


















26 MUNDI SUBTERRANEI 
Sei]. YY. rius & expeditius fpatium fuum conficiet, lego fané caufam tantz hujus difcrepantiz sclo/, 
quam »mo£;le in defcenfuper planum mclina- |non dixerim aliam effe, quàm frequentem 
tum , ubi quot puncta mo///e quoddam tan- motus in dictis plagis interruptionem inter- 
git, tot impedimenta & interruptiones re- ipolationemque ; qua plurimum motus velo- 
perire, cenferi debet. i citas impeditur. Quod veró in p/auis,4 5 gra- 
Secund? , Sunt experientiz, quibus, quan- , dus ZzcZzatione excedentibus, eadem feré 
tumà vero aberrent Ga///ez: conjecturz , fat | fit morzs velocitas, quamin p/amisante 4g 
Merfennus. fuperque oftendit Merfennus lib. 2. Muficz gradum ; hujus caufam aliam non reperio, 
univerjalis, fol. 313, & in una ad me data | nifiquod in zaclinatiffimis planis globus , non 
Epiftola , ubi experientias à fe factas, re- tam regulari mera progrediatur, quàm in 
cenfet his verbis: Ur itaque motum Juper | minus zuclizatis , fed per faltus &faltuster- 
plana inclinata 4 Galilzo deferiptum exaciius minumfüum attingat. Hincfit, utglobus 
examinarem y primb [elegi altitudinem y pe- | ex frequenti faltu & illifione à linea reda 
dum regiorum, deinde curavi fieri planum, | motis neceffarió divellatur ; atque adeó 
quantum fieri potuit , politum , ita confLitutum, tempus illud, quod juxta rectam lineam 
ut id juxta drver[as inclinationes pro /iBitu in maximé declivi füperficie conficere de- 
machinatoris, dirigi po[fets denique duos globos bebat , juxta ratam velocitatis proportio- 
plumbeos eque magnitudinis ( gravitatis de-| nem, illud ipfum frequenti faltu à linea 
cidere permtfi, priorem per planum inclina- reta mor2: divulfum perdat. Si itaque glo- 
tum , alrerum per lineam verticalem , eodem! bus per planum quodpiam. izclinatum , ea. 
tempore €& eadem altitudine: && imoenimus, conditione volvi poffet , ut dictum planum 
globum per planum inclinatum 1 y Graduum, | minime tangeret , fed per aérem folum- 
currentem , umum tantum in dito plano pedem! modo veheretur ; non: eft ullum dubium, 
confeciffe, dum interim alter per verticalem Li- | quin tunc Galilgi ratiocinium fuam habe- 
neam decidens , y pedes conficeret. Debebat au- | tet. verifimilitudinem : aut etiam forfan 
zem olobus [upra planum inclinatum 16 poZ- aque fluxus intra canales izc/izatos , dictas 
ces in diéloplano , f v-rum fuiffet Galilzi ra- moti; legesfaciliusexhiberet. Sed dehifce 
Tiocintum , conficere , non unum pedem. in fequentibus. 
Iterum diclum planum zsclinavimus ad 25| — Tertium , quod ratiocinium Ga///ez; du- 
gradus , &j repetità globorum cadentià, inve- | bium facit, eft ipfa p/ani inclinati ratio : Sup- 
animus , globum per planum inclinatum, - ponit enim, uti & plerique alii faciunt, 
aum tantum (5 dimidium pedis confeci[fe ; cim plana inclinata, qug paffim occurrunt, in 
tamen conficere debuerit duos pedes , unum pol- | omnibus fuis partibus & pun&is zqualiter 
licem . C9 unum tertium pollicis. Hoc patto in| ad Horizontem inclinare , quod Matbema- 
plano 4d 3o gradus inclinato , g lobus duos tan- | tico ratiocinin repugnat. Sitp/amum , v. g.in- 
tum pedes conficiebat ; chm ex vi praferipta re- | clinatum A B , linea horizontalis B.C , Ver- 
gale debuiffet couficere 25 pedes. Porràfupra ticalis AC. Dico in rigore Matbematico 
planum inclinatum 4o graduum , globus , qui |punétum A in zaclinata linea A. B aliter incli- 
ex t reguli debebat currere tres pedes , duos nare , aliter puncum E, punctum Bali- 
pollices (8 dimidium , experientià. exatliffmó ter, aliter omnia reliqua intermedia pun- 
faclà, nom dedit, mifi duos pedes (& 9 polli- &a. Et tametfi nobis id ob p/ani exiguita- 
ces. Supra planum 4y graduum deberetcade- tem. ad. Centrum Terr comparatam mi- 
re 3 pedes ($3, fed experientia docuit uon ca- | nimé videatur ; dari tamen poffet planum 
dere wifi tres pedes. Supra planum yogradus|aliquod , in quo diverfitas zeclimationum 
inclinatum, deZeret facere tres pedes && de- | nobis maximé fenfibilis foret; atque adeo 
cem pollices ; cim tamen mon fecerit , utft duos | non leve impedimentumadferre poffet ve- 
pedes & 9 pollices. Qua omnia fummá diligen-|ritati demonftrationuim , que in indivi- 
?ja in prefentia plurium artifque peritorum non | fibili confiftunt. Verüm dicta demonftre- 
olim femel peracta , fed & [epe fepius, metu | mus. 
fallacug , quam. forfan alicubi interveuiffe pa- 
zabamus , repetita funt. Et bocmaxime mirum 
G paradoxum vifum fuit, globum inplano go|  & 
graduum inclinato so» citius defcendere, 
quàm in plano 40 graduum inclinato , tamezfr 
id boc decem gradibus inclinatius fr. Efl é& 
bot notandum , quid inclinationes planorum 
30,60, 65 graduum aequalem feró motum for- 
tiamtur ei, qui fit [upra planum 4y gradibus 
inclinatum ; £a 4? motusz»planoz5 grad. 
inclinato, differentia à prioribus non fit nift! 
dimidii pedis. Ex quibus apparet, quàm [pecula- | 
tiones [gpe experientiis coutradicamt. Hc| Sit itaque linea horizontalis EF , quz 
Merfennus,. Quz fi vera funt, uti folertia Terre Globum DNOP, tangat in D. Sit 
tanti viri, veriflima effe nobis perfuadet; | praterea globulus qui decurrat per lineam 
: EF. 








