Cap. TV 
LIB. I. 
plebit, id eft, 4 minuti primi ; feu ;4, unius 
hore. Excellentiffimus verb Medicus & 
Jos. Marcus Mathematicus Sfoames Marcus, Marci in 
Marci, 
To. Bapt. 
Ricciolus. 
ufum re Affronomicz perpendiculum affu- 
mit gazngue digitorum & paulo plus; hujus 
enim anam vibratiouem exa&tiori pulfui arte- 
rie refpondere comperit ; adeb ut , cüm 
unius horz fpatio arteria pulfus edat 4850, 
totidem & perpendiculum vibrationes con- 
ficere cenfendum fit. Quoniam vero hic 
motus velociffimus ob circuli exiguitatem 
minus eftdiuturnus , fufficit, Til quoad- 
ufque motus perpendiculi uni Minuto fecun- 
do fit equalis , producere ; quod quidem 
perpeudiculum ita productum , erit zquale 
perpendiculo à Merfezzo. conftituto 3; pe- 
dum, uni fecundo menfurando aptum. 
Sed & hujufmodi perpendiculum , propria 
obfervatione & experientia, hac induftria 
onftitues. Accipequodlibetperpendiculum 
aliquantulum productius , eoque agitato, 
vide, quot curfus atque recarfus, fpatio unius 
quádrantis borz faciat ; repererifque 300? 
idcurrere & recurrere. Colliges itaque inde 
fpatio unius borg id currere & recurrere 
12007: ee RUE defiderabas. Quomodo 
vero hujufmodi f//o, motus Stellarum men- 
furandi fint, fusé tra&atum videin 4/ma- 
gillo Novo doCtiffimi Patris *foagis Baptifhg: 
Aiccioli , ubi quecunque circa hoc negotium 
defiderari poffunt, reperies. 
Sedomnibushucufqueab ingeniofis Ar- 
tificibus inventis Porometriis palmam prz- 
ripit zovum borologz genus non'ita pridem 
inventum, quod folius fimplicispenduli vi- 
bratione , non horas tantüm, fed & qua- 
drantes, Minuta prima, & quod amplius M;- 
nuta fecunda exaCté demonítrat. Et uti id 
pulchrum fanerariffimumque inventum eft, 
3ta dici vix poteft, in quantam admiratio- 
nem omnes fpectatores , dum pendulum vel- 
uti perpetuo quodam motu agitatum vi- 
dent, rapiat. accedit quod in exacta zempo- 
rum menfura fiderumque motibus exa&té 
obfervandis nihil commodius, fecurius, ex- 
cellentiufque ab A4/lronomis defiderari poffit. 
Verum cüm hujus fabricam ufufque ample 
in noffro Itinerario Hetrufco defcripferimus, 
eo Lectorem remittimus. 
PRAGMATIA IV. Geographica. 
Num Longitudines locorum reperirz poffat 
ope fili Cbronometri. 
N On defuerunt ex Moderzis , qui hujus 
ope f, lougitudines locorum inveftigari 
poffe, fibiperfuaferunt; & hoc pacto nego- 
tium inftituipoffeputant. In ipfo momen- 
to difceffüs ex portu obfervetur per Aftrola- 
bium hora diei przcisé; deinde eodem mo- 
mento , quo Navis rectàin Orientem , vel 
Occidentem difcedit , wibrationes Inftru- 
menti numerandz: pofito , illud x 200 cutfo- 
CENTROGRAPHICUS 
.fuo precisé tempus unius Minuti fecundi ex- 
5 I 
recurfus tempore unius horz conficere, Si 
itaquerecto tramite, & zquali venti impe- 
tu, Navi promotà , inveneris curfo-recurfus 
in Inftrumento factos effe 2400 , colliges 
Navim duas horas abeffe à portu ; fi 3600, 
tres fi 4800, quatuor horas abeffe à portu : 
& fic deinceps. 
Verüm qui praxin hancpenitius difcuffe- 
rint, facilé videbunt , confiftere minimé 
poffe , quod tam lubrico, & inconftanti fun- 
damento nititur. Prefupponitur enim hoc 
loco motus Navis femper axiformis & zqualis 
volatus, quem vixad unam horam obtine-- 
re fe poffe, ob ventorum inconftantiam & 
varietatem , fancté mihi affirmant Nautz. 
Alterum eft , quod iftiufmodi artificium, 
nullum fucceffüum habere 'videatur, nifi 
tunc , quando navis Rhombum Notozephy- 
rium tenet , ideft, re&a in Ortum vel Oc- 
cafum tendit. Accedit, vibrationum nume- 
randarum difficultas , cüm vix fieri poffit, ut 
tot ac tante viZrationes , nifi fuccenturiatis 
fibioperatoribus , ad duas aut tres horas fine 
errore aut perturbatione peragi queant, 
oculis ad tantas minutias paulatim , cum 
fummo tedio caligantibus. Cüm itaque ne- 
gotium hoc in praxi fummé tediofum, & in- 
numeriserroribus ob clamores &tumultus 
nautarum obnoxium fit, preter fupra infi- 
nuatas difficultates ; idin negotio Geogra- 
phico adhibendum minimé cenfeo. Verum 
de his exactius in zoffro Concilio Geograpbico 
differtum fuerat , quod fi furto non fübdu- 
&um fuiffet , forfan non indigna huic nego- 
tiorité peragendo Le&or in eoreperiret. 
PRAGMATIA V. Medica. 
Differentias pulfuum arteriz reperire ope fili 
Chronometrà. 
Bh primo Iuffrumentum , eo , qui fequi- 
tur, modo, & induftria. Fiat tigilum 
A. B ; cujusfuperiorem füperficiem in quot- 
cunque partes zquales Uivides , V. gr. in 
centum aut yo; Z/gz/umque hoc , divifum fu- 
pra fulcimentum C D ita affiges, utloco di- 
moveri non queat; pesquoque fulcimenti 
plumbo coagmentatus ftabilitatem Inftru- 
mento, ne vel minimum vacillare poffit, 
inducat. Hocprzftito, accipe Cbordam ejus 
tenuitatis , cujufmodi in chely minori , mi- 
nima effe folet; hanc per foramina A & B 
in extremitatibus tigilli facta ira transfiges, 
ut affixis in utroque extremo Chordz E & 
F ponderibus, Chorda prolibitu prolonga- . 
ri aut abbreviari poffit : & habebis Zsffra- 
mentum paratum : cujus ufus hic eft, quife- 
quitur. Exploraturus itaque pulfuum arte- 
rie differentias, quzreprimam vilrationem, 
que ami pulfui arterie pro eo tempore re- 
fpondeat ; quod affequéris , alterutram 
Chordz extremitatem prolongando vel ab- 
breviando. Si enim pa/fus velocior fuerit, 

Chorda abbrevianda erit, fi tardior, pro- 
G a2 longan- 
Pragm. 



