

LIE.IV. PYROGRAPHICUS 193 
Cap. V. OnSERVATIO- IV. 
Fumleim — Funaleex Num.2.fuitexaminatum nec 
fraCDSc notata in illo aliqua humectationis fufpi- 
|  cio:erataridum utantea : quod ipfum con- 
firmant dicta Num. 2». nam fi infra lineam 
C D effet aqua, pars funalis immerfa extin- 
gueretur & elevata non ftatim flammam 
recuperaret, nam adhaerens impediret hu- 
mectatio. 
OBSERVATIO V. 
Erase Immifimus Spongiam in G ficcam videli- 
giz.i cet, & poft longum tempus, non folum non 
potuimus vel guttam humoris exprimere, 
fed neque percipere indicium adquifitz hu- 
mectationis. 
QO BS E R-V AJ IO VI 
Infpiilo. . Sumpfimus zz[picil/a : & fupra neam C D 
ug nullum humorem concipiebant; atubiin- 
fra illam lineam fübmittebantur, tegebantur 
bumiditate(pano Hifpanus vocat)ac fi buma- 
20 balitufuiffentperfufa. Sed hzc humecta- 
tio.ficut etiam ab halitu concepta,illico eva- 
Viz Stila- nefcebat. Hincaudentiores redditi experiri 
CU — voluimus an Jilateria via aliquid difcere- 
mus. Accepimus igitur collocavimufque fu- 
periorem partem A/emici in fundo , nempe 
ore in ipfo pavimento Cryptz, fiforte vapor 
exbalaus exciperetur : ut vides Num. y. & ta- 
men poftea extractum , interius nullum fu- 
dorem habuit: exterius autem habebat ali- 
quem illi fimilem quem iypbi vitrei aquá 
glaciatà pleni extrorfum exhibent. Tunc, 
quia motus videbatur ex D per C in M ur- 
geri, pofuimus os A/emLici verfus D ; & poft 
notabile tempus umorem habuimus inte- 
rius non multum , fed fenfibilem, minorem 
tamen quàm qui in zzzamtranfiret. Erant 
qui nullum faporem perciperent; erant qui 
acidum. pronunciarent, forté hi prajudicio 
aliquo deludebantur , nullum enim ego per- 
cepi; fed meonon fido guftui, eft enim ob- 
tufus & tardus. 
OBSERVATIO VIL 
Caiim- ^ Poftea Casem immifimus : qui quamdiu 
?Ü^ bermiffuseft haberecaput fupra Zizeam C D 
manfit tranquillus quietufque , nec vel mi- 
nimo figno auram fibi nocivam aut mole- 
ftam oftendit. Ubi coactus eft caput z»fra 
illam lineam habere, omni nifu conabatur 
emergere , & iterum iterumque manum 
impellentis fefellit : fed tandem baculo col- 
lari illigato preffus jacuit, elanguit, & in de- 
liquium incidit: mortuum crederes. Extra- 
hitur, & in Lacum fubmergitur : figna dat du- 
biz vitz ;fed non furgit : nefubmerfus peri- 
ret in itus trahitur, aqua perfunditur : ad fe 
redit, fargit , omnescircumfpicit, & ne ite- 
rum in Cryptam trudatur, currit Neapolim. 
OssERvVATIO VII 
Materia que Cryptam inferiorem occupat, | 
a 
nempe infra lineam C D,quzcunque illa fit, 
aqua eft levior, aére gravior : ergo animalia 
bivia(quzinaqua & a&re vivunt) ibi vive- Olferv. 
re poterunt : Ratio id fuadet. Ergo Aazam 5,5. 
immifimus in G. quz ftatim fibi importu- 
num vaporem fentifcens, quà poterat cona- 
batur evadere : manfit coacta , & tardius 
quàm Canis fenfibus deftituitur : & obiiffe 
putatur Extrahitur, terrá fripidà obtegitur ; 
necenim laborem adhibere voluimus ut 
illam portaremus ad Zacum  ; ad fe rediit, 
|& faliendo per herbam evafit. 
OBSERVATIO IX. 
Examinare an fulpbur pyreum (Hifp. Ja. Militare 
polvora) infra Lizeam C D. fuccenderetur; E 
optabat ingeniofa curiofitas ; fed in eo ma- GEM 
| ximé ftabat difficultas ut haberemus mo- 
dum immittendi ignem; nam omnes flam- 
| mz & carbones accenfi extinguuntur fi in- 
|fraC D ponantur. Sparfimus ergo illud »;- 
 Jitare [ulpbur ab A verfus G, & feflinà manu 
chordam accen[am applicuimusipfi A. conce- 
pit illud ignem , &totum »fra Lineam C D 
| conflagravit ; & fumus inter fuperficies-C D 
& A B fe extendens exfiliit ut prius Obfer- 
vatione III videramus. 
Occubuerat jam Sol; & quia eramus 
redituri Neapolim , conferentiz do&iffimz 
finem impofuit opulentacollatio Excellen- 
tiffimi D. Marchionis de Z7rezis juffu exhi- 
bita; in qua omnia tam profusá funt appofi- 
ta munificentià , ut poft quam fatisfactum 
fuit Dominis, faccarata pretiofa, & vina gla- 
ciata data & propinata fuerint famulis, ut 
haberent & ipfi de quibus in reditu poffent 
philofophari. Rediimus Neapolim: varia au- 
divimus, & varia diximus: Conveniemus 
die ftata : & unufquifque ingenium acuetut 
Obfervationes has, quas in dubium vocari 
nom patiemur, fupponens inferat confe- 
quentias quas valeat. 
Clariffimus D. 7bomas Cornelius Medici- 
nz Doctor & Profeffor, Ingeniorum mira- 
culum, juffit effod; ad M. & quia nihil notatu 
dignum reperit, foffam neglexit. Juffit ite- 
rum effodi ad G. & quia terram effoffam 
cenfuit egere examine, illam in vas vitreum 
immifit, ut domi fuz fubjiceret Chymico 
magifterio : fi quid fcitu dignum inveniat, 
nobis communicabit. 
Excellentiffimus D. Marchio, qui Áca- 
demiam hanc à fuis Avis ante centum an- 
nos erectam, nunc tandem reftituit, & ma- 
gnis expenfis confervat (nec enim paucis 
multa & varia /nfirimenta formantur) vo- 
luerat capere materiam illam quz zwfra Li 
neam C D fubfidit, aut verius perfluit , & pe- 
riclitari,an &quantum effet a&re communi 
ponderofior ; fed famuli (fic ubique contin- 
git) Organa quz jufferat, non afportarunt. 
His ergo pofitis, quoniam collati diver- 
forum Ingeniorum difcurfus fcientias pro- 
moveht, ego, qui à juventute P/y/(ce promo- 
vende adlaboro ,te, qui in eodem mecum 
ftadio curris (non enim feparat leonum di- 
| an- 



RE 
| 
| 
| 




dX 
D ELLA 

