




—€À— 


j 
HN 
! 
i 
j 
| 









212 MUNDI SUB 
* I 
Se&. YI. enim maria variasà Sole, Luna atquelgne | 
Subterraneo alterationes fubeunt , ita & 
Ventoromy Pet. Mare Subterraneis exhalationibus foe-| 
motus pror- tum intumefcit, variofque tumultus in ex-| 
fur AIO tima fuperficie concitat, Hinc ab Ortu ini 
tuüdum. Occafum adSiderum ductum curfum fuum | 
Wish perficit; jam Currentibus innumeris agita- 
Cou tum, &advaria Terrengregionis Litora &, 
compoaitur. Peomontoria illifum circulos affectat ; mo- 
do contrariis flu&ibus exacerbatum turbi- / 
nes & vorticesagit. Pari prorfus modo /z- | 
litus in aéream regionem Siderum autIgnis| 
Subterranei virtute fublimati dum rarefacti | 
majorem locum requirunt , fumma violen- | 
tia circumdatum aérem nuncin hanc, nunc 
inillam aérispartem magno impetu difpel- 
lunt: jam montium przcelfis illifi vertici- 
bus, retroacti coztraries Ventos efficiunt ;| 
fubinde cum contrariis oppofitifque haliti- 
bus colluctantes , fzvos exercent conflictus, 
quibus immenfas tempeftates & vorticofos 
turbines, prefferes , ecuephias fummo navium ! 
periculo caufant, atque Fluminis inftar 
fluxu jam molli , modo rapido feruntur, 
modo przcipiti lapfu ima ferientes omnia | 
conturbant , modo planant, modo pecina- 
tim carminant aérem. Quod igitur nobis | 
fenfibili apparentia exhibet in fua fuperfi- 
cie Oceani motus , id in a&risregione infenfi- 
bili quidem oculis fluxu , folo tractutamen 
fonoque perceptibili agitati baltus aérifque , 
protrufio exprimunt ; ut proinde cazfz Oceani 
perturbatrices ezdem fint cum iis quz aó- 
ream regionem nullibi non zufeflant ; uti enim 
4irdtO- Oceanus aqueus , itaquoque 'Terreftris Globi 
UL - Atmofphzra Oceanus quidam aérius eft ,tan- 
tb vehementioribus motibus agitatus,quan- 
to motrices caufe aérezque fubftantiz mo- 
les fubtiliori mobiliorique conftat & ad 
motus recipiendos aptiori materia. Sol, 
Luna, Sidera externo influxu halitus, quos 
Ignis Subterraneus Mari indiderat , eli- 
ciunt , dilatant, fublimant, &in ulteriora 
aérez regionis vafta deducuntinania, qui 
vaporibus in nubes coactis obviantes ob- 
feffique, dum qua data porta ruunt, eam 
Ventorum- varietatem & inconflautiam pariunt, 
quantam fatis mirari non poffunt nautz ; & 
utadmiranda Naturz «/x9X0c1s luculen- 
tius patefiat , paulo altiüs rem ordiar. 
Sidera , Sol, Luna , Stelle reciprocum 
Maris eftum , uti in precedenti Sellione am- 

TERRANEI 
tos: & occultos Oceanei fundi meatus, in- 
gens & immenfa aquarum molesin intima 
"Terre vifcerà protrufa , Ignem Subterra- 
neum eatorum impetu fulcitat , & nova 4dmiranda 
eum beat nutrimenti vectura. Ignis Sub-77, m 
terraneusotiari nefcius ZEftuum reciproca- 
tione veluti follibus quibufdam fuccenfus 
zítuanfque per aliasaliafque occultorum 
meatuum metallicis mineralibufque fuc- 
cisrefertorum fibras dum tranfit, ingentem 
fecum Palituum copiam vehit ; qui partim 
per Terreftres montium meatus, partim per 
Oceani fundum in extimam fuperficiem 
protrufi dilaratique fatus fuis rurfum a2- 
rem, Oceanum, mariaque follicitant; Mare 
follicitatum denuo per fundi Oceanei orifi- 
cia infinuatum novam Igni Subterraneo 
annonam, qua &alatur & confervetur, con- 
ducit; & hoc pacto Mari concitando novam 
fuppeditat materiem. 
Vides igitur Nature circulationis modum 
& rationem , vides quomodo Aqua ignem, 
Ignis aquam alternis mutuifque veluti offi- 
ciis decertantes fe mutuo alant, foveant, 
& unanimi quodam confenfu in Geocofmi 
confervationem confpirent. $i enim Ignisrero Ma- 
Subterraneus nullos emitteret Zalitus, ento- ped 
rim materiem ; Mare velutitorpidum pene ^" 
motüs expers facilé in putredinem cum 
Geocofmiruina abiret, & confequenter //es- 
torum fübfidio deftitutum , neque Igni fub- 
terreftri neceffario nutrimento fuccurrere 
poffet; Unde igne extincto univerfam Natu- 
ram perire neceffeforet. Ne itaque Natura 
tanto detrimento affecta labefceret , hinc 
per providam Naturam Supremi Opificis 
miniftram DEUS OPT. MAX. utrumque 
Elementum in perperuo motu ad fines ad- 
mirandos , quos z»fr indicabimus, effe vo- 
luit. Quod enim Spzrizs vitales &anima- 5,1,;,,. 
les agunt in Humani corporis economia, Pwani cor- 
hoc Cofmica economia facit Ventorum piri." far 
tuofa natura ; & quemadmodum iis evane- 
fcentibus Homo vivere non poteft , ita & 
Ventis fublatis Geocofmum perire neceffe 
foret. 
Quemadmodum veró hifce caufis aliz & 
alie junguntur , ita quoque inexplicabilis 
Ventorum drverfitas & fumma varietas ex 
|iis nafcitur, quz non nifi per plures partia- 
lium caufarum. coucur[us explicari poffunt ; 
qui tamen femper ad principales revocari 
poffunt; que omnia , nequicquam omififfe 

pliffimé oftenfum fuit , efficiunt. ZEftüs Ma- 
risfive Fluxüs & Refluxás impetu per abdi- 
videamur, jam exponere ordimur. 
(eua ROUES E 
De Vento Generali , & quomodo , quave de caufa uafcatur. 
Cap. VT. A f Eutum generalem dicimus eum gui| 
perpetuo motu ex Ortu in Occafum Solis | 
& Lunz curfum comitando, procedit; 
qui ut facile intelligatur, notare te velim ea 
quz fuprà de Geserali Oceanz ex Ortu in Occa- | 
fum motu. declaravimus; hic enim non nifi 
in vaftiffimis Maribus Indico, & illo quod 
Pacificum vocant , Zonz 'Forride fubje- 
tis perceptibilis eft, & uti Oceani Ma- 
riumque motus Ventorum flatibus indi- 
vidus quadam focietate junctus eft , ita 
unum fine altero effe non poteft. Nunc 
veró 
