


186 
$ed. Y. incendia, manifeftum deniquetantz fimul 
materiz fulphurifque apparatum , quem vel 
uno eructat hiatu , quin non certum fatea-| 
MUNDI SUBTERRANEI 
tur, id fpecimen effe ac evidens fignum prz- 
parationis ad przfcriptam illam à Divina 
Sapientia conflagrationem. 
CUA&P.U TELE. 
(De Igne Subterraneo per omnia diffufo; & Cur in nomullis locis [it perpetuus; 
in aliis non? 
Cap. VIT. Uemadmodum in Cerpore Humano |rationem de reliquis caloribus & zftibus, 
o Microcofmo Ca/er per omnes totius qi per varios Terre Marifque tractus dif- 
on Corporis meatus diffufus , fpiritibus|feminantur, & veluti in varios Caminorum 
rinfa i» fuis omnia animat, vivificat, inftaurat , agi- ramos deducta tantam 'Thermarum Mine- 
GePot tat, unà cum humorum mafla conjunctus : raliumque varietatem efficiunt. Seduthzc 
Humano, 
Joc ef lenis ita & INATURJE OPIFEX non minori pro- 
s«"er4-  videntia Geocofmum conftituit, Ignibus co- 
meuinve- 2 YD DNO ] 
nisTems, piofiffimis & uberrimis illum pro tantz 
Molisratione inftruens , ne alicubi abeffet, 
quod naturalibus operationibus tantopere: 
effet neceffarium. Eft Corpus Humanum , id 
eft, Microcofmus aére , zgueis fpiritibus , & 
humoribus refertum ; eft & Geocofmus. Sicuti 
enim in Corpore Humano inflicto quocunque, 
loco vulnere , ftatim Sanguis erumpit , & ad! 
minimam agitationem effervefcit , fuderem 
ex tota porofz cutis fubftantia expe//ez; : ita 
vix locus eft in Terra qui pravia fo[fione non 
abundantes przbeat agwarzm latices , vel 
Íponté , vel argillacez terrz attractu fuctu- 
que, non ca/des tantüm, fed & trepidos, fer- 
vidos, &intolerabili ca/orzs v efluantes ezu- 
€tet. Quomodo enim Aqua fine Tgne;aut hic! 
fine Aqua confifteret? certé fine /gze omnia | 
perpetuogelu damnata in apertam Naturz | 
erniciem jam dudum ab omni generabi- 
"— rerum propagatione ceflaffent ; fine! 
persa Aqua verb omnia jam dudum innumero- | 
Fine eo [ub rum zftuariorum fubterreftrium incendiis ! 
Jf t" confümpta, univerfam quoque Geocofmi | 
T fabricam in cineres & favillas reduxiffent. 
Vides igitur quanta providentia hzc duo| 
Elementa, & quàm admirgnda quadam Na- | 
turz arte ita fint conjuncta, utunum alteri 
reciproco quodam commercio neceffarium | 
praberet nutrimentum , unum alterius im- | 
petum infringere; atque hoc pacto benigno 
clarius patefierent , hic Figuram totius ap- 
pon iun duximus. : 
Habes híc Figuram fanis Subterranei Aqu 
mifHi typum,quem non ea quidem feratione 
in Zerrahabere aflerimus; quis enim eum ex 
viventibus unquam vidit? fedad fimilitudi- 
nem quandam operantis Naturz , & quan- 
tum imaginatio nobis fieri debere fuggerit; 
fecus enim vix humano ingenio compre- 
hendi poteft, quomodo Agua gni juzélatam. 
(mirificos, tam extra quam intra Zerram ef- 
fectus przftet, Ignis Centralis fignatur lite- 
ira A , Pyrophylacia ex eo derivata, litera B. 
| Hydropbylacia literà C. Canales à Pyropbyla- 
| Cis ad Pyropbylacia S Camini Pyragogi  Cana- 
Ves V ab Hydrophylaciis ad Bydropbylacia Hy- 
dragogi funt , //zea vero tum ad Pyrephyla- 
cam tum. Hydrophylacium ducta funt fibrz , 
rimz feu fffure Térrz , per quas tum Aqua 
tum Ignis derivatus Geocofmum, tum ad 
Fontium tum Mineralium Metallorumque 
enerationem difponit , & eo modo fe 
Fanide quemadmodum Capillares vemg in 
CorporeHumano,quibus nulla etiam mini- 
ma portio caret , uti jam fzpraoftenfum eft. 
Difces quoque ex hoc Pyropbylacia propio- 
rem czrca Centrum locum habere, Hydropby- 
lacia vero propiorem circa Terre fuperfíciem, 
iprudenti fané Nature confilio; Cacal? enim. 
non infra, fed fupra ignem, ut aqua calefíat, & 
ad ufum veniat, poni debent. 
Eft autem. 7zcendium nihil aliud quam 

Quid fit in- 
foedere fociata intentos à Natura effectus magnum quoddam in natura accidens, ;j- "iv. 
preftarent ; cujus luculenta indicia nobis 
effe poffunt , dum videmus Ze//urem ,beni- 
gnam rerum altricem , omnium fcilicet in| 
vifceribus fuisfeminaria continere, Aquam, | 
Aé&rem, /g2em proportione quadam admi- | 
men[us quidam exceffus Iguis , qui à Subterra- 
neis Subterreflrium Ignium Barathris pinguem 
& combullibilem Terre materiem profecutus, 
velper impetum difraptis alicubi Caminis , mi- 
ras ac mortalibus formidandas flammas ejacu- 

rabili, qua fubito cunctis inferviant operi- | 
bus, fubito przfto fint ad quamcunque re- | 
rum generationem. Hinc € Terra immen- 
fam fpectamus humorum vim perenni fluxu 
emanare, perpetuos efllari halitus, infini- 
tasaquarum emanationes, perennes fubfi- 
ftentis /gz/5 caminos, immeníoszítuariorum 
promofcondos , ac manifeftos in eis zzteraz 
Ignis effetlus , fumum, flammam, fervores,| 
aquarum bullientium falebras; & quz vafta 
divulfis Caminis fucceffu temporum exci- 
tantur incendia , quz in univerfo Orbe terra 
marique vifuntur paífim , certam prebent 

latur ; & quamvis hujufmodi Ircezdia ipfa 
"Terrarum exteriora non fint perpetua , fed 
extemporanea , obhoc tamen non tollitur 
Ignis in fubditis Pyrepbylaciis quin perpe- 
tuus uniformifque fubfiftat , uti ex "Ther- 
mis eodem femper ftatu permanentibus 
patefit. 
Ratio veto, cur in nonnullis locis, non fem- 
Cur inno 
per , inquibu[dam perennis videatur Ignis. effe- nulia loci 
Cus, hceft, quodetiamfi /gsis Su/terranei Veris us 
fubftantia in füis Receptaculis perpetuo fo- «liz , cum 
mite ei conftanter adminiftrato fubfiftat, zoto d 
contingit tamen fubinde ut materia com- 
bufti- 
