
176 MUNDI SUBTERRANEI 
Sect. TII. quam in Mare fefe exonerent , ubique ex/i- perit , aquam per di&um tractum diffufam 
Lent. Unde veró agua dulcis in Portus Me[fa-| dulcem reddere. "Tradunt enim Hifforig Nau- 
nenfis brachio, inter utrumque Mare àuatura tice , in. multis locis tum in fado tum in. 
curvato,aqua dulcis proveniat, aliam haud du- | nonnullis Maris fcopulis aquam dulcemin fon- 
bié caufam habet, cum rivulos ex montibus |tis morem profilientem reperiri , uti dice- 
participare non poffit. Ergó dicendum, vel tur de Fontilus fubmarinis fuoloco. 
Terram iftiufmodi sativa proprietate , aquam| — Habes hic, Lector, caufam triplicem aque 
Maris colatam in dulcedin:im modo fuperius | dulczs zn Litoribus Jcaturientis , quarum pro 
dicto convertere ; vel certé ex [acu aut flumine libitu tuo eam cumprimis quz ingenio tuo 
quopiam Sicilie aut Calabrie per fubterraneum | majorem fatisfactionem dabit feligere po- 
Jiphbonem infra fundum Maris porrectum, teris; alias enim prater dictas non facile 
quod in hoc Portus brachio exitum dum re- reperies. 


CA PUT IV. 
Utrum equalis fit. Maris falfedo per univer[as Oceani femitas difper[a. 
Cip. 1V Oc Dubium uti magni momenti eft, | ;pediri , ne acrior fit , quam in fuperficie ; 
UE ita exacté difcutiendum duximus. quorum primus eft Fluminüm, Rivorum, 
Notandum itaque primo, hanc di£-| Fontium , per meatus fuübterraneos infun- Fontes ia 
ficultatem multipliciter intelligi poffe: Pri-|do Maris fefe exonerantium ; quibus agz4 ndo Ma- 
i n B RU. ER 4 ^ ris erum- 
mo, Utrum Mare in fundo falfrus fit, quàm in| marina mirumin modum attemperatur , & pentes 2. 
fuperficie. Secundo ; Num in Irtore , an in me- fublata falfedine ita dulcefcit , ut [caturigo per prune 
dio. "'ertio , 4m iu Locis Zong Torrideubje- | medium Maris penetrans, in ipfa fuperfrcie cem fupe. 
Cs; aw im Septentrionalibus Plagis falfius.| Nautis fubinde magno fpatio aquam dulcem citant. 
Notandum fecundo , aquam marmam inten- |przbeat : ficuti referunt de nonnullis locis 
Je frigidam. minus falfam elfe , quam aquam, Maris Pacifici ad Litus Americe Auflralis , & 
Jalfam calidam. Notandum tertio, Terram, de Sia Perfico juxta Ormutium , quod etfi 
fandum & litora Maris, uti variis proprieta- omuium Marium ex circumfitis falinis mon- 
tibus qualitatibufque pollent, ita quoque tibus , Jfelfifimum fit ,in ipfa tamen Maris fa- 
mire variari. His premiffis, perficie dulcis aque. [caturigo ebullire ferien, 
Utrum Ma- ^: Quazritur primó : 42 Mare in fundo , an in fummo Nautarum czterorumque torridiffi- 
rein fondo faperfície [alftus fit ? Dico cum fundus Maris mz Infülz Incolarum Accolarumque fola- 
Exi jy. Aliter & aliter fefe in diverfis Oceani Ma- |tio& emolumento. Idem contingere poteft 
fido; riumque diftrictibus /aZear, diverfifquepro- in fundo Maris , aut litoribus falfupine non 
prietatibus viribufque in diverfis tum fun- | ita refertis, aut in iis locis, in quibus vaffzs- 
di, tum litorum locis pro ratione & difpofi- morum A4mnium affluxu , ad multa milliaria. 
tione terreftrium portionum polleat, non |Mare dukefcere comperitur. Que cum no- 
folum ratio, fed & fenfata experientia do-|tiora fint , quàm ut memorari mereantur, 
cuit, Mare fubinde in fundo Jalfius , quàm in|libensomitto. Quemadmodum enim 
Jüperfície nonnunquam in litoribus, quàm in fun- non omnis fert omnia tellus, 
do aut medio Oceano , majori fal[ediue alunda- diverfiffimzque fint terreftrium partium. Maris natu 
re. Si Mare tranfiverit per mineram Sale re- |conflitutiones , ratione quarum Marzs 2a!u- 5d 
fertam, aut biatum fpiritibus volatilibus Sal |ra mirum in. modum. variatur , dum non teritur pro 
ab Ignibus fubterraneis JzZlimaris pervium lidem in omnibus locis, fed pro diverfitate x ad 
invenerit, tum certum eft , Mare za fundo proprietatum terrarum quas allambit , alia tiorum 
quàm in füperficie falfius efe ; cüm eidem im- |&alia femper producit, d: quibus fuo loco: 
mediaté à fubjectis 54/5 venis perpetuo co- |Pari pacto, Mare in 420 loco ob dictas caufas 
piefa falfago communicetur. Idem dicen- |/a/fus eft, quàm inaltero. Fittamen perpe- 
dum eft de Zzeri£us Maris : Nam ubi vici- |tua Maris agitatione, ut falfedo perfecta dilu- 
mam Salis mineram Mare continuis fuis flu- (tione diffufa eguaLilem fer& ubique loco- 
&busallamberit, id fo/fugive in litore, quàm |tum , ubi dulcedinis fcaturigines non attin- 
2n medio intenfits imlLui, neceffe eft; & falzme, git, faporis zeperiem acquirat. 
quz ad ripas Maris magno mortalium e-| Alterum Dubium eft, Urrum Mare Jub. An Mare 
molumento inftruuntur, fat teftantur. ZonaTorrida falfius fit , quàm [ub Zona Tempe- E rus 
Dicofecundó: Cum Sal fixum ipfa aqua gra- rata aut Frigida? Kefpondeo, fab Zona Tor- &us fe, — 
vius fit , certum eft , id in [uperficie coufiflere rida, id cateris paribus Jfalfras effe. Quo- Quem ju 
non poffe fed deor[um tendere verfus fundum ; niam enim So/radiis fuis perpendicularibus EET 
falem tamen volatilem , utpote cujus levita- |id perpetuo ferit, fit ut fpzritus volatiles Salis Temperata. 
tem fpiritofam nihil impedire valeat , 4z;-|unà cum vaporibus calore Solis attracti, 
verfum Maris Corpus u[que ad [uperficiem per- primüm in nubes, quz Ventorum agitatio- 
vadere, Marique perfecta mixtione , ex |ne indiverfas Mundi partes difpulfz, par- 
continua fluctuum concitatione contempe- [tim in frigidioribus monranarum regio- 
rare. Potefltamen fz/fedo marinatum in fun- |num partibus condenfatz , volatilique Sale 
domarino, tum in Litoribus, multis modis [frequenti agitatione folutz in pluyiasaqua- 
rumque 







