

| LIB. III. HY DROGRAPHICU S. 173 
| 
] ap. TIL confummationem retinebit. Terram autém | referta fint, fit ut aquarum inciles five meatus Experi- 
falfugine fua , & Subterraneos Ignes per oc- fiphonum in morem propagati, dum Pyro- mentum. 
cultos Marini fundi meatus porofque, fpiri- | phylacia tranfeunt , volatiles aque falfa , con- 
| tibus Salis  fablimatis Mare perpetuo imbuere, coche jam & digeftz , fpiritus mox fullimen- 
his oftendo experimentis. | tar , füblimati & in maximam fubtilitatem 
| | attenuati , per intimas Terrz fibras fefe infi- 
| EXPERIMENTUML |nuent, & bi frigore conden[ati fuerint de- 
Fiat ex Suis foffilis laminis Vas quadratum nuo in Salem revertantur , adeóque Terre 
p, A B C, cujus commiffurz pice aliave mate- | reftituant illud quod ab ea abftraxerant, 
ria exactiffimé. clau- | Terrá naturali attractu id quod fuum erat 
dantur; & hoc facto |repetente. 
infufam aquam. dulcem Accedit quoque , ut aqua alJambente latera 
aliquandiu relinquas |?7eatuum gleba dulci refertorum , ibi percola- 
confiftere,& aquam dul- | tum fal[(um bumorem pari modo Terra natura- 
/A€ cem inter breve tempus |li quodam attractu 7z fe derivet , id quod 
J" totamin falfedinem ver- | primo Mari dederat , juxta Experimenta 
Jam invenies, attrahen- | paulo aute adducta ; undeFontes & Flumi- 
j te aqua dulci ad fe fal- | na , quz ex Mari primüm /fa/fa per meatus 
fedinem in vafe confiftentem , zastoque a- |fundi Maris fubierant , ob addutlas caufas, 
quam futuram [alfiorem , quantà illam vebe- | depofita falfugine per extrema orificia aqua 
mentius in Vafe agitaveris. Ex hoc — dulci referta, exeunt fluuntque, donec Mari 
mento innotefcitclaré , quomodo agua dulcis ! reddita denuo falefcant; durante perpetuo 
falfugine attractà faz falfa. | hacrerum pericycloft. 
Experientiam quoquetum inSicilia,otum | — Przterea cum Sol perpetuo ingentem ex .Quomed 
Melitz fecimus , in erra qualibet, pingui | Mari copiam attrahat vaporum, fit ut illi Bu Ins 
tamen , non arenofa , Mari proxima, intra. frigore mediz regionis a&riz condenfati de- «uda dul 
cujus fo[Jam axtificiofe excavatam aqua dulcis | pofito Sale volatilzin pluvias, grandines, ni- eefint. 
Sumo infufa ftatim in falfedinem vería fait. Contrà | vefque refolvantur ; quz inter altiffimorum 
wey ca fi in certas dulces cretaceas & areno[as olebas | Montium vertices recepta, colliquatione 
imbuanr, Aquam marinam infaderis , infufam aliquot | partim extrinfecis , partim internis Hydro- 
diebus reliqueris ; aquam falfedine fua exu- phylaciis infinuata, ajuam augeant & duke- 
1am reperies, 'errà fuapte natura fal ipfi de- | dine fua dulciorem reddant. 
bium attrahente. Cujus quidem rei caz/a| — Sed de his fufiüs infequenti Tractatu de 
alia non eft , nifi diverfitas terreflrium gleba- Origine Fontium. 
rum , qualium aliz fale copiofo, alievix fes-| - Mirum eft, quod in. Zztoribus Freti Ma- z«perimen- 
filili pollent. Hincfit , ut g/eZa fae gravida, mertini five Siculi olim obfervavi : Litora a- 'wni» L7 
aqu dulci falfedinem fuam communicet , na- dca 








DE iae 

|" 
M 
Il 
M. 
* 
renofa funt, & plena fabulo, in quibus fi quis ;; sizui 
turali quodam & reciproco attracu ; contrà | fofjam fecerit, ftatim aquam dulciffimam vepe- 4 
gleba pauciori pollens fale , à marina attratum viet, etiamfi à ripa Maris non nifi duobus 
Jalemtanquam nutrimentum fibi confenta- aut tribus pedibus diftet. Im quod admira- 
neum zz fe derivet , unde aquam fale volatili tione dignius, in ipfo curvo Portus MeJaneu- 
dellitutam , dulcem fieri neceffe eft. Vis brachio , quod intra Portus & Freti aquas 
Pari pa&o cum Mari fieri cenfendum. | medium interjicitur, fi quis foffam dicto mo- 
Communicat Tellus falfedinem [uam Oceano per | do fecerit , is pariter aquam dulcem reperiet. 
univerfas Terreni Corporis fibras diffufam; Idem accidit ad Litus Calabrig juxta Rhe- 
& ne litera tantum falfedinem communica- |gium , ubi aquam dulcem me reperiffe memi- 
1pris [uber te videantur , Ignis fubterraneus per cribro- |ni in foffa aremacea , non nifi duobus palmis 
heh fum Maris fundum perpetua falinorum fpi- ab aqua Maris diffta, & Fons ibidem ad ri- 
po rie rituum füblimatiane , adeo univerfas femitas | pam Maris in ufum publicum extructus fat 
Awi. Marium imbuit, ut accedente Maris agita- oftendit. 
Hone perpetuá , perfetta tandem fiat aguarum|  Quariturtam exotici effectus caufa,quam 
cum Jalfuginofis [piritibus commifHio. Sunt. triplicem ego hoc loco adducere conabor. 
enim, uti experti fumus, fpiritus falini adeb | Prima effe poteft , areza saturà. (uà ficcior, 
potentes , ut velexigua bujus Jpiritus quanti- | qu in fe falfuginem attractu quodam natu- 
745 , tanta videlicet quantam cochlear ca- | rali derivat , uti in precedenti Experimento 
pere poteft, Wise dolium aqua dulci plenum! patuit. Altera caufa effe poteft, quod rzvuz 
in falfuginem facile vertat. exPeloro Promontorio , quod Freto immi- 
Quomodo Venio jam ad alterius Dubiifolutionem, | net, emanantes , Litus fabulofum occulto flaxu 
aqua falfa quomodo videlicet aqua in  fubterraneis incili- |percurrentes , antequam Freto fe infinuant, 
io byársgo- 155 dulcefcat , five quomodo ín iis depofita | Zu/ces ubique aquas fuppeditent. Quod idem 
dw. falfugine in dulcem , uti fontes & flumina |de Litorius Rbeginis dicendum eft, inque 
Sues. aperté demonftrant , aguam vertatur. fefe ex Montibus Calabriz, qui Fretum cin- 
I^^ — Dico, id primo fieri decoflione aquarum. gunt, tum aperti, tum occulti rzvz arezam 
Hiat, 3 : 
Cum enim vifcera Terrz Ignibus fubterraneis |[ubterlabentes eandem aquam dulcem , ante- 
i quam 




