








136 
Se&..Y. impetu Oceamo libero denique reftituitur, 
denuo circulandus. Quem Morus , ut dixi, 
generalis Maris egregie juvat. Cum enim 
ab hoc fub Zoua Torrida violentiam patia- 
tur, neque omni ex parte Mare concztatum 
MUNDI SUBTERRANEI 
perrumpere valeat, hinc reffexo Curreute 
effugium quzrens, intra dca /oca circula- 
tus, fuo reftituitur principio. Verüm de 
hifce in. feguentius uberior dabitur difcur- 
rendi materia. 
CUAUPAU zr ;CEV, 
fDe Motu generali Maris , eju/que circa Orbem Terrenum Effe&ibus. 
Cap. TV. Ector primüm fcire debet, quod fic- 
uti F/umina diverfos in exzima fuper- 
ffciefortiuntur effedus ; ita & in Mari. 
Siquidem in /£fl£us, Currentibus , Syrtilus, | 
Abforptione & Regurgitatione Maris ,Flumiua 
inter Montium parietes conclufa , longifque 
ambagibus decircinata cateris ce/erzorem 
motum, ut experientia docet, acquirunt , & | 
tantó quidem celeriorem,quantó alveos ha- 
buerint decliviores ; In laté vero parentes; 
diffufa campos , dum fuam explicantampli- 
tudinem, tantó zardierz progrediuntur mozz, 
Fundus 0. quó alvei eorum planiores fuerint. Eft & 
ceani in- Oceggz uniyerfi fundus haudfecus ac in'Terrz 
Jed fuperficie , prorfus Zzequalis ; jam enim in- 
tem aur 
tarditatem 
Wade" multitudinecinctus, profundiflimas alicubi | 
valles &angiportus ; modoin vaftifsimarum 
regionum p/anities exporrectas fuas expli- 
cat undas ; fubinde in occultas & abditas vo- 
raginesintromiffus unà fecum aquarum mo- 
lemabducit ; nonnunquam ex cecis 'Terrz 
gentibus Montium catenis, Scopulorumque | 
cea & mollia omnis generis, tum sova tum 
plena Luna crefcere faciat, certé vis motrix 
Lung in corpufcula nitro , fale , alumine, 
vitriolo, bitumine compofita , quibus uni- 
verfum Mare refertum eft, non minori vir- 
tuteaget, quàm in alia. Mara quippe zirza- 
te Lunari xatefacta & attenuata, dum omnes 
fimul locum majorem querunt, & hz fub- 
fequentes , & aliz alias vehementer follici- 
tant; magnam indé zzmi quoque Maris 
commotionem &intumefcentiam nafci, nemo 
nifi harum rerum imperitus negare poterit. 
Atque hoc primum eit. 
Altera opinio eorum eft, qui fentiunt,, Mare Declivits: 
juxta declivitates val/ism fubmarinarum Ese 
non velocius , quàm in fubmarinis planitie- dite 
Lus moveri ; quod experientiz plané repu- dud 
gnat. Cum enim jam oftenfum fit,«miver- 
|fam molem Oceani unà moveri, certum eft, in 
| declivitatibus valium illud majori impetu 
ruere, quàm in plagis fundis ; & diverfi 
| Oceani perpetui Currentes nunc in hanc, 
aby[[;s regurgitatus fevas concitat tempe- | nunc in illam Plagam velocitate fua ruen- 
ftates. : 
Hisita conftitutis, non poffum non mi- 
rari nonnullorum imperitiam, qui dicunt, 
Mare femper quoad motum , eodem modo fe 
[tes, qua naves etiam onerarias, non ob- 
|ftante fecundo Vento , fecum rapiant etiam 
invitas ; quod non fieret , nifi ditz in Marz 
declivitates darentur : hifce enim moles 

habere, neque celeriusin uno, quam in alte- 
Oceani inclufa & coarctata diverfaque, non 
* xo agitari. Quod uti contra experientiam |fecusacinter Montes Flumiza curfum faum 
eft, ita temerarium effe judico id afferere ; | 
uti paulo pof! inductione Morus univerfalis | 
Maris oftendetur. 
Certum eft , Oceanum Motu generali ex 0- 
Tiente in Occidentem, virtute Sos & Lung cie- 
Moss Klo. Ei. Conftat autem ex fuperizs allatis , flum 
xu re five intumefcentiam & detumefcentiam 
As Oceani virtute Luzari concitatam, non füper- 
molem  ficietenustantüm, fed zozam Oceani maffam 
CoU — nolerque à fugdoufque ad fuperfíciem com- 
moveri.Et ego horum omnium aurztus teftis 
effe poffum, qui dum rez Siculi miracula 
Ícrutarer, non femelin fumma Maris zzta- 
ens me[centia ingentem [lPrepitum audvi. Et cum 
ex nautis quzrerem , quifnam iftiufmodi 
fonus effet ; refponderunt, hunc/onum fem- 
perpercipi, Marz in fummo JEffus gradu exi- 
Ítente; fieri autem hunc fosum & ftrepito- 
fum fragorem ex co/lifiene lapillorum , conchy- 
liorum , fimiliumque rerum fendoinhzren- 
tium, querapiditate Maris agitate & iden- 
tidem interfe co//fe hunc ffrepztum efficiant. 
Unde collegi primum , non füperficiem 
tantüm Marzs , fed & team aquarum molem 
virtute Lunar? moveri. Si enim becvirtus 
promovent , donec plazieribus locis refti- 
jtuantur. 
Sed dices, occurrere quotidie diverfos & objet. 
differentes in Oceazo Maribufque Currentes, 
qui tamen non durant; fed exzemporaue; 
funt. Refp.hujufmodi Currentes non imme- 
diaté à virtute Lunar? , neque à difpofitione 
fundi Maris ,íed à entis aquas nunc in hanc, 
nunc in illam partem fuperficialiter agitan- 
|tibusprovenire; unde non perpetuantur, fed 
cefJaute Vento Mare tranquillitatem nanci- 
fcitur ; Currentes vero five Mare Ventistem- 
peftatibufque obnoxium five zrazquillum ab 
jomni agitatione fuerit , femper tamen du- 
rant. Siitaque Mare iftis, quos diximus, 
| motibus tam generalibus , quàm. fpecialibus 
non moveretur , fed femper confifteret, 
tunc verum quoque foret , Mare femper 
eodem fe habere modo, five fundus ejuspla- 
nus, five declivisfuerit; fed cum Mare per- 
petuó jam ab Orzentein Occidentem ,modo ex 
Septentrione in Auflrum, & contrà; nunc intra 
valles fübmarinas Currentibus fuis agitetur, 
illud eodem femper modo fe habere impos- 
fibile eft. Sed jam 'hzc omnia apediclica & 
i 
| 


concbyliain ipfo fuudo adharefcentia , crufta- 
Geographica demon(lratione comprobemus. 
Ex- 
