
LIE.IV. PYROGRAPHICUS 201 
|^ £ap.v rir vaftiffimum nonnihil auxerint ; quod ex|dumque, quos lithanthraces vocant ; qui Nova cotta 
omni partetum clivorum cadaverofa, cine-| cum undiquaque tum interioribus fpiriti- i PR 
| rea & pumicofa rupium combuftarum fa- bus mineralibus , tum extrà , nivibus , plu- 

Béfis. 




Semita 
igneorum 
fluminum. 
Nix c» cinis 
vertici do- 
minantur. 
Matthaeus 
"Taveran. 
Cap. TX. 
cies, tum ingentium Antrorum (quorum 
unum 3o millium hominum facilé capax 
videre licuit) fpecies, carbonibus pumiceis, 
nec non yariz liquefacte materie Minera- 
lis quifquiliis & recrementis formidabilis, 
abunde oftendunt. V ideas multis in locis 
ex dicta materia, quam fciarram vocant, in- 
gentium torrentium femitas , ex igzeo li- 
quefacti meralli f/lsxu olim magnarum ftra- 
gum veluti veftigia quedam relictas. In 
fummitate nix & cinis eternum meditata 
conjugium , omnia trifti & luctuofo vultu 
cooperuiffe videntur ; utique tanto incau- 
té adeuntibus periculofiora , quantó pro- 
funde quzdam nive & cinere tectz voragi- 
nes, in intimas Montis abyffos fine fundo 
exporrectz , d funt ; quz uti 
complures fine duce inconfultiusacceden- 
tes abforpferunt, ita reliquis exemplum 
ruinà fuà dederunt, non temere illa loca 
adeunda effe , quz tam occultis machinis 
abditifque dolis vite illudunt mortalium. 
Quemadmodum magno vitz periculo 'ex- 
pertus eft P. Matthaeus Taveran uti curiofus 
rerum naturalium, ita & Montis bujus ex- 
plorator. Er ut paucis multa complectar, 
tota fuperioris Moztz; materia nihil aliud 
effe videtur quàm incompofita fufpenfa- 
que in fe moles cineruin , pumicum, lapi- 
CAPU 
viis, grandinibus, ventifque expofita fit, & 
facile penetrabilis, nemini fané mirum vi- 
deri debet, hanc aduftam exuftamque ma- 
| teriam,uti novo femper & novo é celo pro- 
| Veniente commeatu imprzgnatur, ita povos 
|fucceffu temporum ferus concipere , ut ite- 
| rum ardeat, & fre fine flagret iterum iterum- 
|que ; uti & /zrgi/ius teftatur : 
Ut femel accen[a eft moritur, nec re[lat in illa 
Quod repetat ; tantàm cinis &j fime femine ter- 
ra e(l: 
Hic femel atque iterum patiens , ac mille per- 
bauflis 
Ignibus inflaurat vires. 
Nam cum in imis barathris nullo unquam 
tempore extinguatur /gzis,quin femperali- 
uod fui veftigium mittat, vel fervorem,vel. 
Lane ,vel flammam, ut multoties in Mon- 
tis examine obfervavi : extrinfecus tamen 
non nifi certis temporum intervallis plus 
aut minus pro coacervatz combuflibilis mate- 
ri£ copiaízvireincipit : & quo diptius ceffa- 
verit , quafi vegetata magis ad zucendium 
materia , eó majori fefe exerit violentia, & 
cum ipfis flammis ingentes arenarum cu- 
mulos mittit. & ut Lucretius afferit, 
Extruditque fimul mirando pondere faxa. 

qoe 
Crateris ZEinei Defcriptio. 
Rateris Montis £tnei amplitudo àdi- 
verfis Obfervatoribus differentis ca- 
pacitatis reperta eft; funt, qui eum 2 
mill. paff. cum 8opaff. amplum , alii 30 mill. 
paff. alii denique 4oo mill. paff. obfervaffe fe 
dicunt. Sed fieri non poteft, ut in orificio 
tantis tumultibus expofito, tot ferocientis 
Naturz infultibus continuó agitato, non 
fubinde modo amplior , modo ftrictior , pro 
conditionetemporum reperiatur. Quod & 
egofumma admiratione non in /7za folüm, 
fed & in Liparitanis Montibus, quin &in 
multorum annorum decurfu neque fumum 
neque ignem mitteret , Voragóque ali- 
quoufque impuné aditum curiofioribus prz- 
beret , donec materiz copiofz fomes & jam 
ad zguem concipiendum maturus , denuo 
Montem adortus accenfufque excuffo jugo 
horrendiffimis iscendzis tantó fevierit po- 
tentius,quantó majusilli promptiufque fuit 
combuflibilis materie fubfidium. 
Hancfortemomnes Montes Vulcanii ex- 
periuntur, qui nunc induciis fa&is in im- 
menfum intus concidentis materiz coacer- 

| Cetera materies quecunque eft fertilis igni Visglius; 

Lucretius; 
| 
Vefuvio expertus fum ; fiquidem velad mi- | vationecrefcunt, jam occultis Ignium Sub- Borendum 
nimam vehementiorem materiz combufti- | £erraneorum machinationibus materiz prz- Vorsginis 
eX n 5 1 JEtnzez fpe- 
bilis eruCtationem Mozs concutitur, ex con- paratz fomes accenfus, quod tot annis ex- zacilum. 


cuffione vero femper morbidioris materie 
cumuli Mozti aggefti fuccuffatione Montis 
concidunt, qui jam uti noyo fcetu gravidi | 
funt, ita noyum zgnidus pabulum dant. & nu- 
trimentum ; atque adeó ex hoc partium 
montanarum cafu Crazerem ampliorem reddi 
neceffe eft : unde fit, ut Montis interiora 
paulatim crefcendo exurgant , repleantur- 
queCrateris diminuti vacua loca, unde ftr; 
£tiorem Montis Craterem reddi pariter neceffe 
eft: imo materiam intus ex cafu aggeftam 
ita fubinde excrevife Hiftoriz referunt, ut 
'Tow.I. 
cretum erat, horrendis zzcendierum tempe- 
ftatibustdifcuffum , ufque ad imum Mez- 
tisbarathrum evomit, quemadmodum ho- 
die comparet ; quod fpectaculum adeo for- 
| midandum eft , ut horrefcentibus pilis, 
& vertigine gyrante caput nemo tam cor- 
datus fit, qui illud infpicerefine metu pos- 
fit. 
fum fugiat , $copulis in modum Pyrami- 
dum. ex lateribus exurgentibus metuen- 
|da; & cum latera recto & perpendiculari 
ic Sco- 

Vorago tam profunda eft ut omnem vi- ' 

í 
| 
mm 
— 

