



mme mto 




Se.L vere non poflint , aliena fulcra appetunt, tibus; vaporibus & exhalationibus, 

14 MUNDI SUBTERRANEI 
fritices , arbores , caterafque Jürpes , utin-| 
de & vitam & nutrimentum acquirant , | 
fingulari quodam inftin&u, arripiunt ; &| 
Convoloulus quidem mirà naturz induftrià; | 
cüm mole caulis, thyrfive impedita, re&é| 
adfcendere non poffit, in /e/ices fe contor- | 
quens, conum, cujus axis fulcrum eft, effor- | 
mat ; hocenim pacto, dum obliquo fitu in 
belices torto peus ambit, tenacius 
adhzret , & copiofius vim fuam in floribus| 
& feminibus parandis exerit. Hederavero| 
tyrannicà quadam vi arbores & murorum | 
patietes invadit, ut vitam, quam imbecilli | 
caulis conftitutione pedumque debilitate! 
obtinere nequit , alienijuris invafione con- | 
feryet. Exhis apparet luculenter, nihil in| 
tota Fegetalilis nature cGconomia latere, | 
quod non ad. Zzeam diretlionis fefe dirigat, | 
ut tandem à Natura fibi przfcriptum finem 
aflequatur. | 
P R40.P/0, SS 1-T41,0. VITA | 

Omnes Mineralis mature operationes in Sub-| 
terraneo Mundo, ve/ a Centrum, velà| 
Centro finr. 
I N Subterraneo Mundo, quieft Mzzneralium| 
omnium matrix & receptaculum, prater, 
Aquam & Ignem, quorum hic à Ceuzro,, illa 
ad Ceutrum vergit, funt quoque fucci , ales, 
terreftrium facultatum mifcellz , ssetalla & | 
lapides omnis generis , quorum quidem| 
omnium origo non nifià Ceztro Mundi de- 
pendet. Eftenim SaZrerrazeus Mundus. in-| 
ftar diftillatorie cujufdam fornacis, in qua| 
Ignis& Aqua conjuncta, mediantibus fpiri-| 

CUASPELU, 
numeros canales in abdita diverforum 
montium cavernarumque fubterranearum 
receptacula , quz funt veluti 4/em£ica quz- 
dam , derivata , omnia machinantur mine- 
ralis nature opificia : ita quidem , uthumi- 
dum in vifceribus latitans, fe habeat per 
modum principii a&ivi, ex quorum reci- 
procaactione & paffione , fpiritus in terre- 
ftribus partibus latentes excitati, per vapo- 
res & exhalationes, pro cujufyis terreftris 
portionis natura & qualitate, fundant ejus 
mineralis effentiam , cujus Ípermaticam ra- 
tionem dicta terreftris portio continet. 
Quz quidem omnia cum fieri non pot 
fint, nifi cum refpectu ad Cezzrum , fapienter 
à Natura provifum eft, utlevia à Cezzro ad 
Circumferentiam , gravia veró, cujufmodi 
humidum eft, contrà à Circumferentia ad 
Centrum tenderent: Ex hujufmodi enim 
conjugio, paranymphà Naturà mediante, 
|rerum omnium J/aZferragearum generatio- 
nes emanare necefleeft, Verum cüm de 
hifce, ex profeffo, in totozertio l£roacturi 
fimus, fuperyacaneum effe vifum fuit , hoc 
loco fufius tam amplum argumentum de- 
Ícribere. Quare fufficiat hoc loco demon- 
ftraffe, omnes Su£terrazei Mundi actiones 
neceffariam ad Mundi Centrum refpectum 
dicere; $i enim tollas Cezzram, jam , ut upra 
demonftravimus, omnia quiefcent, omnis 
erunt z0/4$ expertia corpora ; &ceffante 
motu, omnium rerum gezerationes ceffare 
neceffe eft. Quod itaque levia furfum ver- 
gant, deorfum gravia ad fulterraneas gene- 
rationes perficiendas, tendant ; folum & 
unicum Zerre Centrum caufa eft. 
eI ER 
Paradoxa de Centro Terre. 
PARADOXUM L 
QuomodoPons ligueus , circularis , Ellipticus | 
inaére pendulus, /re ullo fulcro edifcari 
polt. 
Uppono primo , Univerfam "Terram 
Centro vicinam ad multa milliaria con- 
cavam effe. Quo pofito, fi circa Cez- 
trum Terrz Ponsligneus aut faxeuscircula- 
ris autellipticus fiat , dico illum fine fulcro | 
in aére conftaturum. J 
Sitcir- 
ca  Cen- 
trum Ter- 
re Y Pons 
ligneus 
ABCD; 
cujus o- 
mnes & 
fingulz 
artes, 
a in 
inclinent, juxta I definet : zquiponderatus 
neceffarib hzrebit in aére ex omni parte 
qué gravians. Quodfi quifpiam neget: 
Quieícat itaque in aliquo punctorum A B 
CD. Sedquoniam in nullo dictorum pun- 
corum Cemtrum gravitatis totius molis eft, 
juxta Cam. 1. & 2. fieri quoque non poteft, 
ut ibi quiefcat , fed juxta lforropicas leges, 
omnes partes fe accommodabunt ad Cez- 
trum medii, five Centrum Mundi, quod cum 
Centro gravitatis coincidere fupra amplé 
oftendimus, ut ibi firmum ftatum nanci- 
fcantur; cüm impoflibile fit;aliter eum con- 
fiftere poffe. Pons ergo ligneus circularis, 
aut exquacunquealia materia conftru&tus, 
neceflario in aérecirca Centrum Terra fine 
fulcro fubfiftet : Quod erat oftendendum. 
Idem fieret, fi annulus feu rota ingens in 
Centrum Terre conjiceretur. Idem fieret in 
porte ad ellipticam formam conftru&to , hac 
tamen differentià , quod quatuor tantum 

Centrum 

loca AB C D planam haberent fu erficiem, 
reliqua fuperficies à B & D ved C, aut 
àB 
per in- Propofi?. 

