; ergo per aliquid 
:aliud, fcilicet per lumen, tanquam per vehi- 
jculum delatum fingulifqve mixtum , hunc 
, effe&um preftat. Calorem vero precipuum 
iSo/sinftrumentum, nemo facilé negárit, 
nifi qui fenfu omni privatus fuerit. 
Diximusin Definitione 5o/ fupra data; 
! Corpits Solis afperum (Phyficé non Mathema- 
ticé rotundum , utmulti volunt). Quemad- 
modum enim Terra, atmofphzrá fuà con- 
ftans , inzquali qzporum exbalationumque 
amictu cingitur , variafaue habet partium 
difpofitiones; alibi enim denfam , alibi fub- 
tilem & tenuem, ubique varia virium , qua- 
litatumque mifcellà imbutam experimur 5 
inaliis quoque & aliis locis alia atquealia 
pro partis evaporantis natura & conditione 
bdunh ita prorfus exiftimandum eft, 5o- 
lem pyrofphara fua conftare inzquali, uti 
experpetua macularum, fumorum , nebula- 
rum, Jucuarumque in ejufdem fuperficie, 

| nunc ebullientium,nunc iterum evanefcen- 
tium viciffitudine , irrefragabilis experien- 
tia docuit: atqueadeó so/are Corpus ad inftar 
| Oceani cujufdam zgze; in perpetuo motu & 
i agitatione verfari, quod quidem fic agita- 
jtum pro evaporantis Solaris regionis varia na- 
tura, varios quoque in Natura rerum effe- 
| &uscaufare, nemo dubitabit , qui predicta 
|penitius fuerit contemplatus. Eft enim 
|omnium Mundanorum Corporum eadem 
|ratio, ut quod de 7erra dicimus , de Soze, 
| Luna , cterifque P/anetis dicendum fit ; di- 
| verfitasin eo folüm reperitur, quod unum- 
Iquodque forum Corporum, uti diverfam na- 
turam fortitum eft , ita diverfam quoque 
exfpiratz virtutis fue Spheram fundet. 
Nil amplius dico ; qui hzc SoZis miracula 
profundius fuerit rimatus , is haud du- 
bié facilé Cometarum in fuperiori ZEtheris 
regione nafcentium orzginem videbit. Mul- 
ti quoque P^Z/ofophi , dum effectuum quo- 
rundam infolentium abditas caufas Cz/o 
empyreo in pluribus temere adfcribunt, 
plenius fibi, fi $975 hanc pyrofpheram , ejus- 
ue varios effe&us confideraverint , fatis- 
acient. 
| Ha 

Sunt 
Ariftoteles; 

