
| Cap. II. cuum remaneat, inabeuntis rarefacti aéris 
locum fe fubftituit : atque ex hacagitatione 
nafcitur 7ewzus ille quem zs magnis incendüs 
experimur. Atque hoc itafe habere fequenti 
docemus experzmento. 

EXPERIMENTUM. 
Quod Ventum exfola aéris commotione 
productum exbibet. 
In Conclavis cuju[piam faco , feneflris omni- 
Bus occlufís , ignisex[truatur , & experiere per 
rimas portz fiffurafque mox validum vez- 
tum intrare, vi quafi abdita intus attractum; 
cujus quidem alia casfz non eft , quàm quod 
LIB.IV. DE VENTORUM ORIGINE. 
2I 5 
extra caminum rapiatur, raptus vero cum Exper, 
neceffarió alio qui abeuntislocum fuppleat, 
aére indigeat ; hinc fit, ut laborantis Na- 
ture mifertus extrinfecus aér , etiam per 
tenuiffimas fiffuras , rimas ac foramina ma- 
gno impetu fe infinuet, ad impediéndum 
id quod tantopere Natura abhorret, Vacui 
terriculamentum. Atque e colli- cu mane 
gitur , cur mane tempore crepufculi ut pZurz- Fen Au 
mum [uaoiu[culus ventus ante Solis ortum fen- repufen- 
tiatur ; quia videlicet Sol exoriens fuo calo- lu femper 
re &lumine acrem attenuat , hic attenua- Moli 
tus furfum latus fecum vicinum rapit a&- prre. 
rem , & perconfenfum ad eandem partem 
confluunt occidug aéris partesnon attenua- 

aér in cubiculo exiftensunà cum igneforas 
CAPU 
te, & fic commotio illa matutina excitatur. 
ToO CHL 
(De Ventis Periodicis feu Zztmniverfariis, quos Etefias Gr«eci vocant € de caufis eorum. 
| p Magiflrotorquent, in reddenda ratio- 
ne eorum Pentorum quos Efeffas vo- 
| cant , quifub Caniculzexortum Greciam 
| calorezftuantem flatibus fuis frigidiufculis 
| quam benigniffime afficiebant, & à Borea e- 
| voluti noctu quidem filere , interdiu veró 
| fpirare comperiebantur, quibus ceffantibus 
fuccedebant Oraitbii five Chelidonii ab Au- 
ftro hominibus animalibufque perniciofi. 
Etquod ad £refas attinet ; caufam horum 
ajunt effe refolutionem n£vium in Hyperbo- 
reis Suppolaris regionis montibus, quz uti a 
| Solis radiisverberatz atque in exhalationes 
refolutz interdiu Ventorum fuppeditabant 
materiam , ita noctu dicta nivium refolutio 
cum Solequibufdam veluti induciis confti- 
tutis, ventos pariter filere cogebat. 
Atquehzceft de Erefíarum origine Peri- 
Cati(a Ete- 
farum. 


patiopinio. Quam falfam effe, quatuor ar-| 
gumentis oftendo. Si enim ex Suppolaribus | 
Rillotelici miró fe unà cum eorum; 
Alterum argumentum , quod Peripati 
| opinionem evanidam reddit, eft ingens illa 
|Suppolarium horum Montium à Grzcia di- 
|ftantia & intercapedo 45 circiter gradibus 
| comprehenfa , qui in 6o du&i, dant 27oo 
[milliaria Italica , aut per r5 multiplicata 
| dant 67 ; milliaria Aftronomica ; unam au- 
tem atque eandem exhalationem per tan- 
tum fefe fpatium tot aliis Montium catenis 
impeditum, pertot tamque innumeros in- 
|termedios vapores exhalationefque, que 

ipaffim ex fluminibus , lacubus, montibus, 
iplanitiebufque campeftribus eodem tem- 
jpore educuntutr , continuó propagari, cre- 
idat qui volet; Ego »aZam exbalationem ad 
1oo /eucas continuariinferius probabo. Quis 
autem Peripato dixit, (ub Polo montes effe s 
[em an illa Plaga Suppolaris veré Conti- 
nens fit, an Infula, aut undiquaque Mari 
tecta, in huncufquediem incognitum fit. 
"Tertium argumentum quo Zfefía; àPolo 
: e " ? 1 b F " . 
montibus nivibus coopertis & in exhala- |derivariprobat, in hoc confiftit, quod Erefz 
tionesvirtute Solis refolutis, ventus ille Ete- 
fis, qui Grzciam Diebus Canicularibus fe- 
rit, nafcatur; certé non eft ratio, cur non eo- 
dem tempore & Mofcoviam , Poloniam, 
Germaniam, Hungariam , Galliam , Hi- 
fpaniam, Angliam iifdem flatibus pervadar. 
Exfiz»7 $ed in nulla harum Regionum continuati 
m[o""r (o dierum Efte/ue illi quos Grecia fentit 
ex nivium ? ? 
liquefatti- ad Sirii exortum percipiuntur. Ergó ratio 
Bin à Suppolarium montium zvióws defumi 
Mwibs  nonpoteft: fiquidem non video, cur Grz- 
| fade. ciz potius quàm recenfitis Regionibus vez- 
| J dino tempore dominetur; cum 

tus zfliu[mo | 
Mofcovia , Polonia , Germania , Anglia, 
uti Poloviciniora funt, ita eum plusfentire 
deberent quàm Grecia aut ZEgyptus , Re- 

dum igitur Jic ventus Grecis particularis 
| eft, ita cavfam quoque hujus non univerfa- 
lem , fed particularem effe neceffe eft , non 
à Polaribusderivatam Montibus ,fed aliun- 
de defumptam, quam poftea affignabimus. 
gionesab eodem remotiores. Quemadmo- | 
inoctu fileant, interdiu fpirent , hujufque 
[caufam effe ait, quod interdiu nives Arctoz 
à Soleidentidem refolutz in exhalationes, 
quibus refertz;funt, refolvantur, unde V en- 
tus diurnus ; noctu veró ceffante refolutio- 
|nenivium, Ventus iure ceffet. Qui hoc 
argumentum rité excufferit , non id folum- 
:modó falfum, fed & contra Sphzrice do- 
|&rinz principia comperiet. Quis enim ne- 
fcit, à Solis in Arietem ingreffu ufque ad 
Libram perpetuum in Suppolari Plaga diem 
|effe: Cum itaque $ol nunquam per femeftre 
Ifpatium Suppolarem Plagam, aut fi montes 
iremotiores Hyperboreos aut Riphzos affu- 
(mas ,quinquemeftri aut quadrimeftri fpatio 
|nunquam fua przfentia & illuminatione 
deflituat; certé perperam inde concludit, 
Etefias ob Solis nives in dicta Plaga non re- 
folventis abfentiam noctu filere, interdiu 
Yero ob ejufdem przfentiam flare : quàm 
hzc Naturz principiis congrua fint , videant 
je rerum naturalium cenfores. a 
uar- 







