154. MUNDI SUBTERRANEI 
Seil. LI. ut quod fex borarum fpatio Affluxufüo Mare| cipatione aut pofticipatione perficiat, ut Difjwi- 
rzítare debebat izcrementum , id non nifi ex dictis patet. Atque hanc ego caw/am [tio VI. 
P P q £ 



quaterms aut paucioribuS boris , pro Cur- 
rentis alterius. impetu intercedentis anti- 
(OR PLU 
D -ISS QUUSI S 
Cap VI. Ropofuit non ita pridem Perilluftris| 
& Generofus Dominus 4. de Moray 
Eques Scotus, infigne de exotca JEflus 
marini con[litutione, quod in Orcadibus & He- | 
bridilus fe obfervaffe fcribit, Dubium ; quod 
cum multis aliis peritis fruftrà propofuiffet, 
tandem ad me confugit , fperans futurum ut 
tam zzexploralilis efjeilus caufam xvedderem, 
lumenque aliquod adferrem tam. impene- 
trabili difficultati. V erba dicti Equitis, pro-| 
ut ex literis ejus ad me datis excerpta funt, 
funt fequentia : 
A.deMo- — Reimauticz, inquit , perutzle effet, bifloriam 
a juflam Maris efítus &j motus omnes tam regu- 
lares, quàm anomalos uZzvis occurrentes fuse 
explicantem condere. Quicquid bucufque de bac 
re videre contigit , mancum puto. Te dignum | 
Janà facinus effet , boc muneris fufcipere. Mire 
fant in quibu[dam locis Fluxüs & Refluxüs al- 
Mira Eftusternationes. Ego bic narrabo , quod in m 
nei Hebridum partzm: propriis oculis obferonvi, 
varietas, 
Freto Izfulis minufculis , rupibus & fyrtibus! 
frequentibus con[pero inter majores vvulgà Euft| 
& Herres Infulas fito. 
JEftus maximi , id ef, tempore Conjun- 
&ionis ($ Oppofitionis Solis($ Lunz , q«o' 
plemmyra f: hora fexta, ordinate procedunt; ! 
Fluxus 47 Oriente ;» Occidentem /ex ora- | 
rum patio , ficuti € Kefluxus ab Occidente 
in Orientem perficitur. Hoc duobus diebus; 
aute Plenilunium ejufque Oppofitum, ac fo- 
tidem poflea ; femper fic fé babet s 
"Tertia autem die &j deinceps long? aliter, 
toto enimtempore diurno five fluat , ffve re-| 
fluat , curfus aque femper Occidentem verfus 
dirigitür, nocte verà in Orientem vergit. 
Hocego ipfe deprebendi ; fed ferunt infuper In- 
digeng , aliud adbuc magis mirum bic accidere. 
"Tota fclicet die , dum Sol Signa Borealia 
perluflrat , Cuxfus aque dicios i» Occidentem 
tendere , tota autem hyeme i2 contrarium ; 
quorum caufam mibi non eff conce[Jum penetra- | 
re. Hactenus verba fupra citati Equitis. 
Triaitaque in hocpropofito Dubio confi- 
deranda funt : Prius, Cur duobus diebus aute 
€9 poft Conjuntlionem €& Oppofttionem Solis && 
Lunc , Mare femper fex boris fluat &j refluat . 
Ethic Zf/u5, uti ex generali Motu Maris Lu- 
-»& vi concitato provenit, uti fzprà fusé| 
oftenfum fuit , ita ulteriori expofitione non 
. indiget.Alterum majorem difficultatem ha- 
xcd bet; Cur tertia die à Novilunio aut Plenilunzo, 
* . Mare diurno tempore femper Occidentem ver- 
fus,nollurmo verb tempore Orientem ver[us Ma- 
partim ab incolis fide dignis didici, Eft locus in | 
effe putem , in differentibus Fluminum AE- 
Jlibus. 
T VIL 
Dnodurao, V I 
tranfeunte Mare femper Occidentem , in Au[fra- 
libus verb Signis, hyeme videlicet , femper 
Orientem verfus currere. N erüm cum dicta 
Obfervatio non omnibus numeris fecun- 
dum omnes circumflantias fit expreffa,meum 
in hoc negotio judicium inconfultius inter- 
ponere, zquum effe non judicavi ;cumnon 
Íciam , utrum pof! tertzam à Conjuntlione C5 Op- 
pafitione diem tam exoticam mutationem 
fubeat, an vero reliquis quoque fubfequenti- 
Ius crefcentis aut decrefcentis Lunz Zie£us, 
quodin Dubio non expreffum fuit. Secun- 
da ratio majorem adhuc difficultatem pati- 
tur, ideft, quod Mare zneflate femper Occi- 
dentem , byeme vero femper Orientem verfus 
currere dicatur; quod. pariter concipi non 
poteft ; eb quod precedenti obferuationi con- 
tradicere videatur. Debuiffent itaque omnia 
quam diligentiffimé fpecificari; utrum vi- 
delicet exceptis Noviluniis & Pleniluniis Ma- 
rein zítate tantüm in Occidentem , aut in. 
hyemetantüm in Orientem vergeret.Quod 
fiitaaccidit, neceffario fequetur, Mare fe- 
meftrifpatio femper Occidentem , & altero . 
femeftri, Orientem petere, quod aZ/ardum 
eft; cum jam extra Conjuntlionis &9 Oppofitio- 
nis tempus , notlu tantüm Orientem, interdiu 
ver? Occidentem Mare petere obfervatum fit ; 
unde uti nihil in hoc dubio determinatum 
eft, fed confufa quadam ratione perfcri- 
ptum, ita quoque judicium de iis pracipi- 
tantius ferre non hominis prudentis, fed 
infenfati foret. Ut itaque gezaima zantarum 
mutationum caufa quàm exactiffimé eruatur, 
oportet primóà peritis hominibus OZferva- 
tiones fieri quàm precifffmas , videlicet, 
Quis & an fit zotus ille exoticus tertio 
ante & poft Conjunctionem & Oppofitio- 
nem Solis & Lunz. 
Utrum illo tantüm die duret , an fegaezti- 
&us quoque diebus à dictis Lunz locis remo- 
tioribus. ? 
Deinde, quo tempore incipiat noctu ver- 
fus Occidentem Marecurrere : 
Quotempore interdiu in Orientem. 
An iftiufmodi Contrarii Fluxus precisé 
fub duodemo borarum numero comprehen- 
dantur. 
Deinde, quomodo hic Fluxus femeftri. 
fpatio in Occidentem zftivo tempore duret: 
Quomodo in Orientem tempore hy- 
berno. 
Utrum hoc de fingulis femeftris fpatii 
diebus intelligendum fit, Utrum tantüm in 
diebus extra Novilunium & Plenilunium 

re diffluat ? "Tertium eft, So/e Borealia $jgna 
conftitutis. 
: Ite- 
