



202 
Se.I. Scopulorum du&u deorfum parallelo de-| 
fcenfu vergant , juxta 0pticas tamen eges in | 
Centro ex nimia diftantia coire videantur; | 
Irfuidi' quod multos Obfervatores decepit , qui hoc 
Pre" Optico ludibrio decepti putarunt , latera 
Montis interiora in conicam fuperficiem 
flzingi.In fundo, mirum dictu, Moz; femper 
ex continua eructatione materizMineralis, | 
nefcio quid in nova montis fabrica confti- | 
tuenda molitur, juxta quam femper me ob- | 
fervaffe iemini veluti lacunam quandam | 
liquefacto metallo corufcam ; latera pas- 
fim per correfpondentes meatus perpetuum 
fumum plurimis in locis evomunt, quem 
noctu flammam accen[am. deprehendimus. 
Vorago nunquam fine fremitu & mugitibus 
eft, quos fubindetam horrendos edit ut vel 
Sostw ipfum Moztem tremefaciant. V erbo, qui ad- 
cuti d mirandam D&1 OPT. MAX. potentiam in- 
les. tueri defiderat, ishujufmodi montes adeat, 
& Nature miraculorum effectibus ineffabi- 
libus attonitus ftupefactufque identidem 
intimo cordis affectu pronunciare cogetur : 
Towm.xw30 Altitude divitiarum. €& Sapientig D E.1 ! 
quàm incomprebenfibilia funt judicia tua , & 
quàm inve[ligabiles vig tue, quibus Mundum 
conftituifti! Mozs adeo 4/fws eft, utex eo 
univerfa Sicilia comprehendatur , imo in 
Africam ufque & Tunetum opportuno tem- 
pore vifus porrigatur ; fi vero tempeftate 
aliqua Mos turbetur, tunc de vita ibi ver- 
fantium actum putes , ita turbinibus hor- 
rendis involvuntur omnia, & nivibus & ci- 
neribus. 
fpem —— Dixipauloante, ex lateribus Moztzs co- 
erptiones piofum fumum igne miflum pluribus in locis 
oen exhiberi; que zítuaria fi cum tempore aut 
nr. concuflatione Montis , aut aliquo alio cafu 
obruta fuerint , tuncimminente Moztis ra- 
bie, etiam aliunde per extimam Mortis fü- 
erficiem exitum parare, compertum fuit ; 
quod ubi fit, tam horrendas Moztis efficit 
apertura , tam formidandos Ctyptarum 
meatus, quas in hunc ufque diemaliquan- 
do fuiffe cum admiratione attoniti intue- 
mur. Vidi Cavernzm,que 3o millium homi- 
num exercitus facile capax effet, ut pauló 
anté meminimus. 
Eft & ibidem pecus caliginofiffma, quam 
la Grotta della Palomba vocant , tante pro- 
funditatis juxta & capacitatis, ut Montis 
accole in ea per viam fubmarinam ad ZEo- 
lias Infulas aditum dari arbitrentur. Ex 
hifce vero & fimilibus-Cryptis olim flumina 
igned erupiffe , proximé alveus pumicofis 
exuftifquefaxis, quas Siculi Sciarrar vocant, 
Longitudo refertus abunde doodc. Qui quidem lique- 
e latitulo fACti gnis torrentes fubindead 18 millia pas- 
torrentium " PI t BLA e Fun 
igncorum, fuum longitudinis, latitudinis veró jam x, 
mox 2, 3, aut 4mill.paff. fpatium fluxiffe, 
Hiftoriz tradunt ; ut proinde nemo fatis 
mirariqueat, undenam tam incredibilis li- 
quefa&tz materie ubertas originem fuam 
habeat ; ubinam locorum tantz capacitatis 
Fumi per- 
petua eru- 
datio. 
| 
| 
j 
Spelunca 
ingens. 
| 

ifcilicet ab Olymp. 2. ufque ad 88. tefte 

MUNDI SUBTERRANEI 
officinas fornacefque fu[orias ad tot Minera- Chronic. 
lium Metallorumque liquefa&ionem re- 
conditas habeat. Sed ut hzc inacceffa DEI Miranda 
Opera ab omni fenfu remotiffima funt ; ira Pte 
nequeab ullo humano intelle&u fatispene- 
trari queunt, folumque mirari liceat, quod 
in Divinorum operum incomprehenfa ma- 
jeftate capinon poteft. $i enimliquefactz 
materiz calculum juxta diverforum tempo- 
rum computum ineas, tantum eam in cu- 
mulum excrefcere reperies, ut 20 Ztzas mo- 
lefualongé fuperet. Verüm utratiocinium 
noftrum dilucidius confirmemus , fubjun- 
gam híc breve Cbrozicum Incendiorum magis 
celebrium , quibus Mons horrendis circum- 
circa ftragibusfzviens, nullo non tempore 
incendia fua. exeruit. 
Chronicon Incendiorum ZEtne. 
1i. "Tempore quo Jazigenz novas Colo- ,Te»pore 
fanige- 
nias quzfituri Siciliam primüm ingredie- 77; 
bantur,tantum fuifTe Montis incendium , Be- Berofu. 
rofus tradit, ut coloni metu vaftitatis relictà 
Infulà alias in Italia Colonias inquifituri 
hinc difcefferint ; commodam ftationem 
minimé rati, quam Naturz truculentia tot 
tantifque atque adeo funeftis ftragibus for- 
midabilem reddidiffet; ut proinde hac oc- 
cafione fabula de rapta Proferpine introdu- 
Ga videatur. 
2. Janigenas fecuti S/casi , novis Zucem- Tempore si- 
diorum JEtngorum turbinibus fugati , relicta rw. 
Orientali parte, Occidentalem inhabitare 
coacti funt. 
3. "Tempore Argomautarum , quam cum Zgmaua- 
antiquiffimus Orpheus vidiffet, ita cecinit : orpizu. 
4t freta Sicanig tua jam Lilybeateuentes 
JEquora [entimus , flamma[que per alta vide- 
mus 
JEtngi Enceladi sois zufefla minantem. 
Tempore 
Expeditio- 
nis Enea. 
4. Tempore Expeditionis rez, qui à Si- 
ciliz Litoreà Cyclopibus repulfus, Mozzs 
inceudioperterritus, reli&t£ funeftà ftatione 
alio fe contulit ; ita V irgilius l3. ZEneid. 
Ignarique vig Cyclopum allabimur oris, 
Portus ab acceffa ventorum immotus C9 ingens 
Ipfe, fed borrzficis juxta tonat tna ruimis : 
Interdumque etiam prorumpit ad gtbera na- 
bem, 
Turbine fumantem piceo € candente favilla : 
Attollitque globos flammarum €5 fdéra lambit. 
Interdum [copulos, avulfaque vi|cera montis 
Erigit eru&lans , liquefatlaque (axa [ub auras 
Cum gemitu glomerat, fundoque exeffuat imo. 
Virgilius. 
$. Sub Grecorum in Sicilia dominio , det 
tempore 
Thucydide , qui hoc ipfo tempore vivebat, 7»»«ydidi. 
tribus Montem ingentibus exarfiffe zwcea- 
diis , quo tempore paulo poft denuo Meus 
fevieüis vel ipfum Pyzbagoram in SORGEN Pythagoras. 
admi- 
