










264. MUNDI SUB 
Strongyli exuftarum igne vallium crepidi- 
nibus, in quorum plerifque parietibus cine-| 
reis, immenfam Salis , Aluminis , Nitrique 
efflorefcenris, copiam, in nonnullis quoque | 
Bituminis,Naphthz,fimiliumque pinguium / 
liquorum profluvium unà cum copiofiffima | 
Sulphuris quantitate reperi ; que aliunde 
originem fuam non traxerant, nifi partim 
ex combuftarum rerum cineribus, ex quibus 
novam Salis nitrique fobolem nafci neceffe 
eft, partim ex Sulphureis corpufculis feu fpi- 
ritibus, quidum ex barathro Montis conti- | 
nuo exhalant, in frigid iori Montis plaga in | 
Sulphur condenfantut : atqueadeó ex Sale, 
Nitro, Alumine, Bitumine, Sulphure mi- 
xtum illud nafcitur , quod intra pumicum ; 
faxorumque in calcem combuftorum poros 
infinuatum,perenze illud /gnis pabulum, quod 
hucufque inquifivimus , fubminiftrat : hoc 
enim igne correptum uti nova parat incen- 
dia , ita combufto quod intra pumices late- 
bat, pingui & fulphureo , nonnullas indu- 
cias fuftinet, donec pumicum calcifquere- 
li tz pori fiov, uti dictum eft, combuftibi- 
lis materiz feeturà repleantur. Quod autem 
jn exteriori £n fuperficie accidit, id in 
omnibus aliis flammivomis montibus fteri, 
Naturà eodem fe modo in omnibus gerente, 
certum eft. Imb proceffum Naturz , quem 
jn exteriori Montis fuperficie expreffimus, 
illum eodem tenore in intimis Pyropbylaciis 
fervare, isignorare non poterit qui hzc pe- 
nitius penetraverit. 
Sedt. 1. 
COROLLARIUM IL 
Hinc fequitur , pabulum & fomitem /g2is 
inse Gubterranez motum Maris perpetua fluxus & 
luxum c» refluxus reciprocatione zftuantis fequi ;ex 
Diiespat hujus enim concitatione illud per occultos 
qum  ieatus, uti jam fepe inculcatum eft, tru- 
fum, fuum pingue & humidum, calido & fic- 
co in intimis Telluris finibus fubfulphureis 
glebis nidulanti junctum, inceffabili novz | 
generationis fetu , quod abfumptum eft, 
inftaurat ; in externa vero fuperficie perva- | 
poresà Mari attractos & dicta Maris geni- | 
tura feetos, novam intra porofos combuftz | 
jam materie thalamos , per nives, grandi- | 
nes , pluvias pulveribus cineribufque mi- 
xtas , genituram ponit , quz fuo tempore eà 
fnaterià jam maturá , in magna tandem in- 
cendia erumpat. V ides igitur miram indefi- 
cientemque Naftarg in operationibus fuis 
 pericyclofin. 
Pabulum 
Ignis Sub 
COROLLARIUM III. 
Ceufsfor- .. Ex hisfequitur, Incendiorum hujus Mon- 
DualisI/?" tis C, 59 formalem effeipfum Ignem , mate- 
Materidis £alem Sulphur & Salem, Nitrum, Bitumen; 
c^ — fimilefque ignibus fovendisaptas materias, 
ab intima "Terre caligine, fimulqueab in- 
cumbente Mari perenni motu propagatas ; 
effe flatus, qui ex 

TERRANEI 
Inllrumenutalem eí(e naturam. loci- caverno- Corollar. 
fam, ac molem Montis totam cuniculofam Intrumen- 
fufpenfamque in fe , ac perpetuo fulphurea tls ees. 
fuligine przgravatam ; Efficientem denique Eficiens. 
penitiffimis cavertíis evo- 
lantesad hujufmodi exitum ,& quafi ad pro- 
prias fauces, fopitos ignes admateriam pro- 
ximé queque fuerit, veluti follibus quibuf- 
dam exfufcitant. Siciliam fiquidem totam: 
innumeriscavernis cuniculifque perfoffam, 
in precedenti Libro oftenfum fuit , ubi Freti 
Mamertini five Siculi miros zftus, & fluxüs 
refluxüfque alterationes, nec non Scylle & 
Charybdis infatiabilem voracitatis vim , 
quàm à Montibus ilis per univerfam Infu- 
lam in fübterraneis officinis mira ratione 
difpofitis pendere , abunde demonftravi- 
mus. Cujus rei teftimonium effe poteft lu- 
culentiffimum , quod infolito more t4multa- 
ante Cbarybdi, unà feditionis fpiritu concita- 
tus feviat & tna , fulphureifque fpecubus 
receptis in fe flatibus vehementioribus, ma- 
teria combuftibilis, non fecusac fabrorum 
follibus agitata, in ingentes flammarum 
globos erumpat. 
Aliis verb Ventis Flantibus za indu- 
cias quafdam ponere videtur , eó quod orifi- 
cia meatuum currentibus maris fluctibus 
fint contrariaratione pofita , & à montibus 
vicinis impedita. Ad Euri veró Africique Monsigses 
flatus pro conftitutione canalium modo... 
flammas , interdum fumum , fubinde favil- vore. 
las, nonnunquam veró aucto in fe fomite 
incendiis miré fzvit , formidando Igzzs ful- 
phurifque profluvio, quod ex intimis zftua- 
riorum ob cinis fubinde eructare folet, cum 
ingenti devaftationis pernicie , fubjecta- 
rumquevillarum , agrorum , urbium , ani- 
mantiumque ruinà. Cujus prodromi funt 
gemitus cavernarum ex interclufis fpiriti- 
bus, Maris fremitusterre tremori junctus, 
quibusveluti Natura exacerbata &vincu- 
li impatiens , tuptis carcerum repagulis 
qua data porta ruit , ac fluminis ardentis 
in modum non agros mod quo ingenti vo- 
lumine devolvitur , verüm etiam integras 
abfumit villas, vicina evertit oppida , ac 
plena horroris ubique relinquens veftigia, 
nuncfylvas rupefque vorat; de quibus Hi- 
floricorum monumenta plena funt. i 
Concludimus itaque : Materia Ignis fu£- 
terrauei non folum eft fulphur , aut bitu- 
men, aut carbones foffiles, fed & alumen, 
fal, nitrum , antimonium, terra carbona- 
ria & chalcanthum, & id genus metallica 
di&a. Sulphur enim & bitumen ignem 
tam impetuofum non faciunt , ficut Ippis 
ille, qui montes fubvertit, urbes cineribus 
& pumicofis rejectamentisfepelit , montes 
faxofos ex ipfis montibus incredibili naturz 
violentià eructat ; uti ex przcedentibus 
patuit; fedaliquidaliud ei adjungi debet, 
ad hunc effectum przftandum, quod expli- 
care aggredimur. 

Dico 
