Cap.YV. S 
LIB,IL DE OPIFICIO GLOBI TERRENI. 
Cap. 111. liantur. Zérti?,quod motu circulari agitati, 
tum in Ze/lurem , tum in fe invicem influen- 
do, in Univerfi confervationem confpirent. 
Quz omnia , cum uberrimé in Zzinerarzo uo- 
Fflro Exflatica profecuti fimus, hic eadem re- 
petere nolo, fed , in genere tantüm , híc 
nonnulla , quz ad argumenti noftri inftitu- 
tum plurimum facere videntur, difcutiam ; 
Eteft, Utrum omnes Stelle proprietatibus G9 
virtutibus differant , & An omnes in Terrenum 
Corpus influant. 
Ad primum quodattinet,certum eft, Con- 
ditorem Opt. Max. nontantüm propter or-| 
natum , fed ob fzesinnumeros , foli Menti 
Cofmotechniti notos , Univerfum condi- 
diffe, quorum zrestantüm humani imbecil- 
litas intelle&us attingit ; videlicet G/orza | 
Conditoris ; propterfe enim omnia operatus | 
eft DOMINUS. Secuzd? propter Hominem 
&ad Creature rationalis ufum , & confe- | 
quenter propter Terreagum Globum , que pro- 
ria Humani generis fedes & habitacu- | 
om eft. 7eriió ad Univerfi confervatio- 
nem; ut quemadmodum in Humani Cor- 
poris Microcofmo unum membrum fo- 
vetaliud , &reciproco quodam fotu omnia, 
fingula, &fingula, omnia, afficiunt; ita| 
Aflra Megicollai feu magni Mundi vel- 
uti membra quzdam , zzfuxibus recipro- 
cis oribefque unicuique propri, fe affi- 
ciunt, ac five immediato vicinorum, five 
mediante intermediorum 7zfluxz, fe invi- 
cem fovent, alunt , roborant, & denuo, 
hoc mutuo unionis fcedere colligata, per- 
petuó confervant. Hzc ver Mundanorum 
corporum confervatio otiofa fuiffet, nifi ad 
altiorem ffzem refpexiffet, qui fuit Terres 
Gloli, adeoque Hominis Microcofmi ulti- 
mata confervatio. Siquidem quidquid in 
univerfa Mundi machina difperfarum vi- 
tium eft , quidquid in G/oZis SteZlarum do- 
tium eft ; id in unicum TeZwrzs Globum , vel- 
utiin epitomen quandam, congeffit, ut Ho- 
mini (qui omnia in omnibus erat futurus, 
omnium in Mundo elucefcentium rerum 
compendium, & parvus Mundus) habitacu- 
lum, fimili apparatu, omnibus Mundi cor- 
poribus in hunc finem indipifcendum con- 
Ípirantibus , proportionatum prepararet. 
Omnesenim G/oZ; Stellarum, uti nullo ve- 
getantisaut fentientis naturz foetu przdita 
funt, ita puratantum Elementorum compo- 
fitione coaluerunt , &tum D EI voluntate, 
tumratione fitüs, quem in immenfo Zithe- 
CAPUT 
2De Sole & admirando ejus opificio 
57 
rei Oceani fpatio finguli peculiarem obti- 
nuerunt, tum etiam vicinorum Szderum fub 
alia & alia conftitutione iis /sffuentium abdi- 
tis virtutibus, finguli fpecifrcas quafdam & 
peculiares appropriatafque dores adepti funt, 
quibus Zerrenum Corpus , Influxu fuo peren- 
ni, tantá rerum varietate , quantam quoti- 
die miramur , bearent. Solusitaque 7erre- 
us Globus , quicquid in Univerfo virium la- 
tet, veluti communeomnium Subjectum in 
fe recipit, fovet , & ad hominum ufum cor- 
vertit. Quomodo veró hoccontingat, jam 
tempus eft ut oftendamus , ut Geocofm; 
nofiri, five Mundi Subterranei aycana facra- 
menta magis magifque elucefcánt. Unde 
itaque tanta rerum in Te//urzs Corpore elu- 
cefcentium Varietas proveniat, & quomo- 
do illa producatur , oftendendum eft. 
Certum eft, omnium Philofophorum cal- 
culo , Inferiora , fupernis lationibus fub- 
ftare; tantamque e inter hzc connexio- 
nem, ut impoffibile fit , Zvferierem Mundum 
fine perenni Supermorum Corporum influxu 
fubfiftere poffe; ficuti fieri non poteft, ut 
principium paffivum quicquam fine activo 
Iproducat. Mixtafiquidem , quorum innu- 
merabilis inhoc 7e/lurzs Globo varietas Ípe- 
catur, cüm perpetuo Elementorum, ex 
quibus originem traxerunt, fetu indi- 
geant; Ze//z5 vero, immobilis fuà fede, fixa 
maneat; neceffarió fequitur , aliquod Mo- 
bile Corpusfympathicum dari, quod fper- 
maticas rationes unicuique Mixto inditas 
ad generationem follicitet ; ut perenni zz- 
fluxu fuo, tum quod generatum eft , fo- 
veat, tutn in propagationis fuz vigore, quod 
fectum eft, confervet. Atque hoc przftant - 
fuperna Stellarum Cerpora ; quorum z»f/uxus 
cüm fint fenfibiles, ad aliquid neceffarios 
effeoporter ; nihil enim fruftraeft, necin 
natura , nec à DEO factum & productum. 
Siergo neceffarii, certé ad /nferierem Mun- 
dum , quà animandum, quà confervandum 
neceffarios effe oportet. Et cum fint Ele- 
mentorum Principiorumque nature uti 
jfubtiliores ita efficaciores virtuofiorefque 
portiones, ad omnium Mixtorum compo- 
fitionem eos concurrere neceffe eft ; infi- 
nita vero Mixtorum multitudo , infinitam 
quoque Superzorum Corporum multitudinem, 
virtutumque iis infitarum copiam arguit. 
Sed his in genere tantüm expofitis , mo- 
do adparticulares Afrorum virtutes progre- 
diamur. 
IV. 
» viribus , proprietatibus, quibus iz 

Mundum Terrenum influit. 
OL, princeps Mundi Sidus, totius calo- 
ris & luminis Fons & origo, Vitz, to- 
tius inferioris Mundi fcaturigo, V erum 
& naturaleIgnis Elementum , à DEO Opti- | 
mo Maximoex primigenia Mundi Chaoti- 
'Tov.I. : 
|camafía eductum , & ex magna primzvi lu- 
| minis parte coagulatum , conftat ex folido 
| &liquido ; quemadmodum modernis hifce 
temporibus 744; 0ptici fubfidio fat fuperque 
patuit ; quoadhibito, non fecus ac Oceanus 
H quidam 


