


LIE. HI. HYDROGRAPHICUS 175 
Cap. TIT. multis hallucinatus eft, uti videre eft in Z4. 
Sugyrites. Meteor. de quibus infrà. Affecle fectato- 
resdum Magz[trum defendere , &ab errori- 
bus vindicare contendunt , in gravioresla- 
buntur ; Joc patto errores catenatim zz ca- 
zhedris propagamtur , dum ipfa veritas mon 
attenditur , fed putidifimum illud dusis'épa.lo- 
co veritatis infcité effutitur, dum neque per 
regulas fciendi , a» ff? revera res de qua agi- 
tur, quid fit, & in quo confiffat, propofita: 
quzftionis difficultatem fingulari mentis 
induftria examinare contendunt. Accedit| 
Experientia verum omnium Magiffra, qua 
non affiftente ut quicquam in PZy/icisrecté 
enucleetur , fieri non poteft. Hinc multi 
relictis proximis caufis ad remotas , & ne- 
fcio quas Metaphyficas fpeculationes con- 
fugiunt. Quidam perabfurda & ridicula fi- 
gmenta fuam ftabiliunt opinionem. Sunt 
qui viciné ad veritatem accedunt ; nonnulli 
tantum ab ea recedunt, quantum vix fibi 
quifquam imaginari poffit. 
Nos cum nemine contendere volumus, 
fed principiorum noftrorum filum fetlantes ,hoc 
loco noftram inter ceteros ponemus, quam 
etiamfi ZmJ'ex]iàs non demonftremus, eam 
tamen variis experimentis ita ftabiliemus, 
utfinonveram , faltem àvero non multum 
abludentem , id eft , verifimillimam , o- 
mnes quizqua rationis trutinà res ponde- 
rare folent, fint conceffuri. 
Nulumda.  Suppono itaque primo , Nw//um Elemen- 
ri Elemen- Zum purum C9 fimplex Phyicé confideratum in 
e opi rerum natura naturaliter dari po[fe, fed omnia 
Corporae[fe mixta & elementata, multiplici 
rerum mifcella referta, & Elementa fingula 
in fingulisconvoluta exiftere ; unde nullum 
Elementum ita depurari poteft , utad fim- 
plicitatem fuam & puritatem Elementi 
fimplicis vera detur refolutio'; quod innu- 
meris modis in fequentibus , fuo loco com- 
probaturi fumus. 
Suppono fecundo, Materiam primam com- 
pofitam in Phyficis compofitionibus , effe 
Natura Salem. omnibus Corporibus inexiften- 
Zem, à primordiis rerum Chaotice maffz in- 
ditum , fine quo neque confiftentiam fubfi- 
ftentiamque habere, neque in effe fuo con- 
fervari poffent, utpote qui omnia , ut C/y- 
iicé loquar , corpora fixet. 
Nilinzt- | Suppono tertio. Nibil imrerumnmaturate- 
deperáicor, Bulariter deperdi five ex Elementis, five ex 
Vaporibus exhalationibufque ex iisjattra- 
Cis, fed fimgula fuis Elementis reflituj. Hoc 
pacto ex Mar; attrahuntur Vapores , qui pau- 
lb poft cosden[ati frigore , refolutique per 
pluvias, nives, grandines ,pruinam ,rorem, 
nebulam, iis Elementis, unde extra&i funt, 
reflituuntur. Idem de Terreis exhalationi- 
bus dicendum eft. 
His pofitis, dico primo, Sa/fedinemà Na- 
tura in primordiali rerum conditu (mox ac 
Aqua intra alveos Voce D £ t digefta Ter- 
. ram difcooperuit.) Oceaso (9 omnibus cete- 
ris aquis infitam fuiffe ia tamen, ut pro ratio- Corollar. 
ne aquarum czterorumque Corporum na- 
turalium , nunc f/us nunc minus ufque ad in- 
iMenfibilem quantitatem Sal iis infertus compe- 
,riatur. Quoniam enim $4/, elemehtum ter- S3 rw 
reum , Corporeis rebus confiflentiam , & , utin, c. 
Cbymici loquuntur , fixationem feu denfita- e»»ia 
tem quandam palpabilem przftat, quam fi- ^^ 
ne 3a/e, elemento rerum fixativo, nunquam 
praftitiffent , fequitur fa/fugiuem tum Mari 
| tümrebusompibus neceffariam fuiffe. Prz- 
terea cum Terra cum Oceano & Maribus unum 
Globum conficiat, uti univerfa Te/luris Moles 
Sale imbuta eft, ita & Mare, quodà Terra vel- 
uti ab UZeri£us undique & undique fa/fug;- 
neum bumorem fagens, tanquam nutrimen- 
tum fuum attrahit , quem poftea Mare per 
fübterraneos meatus colatum , alfsgiueum 
bumorem , quem attaxerat exfuxeratque, 
juxta Suppo[itionem 3. jure Nature Terra 
veluti debitum quoddam reffituit, vel po- 
tius Tellus reciproco quodam attractuquod 
concefferat Mari , ab eodem inter fubterre- 
ftres carceres conftricto repetit. Quomodo 
autem hoc fiat, deinceps exponetur. d 
Ef! itaque 327 juxta noftram fententiam Hei 
Elementum Terreflre feu femen quoddam Natu- vjfrs, 
re, omnibus rebus corporeis tum confiftentiam, 
tum alimentum pralens : cujus fignum aper- 
tiffimum eft , quod nullum Corpus five ex 
Senfitivorum five Vegetabilium aut Inani- 
matorum regno fit, quod non hocfubfiftat 
alaturque;aut quod deftructum in illud non 
refolvatur. 
Dices, Aquas Maris fal/as actu per vapo- 
rum extractorum refolutionem i» aquas dul- 
ces converti, quod fine Salis [eparatione fieri non 
potefl. Ergo Conclufio falfaeft. Hzc obje- 
Ctiout dilucidius exponatur, 
Notandum, Duplex confiderari poffe hoc RM 
loco Sa/ fixum & volatile : Salfixum illud di- dire é 
cimus, quod omnibus & fregulss rebus natura- 
liter infertume[l, & abeo feparari penitus non 
poteft. 
Volatile vero illud dicimus, quod profpiri- 
tuofz fubítantiz fuz ratione à fale ftxo fepa- 
ratur C avolat. 
Hoc pofito , Concedendo Antecedens, 
nego Confequens : Ratio, quia etiamfi Sol 
vapores ex Mariextrahat, qui poftea refo- 
lutiin pluvias dulces revertantur , non ta- 
men indé fequitur , ffizfmodi aquas ita ab 
omni Sale radicali (eparari , ut non exigua por- 
tiuncule. Salis , etfi quoad fenfum guftu vix 
dignofcibiles, remazeant; quod & in aqua fon- 
ana qualicunque Experientia verum effe 
docet.; fiquidem aqua hujufmodi per 4/em- 
Dicum diftillata, femper monnibil Salis in fun- 
do relinquit, uti C5ymicis notum eft. 
C.O.R.OLL. ARLUM I 
Hinc patet, Terraqueum Globum in Cbaoti- alin maf 
ca ma[fa adbuc latentem. à primordiis rerum M 
virtualiter i» fe comtimuiffe Salera , féd in ipciyfur,, 
] YX s actum 




1 
XL 
D——á——áÀ-À 

