LIE.T. CENTROGRAPHICUS, 
Cap. V. bitror hujufmodi lineam à projects caufa- 
tam , effe paraLolam perfeclam , uti plerique 
hujus temporis Mathematici Gai/zum fe- 
cuti exiftimant ; fed efle quid fimile. Ra- 
tio dubitationis mez eft ; quod non habeat, 
€x quo generetur; omnis autem para£ola 
originem fuam habet ex fe&tione Coni. In 
projetilsbus autem nulla Coni fe&io conci- 
pi poteft, quemadmodum in Sciatherico 
negotio, ubi lux, &umbra circuitibus fuis 
veros Conos fundant , qui deinde Conoto- 
mo plano Horizontis fecti omnis generis 
fectiones Conicas producunt. Ubi itaque 
fundamentumConicarum fectionum deeft, 
ibiverz quoque fectionum affectiones con- 
cipi nulla ratione poffunt. Sic in chorda 
grandiore & ponderofiore , fi ex duabus fuis 
extremitatibus fufpendatur , folet illa ob 
fuum pondus nonnihil inclinari deorfum 
in RUE , acefficerecurvam figuram ; quz 
nefcio quid parabolicum affe&tare videtur, 
nec tamen proprié para£ola dici poteft, cüm 
fundamento careat , quo generetur, vide- 
licet Cono. Sienim vera parabola eflet , non 
foret ratio, cur non etiam hyperbolam & 
ellipin , fimilefque Figuras produceret, 
quarum tamen nullam in hujufmodi effe- 
ctis , uti nec in projecilibus aut chordis 
fpontaneo pondere tenfis, videre eft. Quod 
vero proportiones imparium numerorum 
huic exacté quadrent, à pofteriori eft: Cüm 
31 
Ibilenormaliter & naturaliter dilapfum. Ita (57o//47, 
Galilzus ceterique ejusfectatores, Gaffzs- 
dus , Torricellius, Cavallerius ; putantque rem Safe 
fedemonftrarepoffe in explofionetormen- j57**- 
| torum exarte para£o/ica feuignium projecti- Cavallerius, 
ium, utiexfalientium aquarum 9/2 , quz 
|omnia parabolam defcriberevidentur. Alii 
putant, hoc contingere duntaxat in pyto- 
|bolo & aquarum faltu declivi motu ex- 
| cuffo ;in Horizontaliveró mota , nontam pa- 
rabolam , quàm figuram quandam ex circu- 
|lo & rectis lineis conftitutam efficere arbi- 
|trantur. Quicquid fit , resnon paucas diffi- 
cultates habet, quas hoc loco enodandas 
duxi, ut quid denique fentiendum fit, co- 
ignofcatur. Certum enim eft, uti fupra quo- 
|queinnuimus, Geometricis principiis tametfi 
Phyficis rebusfacilé ea applicentur, itara- 
men comparatum effe, ut rigoris Matbema- 
| ciin Demonftrationibus leges fervare mi- 
nime poffint ; cüm fenfibili tantüm expe- 
|rientia notantur, quz cüm fallax fit, & fen- 
| fus utplurimum decipiat, fieri non poteft, 
| ut iis infallibilis fides adhiberi poffit. Sed 
jantequam ulterius rem deducamus, hoc 
| loco primum vifum eft, Demonfítrationem 
[adducere, quam Cavallerius, Galilei princi- 
| piafecutus, ponit, & deinde noftram fup- 
|ponemus, utquid deutraque fentiendum, 
| cognofcatur. 
|| Cavallerius , uti & Torricellius , paraboli- 
Galilzeus. 
Gaffendus. 

enim hujufmodi projecliliumlineg , parabole | cum projectilium motum demonftraturi Mie 
fimillimz fint, ita parabolis veris , facilé | ratiocinati funt : Cum duo morus in quo- 
applicari poffunt. Éft enim Geometricis& ]j 
Aritbmeticis rebus ita comparatum , ut P/y- 
Fícis rebus quibufcunque facilà applicentur, 
etiamfi nullum in P5yficis demonftratarum 
affectionum fundamentum fit. 
C.O.R.O-L E A R.I.U M. 
Hinc patet quoque Ziadromos , qui in 
chordarum tenfarum incitatione notantur, 
E non para£elas , utquidam voluerunt, Ma- 
cum 442 ?Thematicas defcribere; fed nefcio quid para- 
afretsnres. TOI i prorfus ratione, ut de 
chorda dictum eft. 
Diadromi 
chordarum 
Mobile vio- 
lester inl- experientià docti putant, moZile obliqué & 
fum 2x 4& Violenter excuffum in altum , tum in ad- 
adfen[a c Ícenfu tum in defcenfu veram & perfectam 
echa m parabolam defcribere ; cujus axis fit media 
parabolam linea normalis ex vertice parabola in fübie- 
^f^. &3m horizontalem lineam , quam orZina- 
tim applicatam Conici Scriptores appellant, 
deducta : quz uti ordinatim applicatz «ess 
quls ifs infiftit , ita totam para£elam bifa- 
riam fecat: ut adeó adfcenfus mobilis per 
unam parabole medietatem , violentum, 
per alteram , naturalem morum fortiatur ; 
ideoque motustotus ex violento & naturali 
conftitutus effe cenfeatur : putantque 7az- 
um mobile temporis infumere in adfcenden- 
do, & tantum in defcendendo, quantum 
peraxim para£olg temporis infumeret mo- 
Moderni Philofophi ex motu projettilium, | 
bet projetfo gravi corpore confiderari pof- 
fint, naturalis & violentus; normalem ve- 
ro naturalisad Cezzrum appetat ; violentus 
furfum verfus eam partem, verfus quam 
(grave corpus obliqué impulfum eft: fit ut 
inde in obliqué proje/; medius quidam 
motus , quo grave //zeam parabolicam defcri- 
ibit, juxta datasimparium numerorum pro- 
|portiones, per fingula fpatiorum interval- 
la, quz proportionibus correfpondeant, 
|defcribar: illudque in tormento bellico, 
ipyrobolifque demonftrant. Supponamus 
itaque lineam T ; referretormentum belli- 
cum fitu Horizonti parallelum , vel obli- 
quo fitu, perinde eft, cujus orificium fit 'T. 
Globus itaque vipulveris accenfi, fi nulla 
gravitate pollerét, neque aérem refiften- 
tem haberet, rectà lineà T O haud dubié 
tandem uniformi mou terminaretur in Q, 
cüm nullam, quzab incepto motu eam re- 
trahat, remoram inveniat ; at cum infitá 
gravitate Centrum per normalemlineam ap- 
petat, fit utabinchoatalinea O Q vigra- 
vitatis dimotus globus, mediam quandam 
viam fectetur. Sit itaque zempus quo globus 
percurreret O Q.divifum inquatuor partes 
zquales ; £quipolleant vero fingulz fases 
OH,HM,MR,R Q,uni Minuto fecun- 
do. Certum eft, per fingulas hujufmodi 
partes globum uno Minuto fecundo tranfi- 
re; fi, utdixi, non effet gravis, nec ulis 
a- 


