











Sei. 1l. 
Unde Etefiee 
originem 
fuam da- 
cant. 
InSavmatia 
cur [piran 
zibus Gtefiis 
eodem tem- 
pore contva- 
Tii Venti 0- 
iADEUT. 
216 
Quartum contra exbalatiomum maturam | 
eft: Dicunt enim Peripatetici, fub sivibus la- | 
tere Palitus calidos & ficos, qui eftu Solis eli- | 
citi illos caufent ventos quos £ze/ías vocant. | 
Certé Palitus iflos ficos && calidos tantopere, | 
fub immenfis nivium Borealium cumulis, 
tanta humiditatis undiquaque circumdan- 
tis mole humida & frigida , é diametro ipfis| 
contraria, impuné confervari nemo mihi| 
unquam perfuadebit. Neque enim agnofco 
aliam exhalationis fpeciem , nifieam , que ex 
omni mixto feparatur, & fpirztus funt temuis- | 
Jimi vaporofa fulflantia vefliti, quam ego Ven- 
orum materiam dico. Non ignoro fubinde &| 
in azvibus latere. balituofam quandam | (u£-| 
Jlautiam , quam tamen non fimplicem illam] 
exbalationem calidam €9 ficcam dixerim , fed 
fpiritus falinos & witrofos aluminofofque, 
qui educi virtute Solis, autà Subterraneo 
Igne evoluti, eam Ventorum quam mira-. 
mur Borealium vehementiam efficiant: hi 
enim vaporosà fuà fubflantià , in qua unà 
mixti latent ca/id; & ficci halitus , apta fiunt| 
Veniorum materia. ! 
Quaritur igitur , Unde Erefe illi originem 
fuam nancifcantur ? Dico ex natural Mon-| 
;ium , qui Grecig , Macedoniz , 'Thraciz, 
Bofniz obtenduntur , conflitutione ; eftquein- 
gens illa Carpatbiorum Moutium Catena , ex 
Occidentelongo' Terrarum tractuin Ortum, | 
ad Euxinum uíque Mare extenfa , ubi ex Bo- 
teali Litore Montibus Cherfonefi Tauricz, 
qui eam przcelfis & inacceffis verticibus ni- 
vofis , non fecus ac Apenninus Italiam , bi-| 
fecant, & hinc Coracisatque Hippicis Cau-! 
cafeifque jugis conjuncta in Ortum longo 
ordine exporrecta , Poloniam , Lituaniam, 
Mofcoviam , Ruffiam atque Tartariam, Ae- 
jones planas & lacubus paludibufque offufas 
à Viftula ad Volgam ingens Flumen ufque 
difterminat. Hos itaque Montes precelfos &5 
perenni nive coopertos unà cum ditla paludofa 
planitiei vaflitate , Exefiarum flatusin Gra-] 
cia vicini[que aliis recenfitis Regionibus unà; 
cum interjetlo Ponto Euxino, Lacu Maotidis,| 
caufare , hoc pacto oftendo. | 
.MUNDI SUBTERRANEI 
itaque tranfmontanis populis eo tempore 
Auftrales, quo cifmontanis Grzcis Poreales 
Ípirentvezt ,id haud dubie alteri caue non 
eft adícribendum nifi Montium hujufmo- 
di naturali conftitutioni. Sed myfterium 
evolvamus. 
Conftat , primo, unanimi Geograpborum 
relatione, Montes paulo ante zzdigitatos, uti 
infuperabilis altitudinis funt, ita nive per- 
enni tectos , ignibus quoque fübterraneis 
feetos effe, innumerabilis multitudo ther- 
marum, minerarum continuó fumantium 
zíluaria abunde demonftrant ; quz ne lon- 
gior fim, referrefupervacaneum duxi. 
Secundo: Tran[montanas Regiones omnes 
continuas à Viítula Flumine, ad Volgam 
Flumen ingens ufque , quod "Tartariam 
Magnam à Mofcovia & 'Tartaria Preco- 
penfi feparat, planitie, lacubus, Fluminibus 
paludibufque offufa porrigi. 
"Tertio : Poztum Euxinum impetuofum & 
infcrutabilis profunditatis, tum ex Lacus 
Mzotidis Fluminumque Boryfthenis, Da- 
nubii, aliorumque in eum exoneratione, 
tumex Ventis fubterraneis, quibus fübin- 
de intumefcit, perpetuis zftibus tempefta- 
tibufque agitari. 
Quarto: Experientia conftat, d;élos Montes 
uivium multitudine rigidiffmos ultro citroque 
habitantibus frigidam aurz conftitutionem 
caufare; p/auas quoque zraus Montes Regzo- 
nestota hyeme ita nivibus glacieque con- 
fritas efle, ut non nifi traharum ope ne- 
gotiantibus per avia & devia in diverfas Re- 
giones aditus detur. 
Hifce itaque pofitis, fiut fimul ac Sol z&- 
quatorem fubierit, tum nivium Alpeftrium 
moles , tum tranfmontanaplanities glacie 
conftricta paulatim diffolvatur; Sole dein- 
dequotidie altius &altiusadfcendente, & 
nives glaciefque diffolutz (quz diffolutio 
toto bimeftri, videlicet Aprili & Majo ab- 
folvitur) inundationibus omnia implere fo- 
lent: unde zftu Solis ingens vaporum co- 
pia eruitur , quz mox Montium concavis 
infinuata , in pluviasrefolvitur. Poftaquas 

Primo itaque conftat, tefte HerZerfleinio 
& Martino Cromero , dictarum Regionum) 
Hiftoricis , circa Julium & Auguftum, eo| 
tempore quo in Polonia, Mofcovia , Ruffia 
caterifque Regionibus trans Carpatbum, Tau- 
ricos Montes, Pelagu[que Euxinum conftitu. 
tis , incipiunt vezzz Au[lrales , eodemque 
tempore Coz[lautinopoli & per totam Grz- 
ciam. Anatoliam ,/Egyptum , entos Borea- | 
i$, quos Ariftoteles £refías vocat , fuosfla- 
tus inchoare. Si itaqueà Polaribus Monti- 
bus Eref; in Grzcia aliifque memoratis Re- 
gionibus orirentur , certe illosprzaliis fen- 
tire deberent intermediz recenfite Regio- 
ties Sarmaticz ; quod tamen tantum abeft 
utfiat, utpotius experientia docente, eo- 
dem tempore oppofiti Venti iis, teftimo- 
nio di&orum HZ/floricorum , afpirent. Quod, 

Sol ardentius circa medium Junii , vapores 
fubtiliores baZtzbus metallicis mixtos edu- 
cit ; qui anguftiis locorum contineri nefcii, 
violenta eruptione urgentibus oppofitis Bo- 
realis frigoris Vaporibus , verfus Graeciam, 
Anatoliam, JEgyptum in Auftrum magno 
impetuferuntur. Quum vero ingens colle- 
€a fit balituof fubftantig copia , hincfit ut 
quamdiu illa non confumpta fuerit, tamdiu 
Venti durent , qui zwzerdiu circa meridiem 
potiffimum rarefactione dilatati diffos vez- 
£05 quotidie concitant , no&tu veró conden- 
fatifrigore fe contrahunt, flatufque fufpen- 
dunt. 
Atque hanc ego putem cazam effe illo- 
rum ventorum qui bimeftri feré fpatio Thra- 
ciam, Grzciam, Anatoliam, ZEigyptum dum 
pervadunt , faluberrimum aérem Regioni 
cum 

Sarmatis 
loca plaisa. 
Euxini Pe- 
lagi eftt. 
