





Sed. TI. 
Venti gene- 
ralis ratio in 
Regionibus 
Zena Torri- 
da [ubjetfis. 
Mira Na- 
Yura confti- 
7utip. 
phyreo Vento costrarias. Quemadmodum | 
214 [ 
ingentibus Montibus refertas,, tum ad con- 
tinentis Chinz vaftiffimas regiones illifus 
halitibufque novis ibidem excitatis ex Oc- 
cafu in Ortum retroactus ad Americz Se- 
ptentrionalis Litora,veluti in circulum,ma- 
gno ultro citroque commeantium commo- 
do, agitatur. 
CONSECTARIUM II 
Ex hoc quoquepatet , Ventum hunc gene- 
ralem non in omnibus Zonz Torridz fubje- ; 
&is regionibus femper uno & eodem tem- 
pore & loco vigere, fed fub iispotiffimum | 
Signorum quz $ol pertranfit parallelis ;un- 
de Nautz , quó popius fe Solis femitis ac-| 
commodaverint, eo faciliori breviorique, 
navigationeterminum fe confequi conftan- 
ter affeverant ; difficiliori vero , fi utrinque| 
à femita Solis plus equo recefferint,ob zovas | 
Fentorum , quos experiuntur , Jeges Euro-Ze- 

i 
enim Fluvius intra alveum conftri&us ra- 
pidius fluit, quam in longe lateque expor- | 
rectam planitiem diffufus : ita fub femita 
Solis aéris fefe motus habet, qui nilaliud| 
quam aérius quidam rapidufque Fluvius eft, | 
qui à Borealibus Auftralibufque nubibus u- | 
trinque veluti in alveo quodam conftrictus, 
Solis virtute perpetuó ex Ortu in Occafum 
rapitur; Auftro-boreis flatibus, ne extra al- 
veum fuum exorbitet, utrinque invigilanti- | 
bus impedientibufque. Non vero putes ve- 
lim , Ventum huncfub uno & eodem paralle- 
lo indivifibili fpatio ferri ; nequaquam ; fed | 
habet fuam latitudinem in nonnullis locis | 
majorem ; fub 'Tropicis 7; gradum ad Au- 
ftrum & Boream habere compertum fuit. 
Atque hocpacto generatur confervaturque | 
x ed Ventus generalis. Sed ut hoclucu-| 
entius cognofcat Le&or, híc experimentum | 
apponam, ex quo modum &rationem exa- | 
étius difcas, 
EXPERIMENTU M, 
Caufas generalis venti exponens. 
Concha quepiam duorum palmorum dia- 
metro frigidà repleatur ufquead fummum ; 
hoc peracto , accipe g/oZum ferreum , cujus 
diameter quartam palmi partem habeat; 
hunc globum , ubi zgze fortiffimo zucaudze- 
rit, forcipe acceptum fupra aque in Concha 
contente fuperficiem diametrali motu tra- 
ducito , ita ut femper exiguo ab aqua fpatio 
diftet : & reperies in aquz fuperficie cavita- 
tem quandam , per quam aqua ad motum 
candentisglobi rapitur continuó ufque ad 
Conchz limbum , ubi reflexa utrinque in 
circulos abit ad latera conchz in oppofi-| 
tam partem retroacta. Vestrum quoque ex 
hujus aquz rarefactione & ferri candentis! 
motu nafci , tunc comperies, fi |plumam &xe- 
gione ferrez globi pofueris ; illa quippe mini- 
"MUNDI SUBTERRANEI 
motu candentis globi proceffum fequetur; 
quod quidem adeo claré cazfas hujus memo- 
rati Venti exponit , ut res oculis exponere 
videatur. 
Quzres primo, 47 preter generalem ven- 
tum in Mari Pacifico alià quoque venti dominen- 
iur? Refpondeo 3 quod utique extra femi- 
tam Solis zuzumerz vesti dominentur in 
ifthoc Oceano, fed hos effe particulares, 
qui ex alitibus € fundo Maris vi Ignis Sub- 
terranei , aut Soliseducti , aérem nullo non 
tempore turbant ; fed uti Oceanus ifte pa- 
tentiflimus eft, ita dffufr balitus cum tem- 
pore veluti flaccefcentesunà cum vezzo de- 
ficiunt. Nofti pu/verem tormentarium in pa- 
tentibus campis accenfum in batum non 
eo impetu refolvi, quo in locorum angu- 
ftiis, hifce enim conftrictusomnia ingenti 
impetu& fragoredisjicit; quod & de vents 
inhujufmodi Oceano dici poteft ; fecus fit 
in Maribus, quz variis Infulis difcrimina- 
ta, ingentibus Continentium terrarum ob- 
ftaculis cohibentur; in his fiquidem vezz 
varié reflexi , atque novis identidem PaZitz- 
jus aucti, ingentes procellas & furiofiffi- 
mosveutorum turbines concitant, utiin Ár- 
chipelago Indico Oceanoque Japoniam in- 
ter & Chinam interjecto,Nautz memorant. 
Quzres fecundo, 4 in ipfa Solis femita 
venti exorti generalem ventum impedire queant? 
Refpondeo , quod non in patenti Oceano, 
quia omnis halitus, omnis ventorum ma- 
teria,tum aéris tum Maris motu ita abfor- 
betur, ut nullo ei impedimento effepóffit ; 
imo fi quandoque validior infurrexerit 
Ventus, istamen obvius vezto general , ei 
mox veluti digniori cedens ad latera de- 
flectit, & vel Auftrinis vel Boreis ZEoli fo- 
ciis jungitur. Dixi Z7 patent Oceano , quia 
mox ac Continentium terrarum litoribus, 
aut vaftis Infularum diftrictibus appropia- 
| verint, tum ecce ruptis ZEoli carceribus con- 
trarias Ventorum leges fentiunt, quibus 
ventus generalis non tantum interturbatur, 
fed & veluti ad contrariantium hoftium in- 
fultus, nonnihil fe fubducere cogitur , do- 
neclibertati fuz'reftituatur. 
CONSECTARIUM III. 
Quod Fentus na[catur fubinde ex attralu aéris 
circumpofitz. 
EX precedentibus patet, ventum quoque 
fubinde oriri pofle non ex halitibus va- 
poribufque, fed folo aéris vacuumfupplen- 
tis motu productum ; quemadmodum fit in 
magnis zzceudiis, quz ut plurimum ventus 
confequitur. Quomodo vero bic ventus cree- 
tur,exponam. Certum eft, ex vehementis 
incendii eftu aérem circumfitum fümmé 
attenuari ; qui cum ob conftipatum circum- 
citca aérem dilatarefe ad latera non poffit, 
hinc una cum igne furfum raptus , unà fe- 

mé adlatera deflectet , fed femper conftanti 
cum circumfitum aérem rapit ; qui ne va- 
, cuum 

Confeit. 
Exper. 
4n in Mari 
Pacifico pra- 
zer Genera- 
lem Ven- 
tum alíi do» 
minentur. 
44n Ventus 
generalis 
Aliis Venti 
impediri 
poffit. 
Ventus fub- 
indeex Va- 
cui motu 
exoritur. 
