
|. Cap. T. 
| Repentini. 
Predigiofr. 
"triificiales. 
LIB.IV. DE VENTORUM ORIGINE. 21I 
5. Sunt Venti repentini , fubitanei & im- 
petuofi, uti turbines , prefteres , ecnephig, 
&c. qui non nifi raró contingunt. 
6. Sunt Vestiprodigiofi, qui nonnullis in 
locis erumpunt ,tum ex montium cavernis, 
tüm ex intimis "Terre vifceribus & voragi- 
nibus, tum etiam ex fundo Maris lacuum- 
que quorundam magno navium periculo, 
dum aquas vehementius concitant. 
7. Sunt Venti Artifíciales , ut ii qui flabel- 
lis follibufque excitantur , aut deliciarum 
caufa in nonnullas cryptas per abditos ca- 
nales deducuntur. 
Quemadmodum igitur hi recenfíti Venti, 
viribus, naturà , &iproprietatibus fuis dif- 
ferunt, ita differentes quoque caufas for- | 
tiuntur. 
zute extratlus , qui calore rarefatlus vel frigore 
condenfatus tranfver[ali motu fubinde etiam 
retto motu terram mariaque exagitat in Natus 
re bonum inflitutus. 
Dixiprimó Halitum Flatulentum , àd ex- 
cludendam eorum opinionem, qui Veztum 
Jtmplicem aéris motum putant , & ad excluden- 
dam definitionem, qui frrplicem exbalatio- 
nem calidam & ftccam , exclufo omni bumido, 
Venti materiam effe dicunt. Dixi Flatulentum, 
quia in flatu ejus effentia confiftit, fienim 
halitus flatulentis fpiritibus non conftarent, 
| acremtam potenti motione concitare non 
ipoffent.Dixi ex Terra Marzve tum Solis extras 

itum intus vi Subterranei Ignis extratlus. Sol 
jenim exterius humidum in vapores atte- 
Un erigi- " Quidam enim Solis humidum attenuan- |nuat nubium ventorumque materiam; /gzis 
nem tra- 
bant. 

Definiti) 
Venti. 
tis virtute nafcuntur , uti /eztus generalis. 
Nonnulli ex fola rarefaCtione & conden- 
fatione aéris efficiuntur. 
Aliqui, nivium in precelfis montium 
verticibus ftabulantium liquefactione. 
Alii&plerique ex vapore & exhalatione 
Subterranea , quz duo in plerifque ventis 
interveniunt. 
Aliiex Lunz nonnullarumque Stellarum 
ortuoriginem fuam deducunt. 
Alii ex varia Montium, Promontorio- 
rum, Litorum , Infularum. occurfantium 
conftitutione , per reflexionem quandam 
aut refultantiam , aut etiam ex vehementi 
Oceani currentium impetu, aut fluxu & 
refluxu Maris oriuntur. 
Alii denique natales fuos habent in in- 
timis Terrz vifceribus ; alii in ipfa Terre 
fuperficie; alii in media & fuprema regio- 
ne Aris , quorum omnium opifex eft, vel 
$ol ; Ignis Coleftis , vel Subterraneus in 
innumera Pyrophylacia divifus, fine quo- 
rum ope nullus in Mundo eztus dari po- 
teft. Sed jam fingulos eo quo eos recenfui- 
musordine exponamus ; quod tum commo- 
diüs fiet , ubi primó 7eztz defnitionem ad- 
duxerimus. 
DEFINITIO VENTI 
Duplex hocloco Venus confiderari poteft, 
proprie & improprié fumptus. Priorfit ex ha- 
lituofa & fpiritofa fumofaque fubftantia ; 
Alter ex violento & extrinfeco a&ris motu; 
& multiplici de caufa nafcitur , vel violenta 
imbriumrupturá , ut in tonitruis , vel ob im- 
brium cafum precedente a&ris motu , vel 
in magnis incendiis, vel denique nubium 
preffurà ; eft enim hujufmodi Zzpropri? di- 
&tus Ventus , nil aliud , nifi concitati aris 
motio , atque adeb zz genere Ventus nil aliud, 
quàm illud , quod quovzs modo aérem concitare 
(9 protrudere poteft. De quibus fingulis or- 
dine a&uri fumus , ubi prius proprie diti 
Venti definitionem axtulerimus. 
Eft itaque /eutus proprie ditus , balitus va- 
porofus &9 flatulentus ex Terra Marive tum So- | 
| Subterraueus per occultas'Terrz fibras hali- 
tus emittit falnitrofos, qui in externam fu- 
perficiem evecti, & à Se/erarefadti, ingen- 
tium commotionum a&ris caufa funt. Iyais 
itaque Susrerranei eft , halitus vapidofque 
fumosfubminiftrare , 90/5 eft, eos extrinfe- 
|cus in Ventorum attenuare materiam ; fi- 
[quidem hi dilatati vicini efficiunt protru- 
(fionem aéris, & hinc continuata impetuofi 
laéris propagatur tranfverfalis commotio. 
| 

cientem , Ignem partim internum, partim 
externum, Solarem videlicet; Marerzalem, 
| halitum vaporofum & flatulentum ; Forma- 
Jem, tranfverfalem halitus motum ; Fzza/em, 
bonum Naturz , de quo z/frà. 
tutione, maxima quoque /eztorum multitu- 
do & diverfitas nafcitur, quorum alii à P/aga 
jdicuntur Bereales, alii Meridiasifive Au- 
ftrales, alii 0ccidui , alii Ortvi , alii denique 
Intermedii ; adeo ut quot in Horizontis lim- 
bo gradus numeramus, tot Vez conftitui 
poffint, & tales dicuntur refpectu loci Pla- 
geque exqua evolvuntur. Etquamvis unus 
&idem halitus, aliis Borealis, Auftralis aliis, 
Ortivus Occiduufque fit, proprietatibus ta- 
men qualitatibufque differentibus imbui- 
tur is dum fluit, ratione locorum per quz 
tranfit, ut poftea oftendetur. 
Mira Nature pericyclofis feu Circulatio- 
Si fenfu vifusad ortus entorum pertinge- 
requis poffet , is haud dubié fine difficultate 
eorum caufas deprehenderet ; cum vero eo- 
rum fubftantia haud fecus ac aérisomnem 
oculorum obtutum fugiat , invifibilis pror- 
fus & &Jecl Ita difficilé quoque eorum 
caufz nobis innotefcunt, & non nifi per ana- 
logiam quandam ad eorum veras rationes 
cognofcendas nobis viam demonftrant. Et 
fi quis ad analogie leges mentis oculum 
| rectà defixerit,is haud dubio, idem quodin 
Elementaris aque motu ,id &in Ventorum con- 
citatioue fieri comperiet. Quemadmodum 
Dd 2 enim 

Jis extra, tum intus vi Subterranel Ignis vir- Defait. 
TESpofrtio 
Definitio- 
DIS. 
Vides itaque in hac Definitione quadru- Quadra 
lex Cau[arum genus contineri: Cau[am eff- hex Cau- 
P :' £ j tf farum ge- 
245 in Vena 
tis. 
Atque ex hujus halitus differenti confti- ventorum: 
denominá- 
tiones 4 
Plagts 
Mandis 



! 
TE 
reae À—ÀMÀMÀ 9H ÀÀÀÀ—MÀ 
COM 

€ ——ÀÀ 

—P m 

