



MUNDI SUE 
150 
TERRANEI 
Se£. 1I. In Litoribus Francie ad Pondavid, Cora- enim zora aquea Oceani ma[fa virtute Lune OPferv. 
Cau[a do 
vietatts 
ZE[lus. 
Fundus 
Maris 202 
fezus ac 
"Terrena fa- 
perficies in- 
scqualis eff. 
Montibus 
€» vallibus 
fundus Ma- 
vis exafpe- 
YALUS, 
dum , Blancabum , & quem Furzum vo- | 
cant. 3i 
AÀ. Forito ufque ad Infulam Hebas Mare ple- 
num. —no4 
Ab Infula Hebas , & quas Cafcbettas vocant, 
ufque in Carneful ad litus. 5 
In Continenti Franciz , quz refpicit dictas 
Infulas, 6 
In Normandia & Picardia , Caleti, Neo- | 
porti. 
In medio Canali Franciam inter & An-, 
gliam. - 12| 
A Caletoufque Neoportum in Mari 1 5 mil 
liaribus à litore. 
A. Caleto ufque ad Gravelingam in Mari 
litore diffito. 1z| 
A. Gravelinga per totum Elandriz Litus & | 
Zelandiam. 3 
Etin Marià Litoribus diffito. —— —— 3i 
Cur itaque tanta diverfitas contingat in 
fupra citatis locis nec uniformiter fiat Maris 
commotio , Rationesfive caufz partiales plu- 
rime concurrunt. 
Prima & radicalis caufa eft Morus Marzs| 
generalis à Luna in alio &alio Zodiaci Do- 
decamorio conftitutà , coucztatus. 
Secunda ratio eft, diverfus Oceani ad Li- 
tora Americ appul[us €S repulfus, ex qua 
multimoda reflexione ad litora difparate 
conftitutionis nafcitur maxima tum quoad 
empus , tum quoad zascrementum Maris di- 
verfitas. : 
"Tertia eft , fund? Maris alia & alia difpoft- 
tie. Neque enim quifpiam fibi eum ubique 
zqualem imaginetur ; feduti in Zzerario 
Extalico Submarino oftendimus, difparatzff- 
ma conditionis. Quemadmodum enim inTer- 
reno Globo ubiqueingentia Montium cacumi- 
na affürgunt ; /a//es profundiffimz in alias 
& alias valles difcriminatz , longiffimo fpa- 
tio in innumerasregiones deducuntur ; //u- 
mina ex montibus evoluta innumerifque a- 
liis ditata per immenfas terrarum ambages 
finuofis voluminibus decircinantur : Idem 
intra Mare contingere tibi perfuadeas ve- 
lim. Inquo I»fulas przcelfis fuis verticibus 
Montes altiffmos effe putes , mo Maris fundo 
infertos ; fpatia ver Maris intra Infulas & 
Infulas fretorumque fubmarinorum gur- 
guftia , profundiffimas Valles effefcias; neque 
deeffe putes Flumina [ubmarina, quibusfub- 
inde F/uxus generalis tum rectus , tum refle- 
xus mirum in modum impeditur. Iterum, 
quemadmodum experientia docet , F/umira 
zuter Montes coar&tata femper veloczora iis 
quz in planislocislento paflu intra Mare de- 
volvuntur, & inter augu[HLias tum montium 
tum planitierum F/rmzna velocius moveri in 
medio quam in ltorzbus , nifi fundus Cur- | 
reníque Fluminis in terram magna aquarum 
mole aggravatus irruat , quod fine exefione | 
corrofioneque litorum obviorum fieri non 
poteft : Idem in faudo Maris contingit. Cum | 

—— 




—— 

I 
i 











* 
N 
a 






jex Ortu in Occafwm ; qua veró inter altiffi- 
ufque ad fusdum concitatur ; in fendo vero 
innumeri ubique locorum immenfi fcopu/o- 
rum petlines , & profundiffimz va//es in fub- 
marinas regiones longé lateque exporrectz 
occurrunt ; hinc Zquarum moles hujufmodi 
vallibus five profunditatibus fupraeminens 
virtute Luzz concitatur Motu Maris general; Motus Ma- 
ris fequitur 
concavita- 
qm-tes vallium 
fubmarina- 
THIS 
morum Montium five Infularum litoru 
que valles concavitatefque conclsfg. funt 
aque , he impetum juxta Vallium dutlum fe- 
quuntur, atque hos nos Currentes naturales 
vocamus. Hi enim ubi oZffaculum terreno- 
rum Montium Infularumque offenderint, 
tunc ecce repercufi aquam vel in oppofitas 
partes, vel obliquitates , vel pericyclofi 
quadam feu circulatione alia & alia agitant, 
infultibufquefuis infeftant Litora, uti [suprà 
demonftravimus. Que cum zen eodem tem- 
pore contingant, fed ferius aut tardius pro 
vario Flulluum Maris tum rectorum tum in 
alios & alios tum Currentes tum litorum 
tra&us varié reflexorum cozcurfa , certé JE- 
flum Maris generalem iis in locisnon eodem 
tempore contingere, vel ex dictis luculen- 
terpatet. Accedit, quodhi Carreztes varié 
pro vario in Zodiaco Luse fitu mutentur va- 
rienturque. Luna fiquidem in Tropico Ye con- Mar ir 
ftituta, & longà à vertice noftro diffita, EU zl 
Mare diverfo modo agitat ; diverfo in Egui- rint Zw. 
notliali ; diverfo in Tropico 65 nobis vicinio- 
ri; diverfo, 50// juhcta ; alio, eidem oppo- 
fita, alio &alio in Qzadraturis pofita. 
Ratio quarta eft Feztorum diverfitas , qU£ vos; impe- 
fuperficiei Maris potiffimüm dominatur ; 4i 
quibus Currentes Maris tum re&ti, tum re- ^"^ 
flexi oppido aut retardautur , aut concitantur 
velocius. 
Ratio quinta e 
Oceanum evolutio ; ubi ex continuo undarum ers 
conflitlu naturalis AEffus Mars mirifice im- impedir 
peditur,F/uminifque impetus non nifi ingenti Zu» 
Oceani irruentis pondere tandem fuperatur, — 
atqueadeó Zffluxus tardius , citius Deffuxus 
contingit ; uti videre eft in Garumnz Gal- 
lici Fluminis Oftio, & in Africano Flumi- 
ne, quod Sezega vocant , uti poftea docetur. 
Ratio fexta. Cum Marzs fuudus , quem- 
admodum in citato /zinerario Exflatico Sub- aliu [ub- 
marino oftendimus, fit innumeris Cazali£us mate im- 
perfo[fus , fit ut ex fabterraneis £fluariis nul- tun. 
lo non tempore ingentes exfufflentur ex/a- 
lationes, quibus Mare mirum in modum /a- 
midum redditur , iifque Motus generalis Ma- 
risnon parum turbatur. 
Atque ex hac cawfarum conglobatione 
omnes Peterocliti Maris eftuantis Effetlus fol- 
vuntur ; in quibus producendis , nunciuna, 
jam plures , fubinde omnes concurrunt. 
Sed jam ordo poftulat , ut nonnullos pro- 
pofitos nobis cafus per rationes prami[fas xe- 
folvamus. 
Mare pro 
ft, Ingeutium Fluminum im Fuminum 

C A- 

in Mareex- | 
