





Sedd. T. 
400 MUNDI SU 
tetergo , Terram plenam pinguedine , & 
oleaginea materia refertam ; unde omnia 
five ex Inanimatis, five Vegetabilibus Sen- 
fitivifque fint, fuum hauriunt alimentum. 
Lumbrici proprii hujusterreftris pinguedi- 
nis filii, adeo eà replentur , utarte Spagy- 
rica preparati , quafi toti in oleofam pin- 
guedinem refolvantur, multis infirmitati- 
bus opportunam. Non eft Vegetabile quod 
à benigna Matre non fimile fibi attrahat 
unacum Sale, ad naturz confervationem, 
nutrimentum ; quz deinde uti in alimen- 
tum cedunt animalium, ita & his, quod à 
"erra attraxerant , bonum tantopere ne- 
BTERRANEI : 
Natura intra intimas & per univerfas Tel- 
luris femitas difpofitis , ut vaporibus & ex- 
halationibus ab. /gse SuBterraneo: excitatis 
illud vel illud-Minerale , quod unicuique 
fofsili maximé confentaneum eft , (ubi ful- 
phurea glebarum difpofitio, Sulphur; ubi 
Mercurialis , Mercurius; & fic de ceteris, ) 
ope $a/is dictique pivguis untluofr produ- 
cant. Quoniam veró cum tempore hujus- 
modi materie ab /gge SuPterraneo correpti 
perennibus incendiis confumantur, a/ud 
continuo fzZfHtui neceffe fuit. Quomodo 
autem hoc fiat, exponamus. 

terogenea materia glebifque couflare , ita e 
TIEHTD ejt. 
Dictum fuit in precedestibus, Mare ex So- pri 
. c . . 2, XUS - 
lis & Lunz vi influxiva concitatum, tumin fuxus d 
perpetuo & indeficienti Fluxus & Refluxus 
ceffarium , liberaliter nunc plus, nuncmi- 
nus, pro conditione uniufcujufque, com- 
municant. frumentum 
Nature ad. 
Tera Sile fe habere , Maririz 
e pinguedi- 
ne (catet. 
Totum Cor. 
P&Tr  homogenea, fedquantum quantum eft /e-! 
os ; 
Mauroly« 
cus, 
Clavius, 
His ergo fuppofitis tanquam veriffimis 
Naturz principiis, jam id quod primó nobis 
inftitutum erat, de pereuni Ignium pabulo, ax- | 
gumentum profequamur. Diximus in praece- 
deutilus,Terrenum Corpus undequaque & Sa/e 
& pingui untluofo refertum effe, quodà Mari 
primüm naturali fuctu attra&um in eam 
quam Mare nobis exhibet falfuginem un- 
&uofamque fubftantiam convertitur ; & ita 
aquz effe&usfat often- 
dunt; fiquidem veftes pannofque maculat, 
iifque eluendis, preterquam quod inidonea 
neício qua uredine vitiat, ignique extin- 
guendo ex pingui illo ei commixto , quo 
flammas non dicam extinguit, fed potius 
auget , inde prorfus inepta comperitur. 
Diximus praterea Terrenum Corpus non 
agitatione verfari , tum Ventorum tempe- 
ftatumque procellis annuis, menítruis,quo- 
tidianifque motibus turbari; quorum conti- 
nua follicitatione Mare compreffum per ab- 
ditos fundi mzandrosfulphureis, falinis,di- 
&ifque p;nguis materiz , quibus pollet, fpiri- 
tibus,refertos in intima Telluris penetralia 
diffufum, ubi materiam invenit difpofitam, 
eam virtute fua feminali fcecundat, quod 
Igni abfumptum erat pafulum. novo com- 
meatu inflaurat; atque hoc pacto perenni 
quadam pericyclofi comZuftililis materie fo- 
mitem à primordiis rerum ufque in futüra 
fecula , ad ipfam ufque Mundi confumma- 
tionem continuat. Sed ut hzc luculentius 
patefiant, id unica Montis Zitue defcriptione, 
cum omnium Montium Vulcaniorum ea- 
dem fit ratio, demonftrandum duximus. 

CuA.P.UJT VAI. 
ATNZEDE 
SCRIPTIO. 
In qua veluti in prototypo quodam Subterraneorum Ignium , earumque pabuli inde- 
ficientis rationes , uti dici folet , 4d oculum demonflrantur. 
Um Anno 1638 Siciliam perluftra- 
rem, ante omnia JZzam Montem, 
omnium Scriptorum monimentis ce- 
leberrimum, examinandum duxi; magnum, 
inquam, terrarum ardentium, atque adeo 
uorumcunque feré zítuum terra marique 
M prototypon famofiffimum ; & 
velhocfolo, unico Naturz fpectaculo admi- 
rabilis Sicilia. Cum vix Auctorem five ex 
Antiquis five Neotericis reperias quem 
nonin admirationem &ftuporem hujus fe- 
rocientis Naturz vis traxerit. Quoniam ta- 
men genuinas tantorum effectuum caufas à 
longé tantum intuiti funt, nos pauló pro- 
pius accedentes, quz ultimis hifce tempo- 
ribus xz' «lj àv» à me obfervata funt, 
conftitutionem profecuturi , omnium tam 
exoticorum effziluum caufas opportune de- 
monftrare conabimur. 
Eft ergo Etna Mons unicus , verticem ad 
3o millia paffuum juxta axem , uti à Mauro- 
lyco & Clavio , qui ejus altitudinem Geome- | 
trico ratiocinio explorarunt, in altum eri- 
! gens; 6overó , vel utalii, 100 millium paf- 
Dn radicibus circumfufis fpatium occu- 
pat, pinguibus circumjacentibus arvis , vi- 
netis , pafcuis feecundus , pinetifque ac fa- 
gis altiffimifque abietibus nemorofus ; ad 
fummum veró verticem inftabili cinere pu- 
miceque confragofus ; per vaftiffimum r2 
milliarium in ambitu fatifcit: Craterem, 
qui arduo introrfum clivo fefe in tartara 
flammis , fumo, tum ex imo, tum ex lateri- 
bus Montis cum horrendo mu itu, tonitruis 
non abfimili, erumpentibus 2 formidan- 
dum , ut vel ipfa imaginatio jamjam inftan- 
tis Ignisacruingzneminem, quantumvis au- 
| daciífimum & intrepidum, non primo fta- 
tim occurfu confternet, atque à quodam 
veluti Infernali barathro avertat. 
Neque dubito quin crebra illa quz per 
omnem ztatem híc vifuntur zzcezdia , jugi- 
bus cinerum rejectamentis hunc Montem 

! va- 
lgnes fo- 
"vendos. 
Magnitudo 
Montis, 
Crateris 
amplitudo 
& borrenda 
ufque anguftat ; vifu horribile przcipitium, facie. 
