
"LIB. TV. PYROGRAPHICU S 
205 
6p. 1X. Dico itaque, univerfalem materiam 18715 Enarratioincendii Montis /Ftnz ( 7zalice £t4rra- 
Sulterranei acrem €5 cra(Jam efe debere , cu- | proprie diti Montifgibelli.) & eo tio 
ddnam : 2 : 4 : rumque ^ 
E- jufmodi funt fulphurea &bituminofa mate illud infecuta funt , 7. Martii, Anno TUM 
quod tantas ria; quibus cum magna commercii neceffi- | 
tanf^t roi- tudine jungitur ba/ruztrum , quod fubftantia , 
ms Montis (5 fpiritibustumiditfimis referta , junctum j 
fulphuri accenfumque dum exitum non re-| essi 
perit, eam vim in fubterranea fibi obvia ob- V ge 
ftacula exercet, quam paulo azte expofui-| Ein (Monsgibellus,) Montium gigas, 
mus , praefertim fi antzmonium crudum fpi-| naturz miraculum , cui exterius nivi- 
ritufque Mercuriales accedant , uti ex bus tecto anima eft ex igni, vi naturz fibi 
tormentorum bellicorum efficacia fat con- indite folet difrumpere finum fuum, in- 
flat. iterque globos fumi evomere torrentes vivi 
Porro materiz combuflililes cum non nifi| ignis, idque per ternorum luftrorum inter- 
in fubterraneis antrís reperiantur , cujus- valla , preveniens tamen quandoque di- 
modi funt diverfa lapidum genera, terre- Cum terminum, rarb füperans, ficut ex ve- 
ftrium glebarum variz fpecies, metallicz, terum monumentis difcimus : ita fuz natu- 
ceterorumque Mineralium mifcellz , prz- rz debita perfolvendo. ? 
tereafal, alumen , halinitrum, fal ammo-| ADie Jovis, 7.Martii, 669, ufque ad me- 
niacum , & quicquid ibidem reperitur uf- dium diem Lunz, commovebatur terratan- 
Ttalicé confcripta à Domino D. PETRO 
S$QUILLACIO Cataneenft , Sacerdote : 
nunc verb à quodam im Latinum verfa , ut 




que ad ipfam aquam , montefque arque 
immania faxa , in ignis vertitur materiam 
& nutrimentum. Subinde fola materia ge- 
nerata ardet, & hac confumpta ignis ex- 
tinguitur, mutataque ftatione alteram fi- 
bi vicinam invadit , ut fit in terris bitu- 
minofis ; fubinde materia confumpta no- 
tis continuis fuccuffibus , ut non minus op- 
pidi ipfius, quam quz in vicinia edes, fpe- 
ciem przberent fellarum portatilium , qui 
perpetuo ceu automata progrederentur. 
| Omnisfimulrabies & furor effíndebatur 
ánvillam Nicoloforum , ut nullo veftipio re- 
li&o omnia füb propriis ruderibus fepeli- 
vis conceptis feminibus renafcitur , mul- rentur. Inde incolz priufquam fpe&arent 
toque poft tempore accenditur ; que qui-funeftam hanc trageediam , multis diebus 
dem fi ex fubitanea generatione in ma- morabantur in campis , reli&is fuis edibus: 
gna copia nafcitur, uti in J£rza , Strongy-'& cüm viderent tandem terram multis in 
lo, Campis Phlegrzis, tum peremmz zane locis dehifcere , quod revera fatis eft vifu 
ardebunt. Generatio vero hujufmodi ma- horribile, omnes metu obfeffi , & quafi ca- 
terierum hac ratione fit: Mare pinguedi- davera fpirantia, inde fuga evafere Cata- 
ne & un&uofitate refertum dum abdita neam , cum reculis fuis, qualefcunque im- 
Telluris penetralia (ubit , mox montium igne: provifa confufio arripere permittebat , reli- 
extenuatorum offa nutrit denuo , nova- ctis ceteris primo cuivis occupatori ; & ca- 
que eorundem emedullatam fubftantiam tervatim plangentes , implorantefque mife- 
pinguedine replet; & (i ei in fulphureas|ricordiam $. Agathz, in Ecclefiam fe rece- 
Cryptas aditus patuerit, aqua introacta in! pere cathedralem. 
fulphuris vertetur nutrimentum; fi in bi-| Interea philofophabantur deorigine ho- 
tuminofas in bituminis ; fi in venas alu- rum terrz motuum tam frequentium , quis- 
minofas , in aluminis (& fic de caeteris ra-, que pro modulo ingenii fui argumentaba- 
tiocinando) vertitur pabulum. Et hoc per- tur , tandem peritiflimi ftatuebant , Mon- 
ditg per ignem fubllantig reparantur , ea fer& 
ratione, qua in Ilva Infula quiefcentibus 
per aliquot luftra fodinis, ferrum renafci- 
tur; in Agro Tyburtino faxa , qug 7 raver- 
tina vocant. 
Quomodo autem difle materie ignem con- 
cipiant , fupra dictum fuit : utique haud 
à Sole, ftellis, non à fulmine & fulgetris, 
non ab alio efficiente, nifi ab ipfo /gse 
Subterraneoaditum ad eas per abditos mea- 
tus rupium, quas urit, faciente; vel fi 
ab igne actuali non immediaté tangun- 
tur, certé à Marinis fluctibus Ventorum 
impetu per incilesfubmarinos in eas intru- 
fis. Fieri quippe non poteft , ut ex a///frone 
vehementi flziluum in locis anguftis , & 
agitatione Ípirituum | materze. combuflibilis 
attritioneque pinguis aéris non ftatim ignem 
concipiant, 
tem ZBtnam eorum effe cauffam ; prout 
etiam brevi compertum fuit, cüm die Lu- 
nz, 11 dicti menfis Martii, finus feorfum 
iret intres hiatus, non multum ab invicem 
diftantes. Primus hiatus diftabat duo mil- 
liaria pone Montempilierum , quem dicunt 
continere ambitum femimilliaris circiter. 
Hichiatus evomebat plurimum ignis , mul- 
tofque lapides , quorum vel minimi zqua- 
bant fere pondus trium caztarum. Materia 
verb ignis in aérem projecta ad duorum 
milliarium diftantiam dividebatur in mi- 
nutiffimas particulas, & fpecie ignei imbris 
fiviebat in fübjectam fibi tellurem. 
Quando dictus Mons rabidus dehifcebat, 
jtantum inferebatfragorem & terremotum, 
|ut nequeam ullis verbis ejus horrorem ex- 
primere ; fragorern augebat vociferatio la- 
mentantis populi Cataneenfis , cui videba- 
tur mundus interire. 
os Hzc 
| 
) 






