MUN 
SUBTER 
55 
Ioepwug 
RANEUS 
LIBER SECUNDUS 
A o BUNT [ope 
Goo por ian mess, 
NIC XI ovoogi 
frt de admirando Globi T'erreni opificio. 
CaAPur lI. 
'De Fine € Scopo Geocofmi. 



2 Lobus Terrenus , quem Geo- 
2WJ)s cofmum five Maandum Terre- 
(P Jirem appellamus , uti eft 
?univerfz Creature finis & 
^4 Centrum : ita e quoque à 
/ Divina Sapientia rerum O- 
pifice, arte & induftria dif- 
pofitus eft ; ut quicquid in Univerfo virium, 
quicquid in particularibus ftellarum globis 
proprietatum abditarum latet, id totum in 
hunc veluti in epitomen quandam conge- 
ftum videatur. Neque id mirum cuiquam 
videri debet; in hoc enim Pomzzem veluti 
Mundi dominum pofuit, ut ex eo , tanquam 
ex fpecula quadam, Divinorum operum 
magtiitudinem, pulchritudinem , inexhau- 
ftamque cum infinita quadam varietate 
"Terrenus 
Globus dz- 
cit ad cacle- 
fia. 
junctam copiam confideraret, confideran-| 
do admiraretur , admirando tanti operis 
Architeilum follicito mentis fcrutinio quz- 
reret, quzrendo inveniret, inventum zter- 
nüm poffideret. 
Propter Et quoniam Zemo verfutià & diabolicz 
Chriflum 
Geocofímus 
fasst. tum à Deo exciderat , infcrutabili Divini 
confilii altitudine , Unigenitus Dei Filius, 
Verbum Patris, ut perditum hominem in pri- 
ftinum dignitatis ftatum reponeret ; huma- 
na carne indutum, contractis cum huma- 
nanaturafponfalitiis, in hoc Zerreuo Mun- 
do comparere dignatus eft , hic humanam 
operari falutem. Et VerZum caro faclum eft, 
C9 habitavit inuobis. . 
Quz fané prarogativz altitudo & fubli- 
mitas tantafuit, ut meritó omnium Divi- 
norum operum excellentiam infinitis, ut 
dicifolet, parafangis fuperet ; & proinde vel | 
ex hoc capite Mzzdum hunc Terrezum to-| 
tius Univerfifinem & Centrum dixerimus. 
Certum eft enim , univerfam Mzzdi ma- | 
chinam ad aliquem /fzem conditam effe à 
Deo Opt. Max. At quifnam ille? Sané is 
primó minimé propter fe tantüm , neque 
propter Angelos ; heque propter Dei Con- 
ditoris indigentiam , cum corporeo Mundo 
opus illisnon effet , conditus cenferi debet; 
ergo propter aliud ; ergo caufa creaturz, 
Hominisnquam, gratia. Qui uti corporez 
calliditatis aftu, per Protoplafforum pecca-| 
|intellectualifque naturz confinia, effentie 
|fuz ratione attingit: ita ex parte materiz: 
|fenfibus corporeis praeditus fuit , eo fine , ut 
| corpore? Mundi theatrum perluftraret ; ex 
| parte veró formz , intellectu omnis corpo- 
reznaturz terminos tranfgreffus Divinum 
Opificem cognofceret , laudaret, eumque 
|amando zternum poffideret. Mazdus ita- 
|que cum omnibus globorum fyftematis prz- 
| mbpropter Deum , fecundo propter bomznem, 
| homo veró propter Chriffum Gcdiloozm & Ver- 
Lum incarnatum , qui eft univerfe Creaturz 
| Ultimus finis &terminus, conditus fuit; Cur? 
uthominem, quem ad imaginis fuz fimili- 
tudinem formaverat , Jam per primzvi pec- 
|cati corruptionem perditum , ad u/tzmum, 
|à quo exciderat , reduceret rye , qui eft 
beatificz vifionis , fummique boni Íempi- 
[terna fruitio. 7erra itaque, przcipuum & 
|primigenium Maz; Corpus, propter 5omi- 
jnem.& Hominem Qriflum , Verbum Patris, 
cujus incola fieri dignatus eft, & in ea Maz- 
d; falutem operari, producta fuit. Ergouni- Finis o) 
| verfa Mundi machina in hunc ffzem abzter- quam d 
|noprzvifa & przordinata fuit, non ut fui Dura 
|tantüm gratiá condira exifteret,, fed ut 7z/- Do. 
Iuri , veluti totius Mundiprincipi & faz, & 
jipfa cum univerfis Coelorum exercitibus fa- 
jmularetur, & ad bwmani generis falutem, 
|finequibus confervari non poterat , coope- 
|raretur. 
|. HincZerrenus Globus ,prz omnibus Mun- 
di corporibus hac fola przrogativà ditatus 
ifuit, ut quicquid in univerfa Mundi machi- , 
na lateret virium & proprietatum admiran- 
darum, in unicam Terram veluti epitomen 
quandam, ut fzprà diximus , diffunderetur : 
ut ficuti bomo totius Muzd bgres omnia 
Mundidonain fe, verus Microcofmus, com- 
ple&itur, ita & 72/ls , humani generis re- 
gnum, omnibus Mundi influxibus dita- 
jtum, vere parvus Mundus dici poflit. Hoc EE 
|autem ita effe, innumerabilis rerum , /o- Calefiiupi 
mini ad bene beateque vivendum hneceffa- corporum 
[tiarum , varietas & ubertas fenfibus obver- [5o 
[fans fatis fuperquedemonftrant. Cum ita- 
|que G/obus Terrenustalis &tantusfit; certe 
|tanta confideratione digniffimum Obje- 
ctum, 






