
| Cap. V. 
| nfituenda 
| mavigat io- 
| is ratio ad 
| Inf. Ceila- 
| mum. 
| Veraorigo 
| 4Anniver[a- 
| riorum Ven- 
| forum. 
Quomodo 
Vapores 
terranei à 
Sole onci- 
zentur, 

balitus fub- 
LIB.IV. DE VENTORUM ORIGINE, 
.CioOoNSECTARIUM. 
Hincpatet, cur , juxtaquintam Obferva- 
tionem, ad PremoztoriumCeilami In[ule quod 
Punto gallovocant, 14 Martii primus ventus. 
Occidentalis fpiret , deinde Zepbyro-aufler , qui 
poftea ad principium Aprilis continuo uf- 
que adprimum diem Oclobris duret.Quia vide- 
licet 30/ mox ac Montes Infulz opportune 
tadiisfuis verberaverit, fimuletiam z[luaria 
fubtus movet, qui dum ingentem copiam 
balituum flatulentorum ejiciunt , hi rarefacti 
verfus eam partem verfus quam evapora- 
tio procedit, id eft, ex Zephyro-auftrina 
Plaga in Euroboream protrufi Peazam fe- 
meftrem juxta femeflrrem materie duratio- 
nem efficiunt; qui tamen nonultra decem 
milliaria intra Mare durat, unde TerreJfris 
Feutus effe cofjicitur, ex altera enim ei op- 
pofita Infulz parte Orentalis Ventus denuo 
fpirareincipit. Cur veró primó Occidentalis 
paulopoft im Zepbyro-auflrum collaterales com- 
mutetur , 6 eft impetus , quo prima eva- 
poratio fertur ;quz deinde aliis exortis eva- 
porationibus interciía fluxum mutet in col- 
lateralem Plagam Zephyro-auftrinam; qui- 
bus finitis Sol' interim opportuno loco alia 
fubtusin Oceano zftuaria movet , unde ha- 
lituofa exfpirata materia Currentis Euro-| 
borei fluxum fequitur. 
COROLLARIUM. 
Hinc patet, Auszverfarios vento diver- 
habere , nifi primo à diverfo Montium fi- | 
tu, qui ut diverfum ad Solem refpecum 
dicunt, ita juxta illum Ua epees quoque 
diverfimodé afficiuntur à $ole. Et quoniam 
vix Mens alicujus fame & nominis , vix 
Promontorium celebre eft quod non ingen- 
tes intra fe concavitates, Speluncas vaftiffi- 
mas unà cum Hydtophylaciis contineat, 
ut ín precedentibus dictum fuit, certà intra 
eorum vifcera magnam vaporwm balituum-| 
que congeriemlatitare , nemo fané nifi Natu- | 
rz ignarus inficiabitur. Externa veró fu- 
perficies Montium cüm fumma partium in- 
zqualitate conftet, jam enimin una parte 
fpifía fylvarum coma veftiuntur ex altera | 
glabri non nifi offibus conftant ; in alia par- | 
tecyclicacavitatearcuantur , in alia gibbo- 
fa dorfifuperficie incurvantur ; non defunt 
qui ingentibus in apicis planitie lacubus 
abundent, alii contrà Igneis exeftuant cra- 
teribus : Quz cum ita fint, jam videamus, 
quomodo balztus vapore[que , qui in iis [labulan- 
rür , à Soleconcitentur. 
Experientia conftat, Mon?es nonfemper 
eodem modo à $o/e illuminari , fed fingulis 
diebus à mane ufque ad vefperum diverfi- 
modé, & pro certo quidem , quem in Zodia- | 
co obtinet, fitu locoque; aliam egim vim iis 
imprimitSolin Capricorno;aliam in ZEqui- 
noctiali aliam in Cancro catetifque Signis 
conftitutus ; aliam iterum maxé ad ortum 
í 
22rI 
Solis, aliam in meridie , aliam ad vefperum Confedl. 
influit, in quocunque tandem Dodecamo- CeroZar; 
rio fuerit conftitutus , pro diverfitate radio- Propof. 
rumreflexorum , quorum opera totum vez- 
torum uegotium expeditur. Tertio, funt Mon- 
tes in aliqua parteporofiores quàm in alia ; 
in nonnullis partibus SpecuZus abundant, 
qui vegtorum matrices non immerito dici 
poffunt; in quibufdam locisfulphure , nitro, 
alumine, fale, ceterifque mineralibus fuc- 
cisturgent, qui omnes in vapores & balitus 
refoluti ingentium a&ris commotionum 
origofunt. Cum itaque 507 diverfas!Moz- 
tium partes diverfis vemporibus , diverfifque 
fub Zonis illuminet; hinc fit, ut 507 in di: 
verfo Zodiaci gradu conftitutus, dum op- 
|portuné Montiwm paries tadiis fuis ferit, 
mox etiam intuslatentem vaporum ma[fam, 
per poros calore fuo jam apertos eliciat; 
quà dilatata rarefactaque, duin ultra pofti- 
cam Montis partem fefe exetere non valet, 
in oppofitam Monti Plagam aérem obvium 
diffundit, atqueadeo pro ffz Mosis nünc 
Boreum , nunc Auftrinum , nunc Ortivüm, 
nunc Occiduum ventum aliofque collatéra- 
les producit. Quoniam verb vapor aüt es- 
halatio Montem exire nofi poteft ,nifi alius 
in locum abeuntis fuccedat;hinc femper »o- 
vus inttinfecus ek fubtérraneis zftuariis, 
aut extrirfecus per Mohtium rimas fiffuras- 
que attra&us aér abeuntis defectum fup- 
plet, duratque tamdiu ; quamdiu interdiu 
ferum. Marium aliunde orzgivem fuam non $o/ Mentem opportune ad[pexerit ; Sole veró 
veladfcendente, vel defcendente, uti prior 
adfpectus deftruitur, ita alia oaporum peua- 
riaaperit, exquibusnovi vapores halituofi 
eliciti, novos A4puzver[arios Ventos efficiunt. 
Et quod de wa Mohtiutà catena dictum eft, 
de omnibustotius Mundi Montium catenis in- 
telligendum eft. Sed hzc omnia fufius per 
Propofitiones exponenda funt. 
PORC.O.P O S. MeT Ing E 
Quomodo V entus fía? ex rarefaCtione au? cófi- 
denfatione Aquarum Subterranearum. 
"(ave vifcera plena aquis effe , faprà va- 
riis in locis oftenfum fuit; undenon- 
nunquam entas impetuofiffmus ex rarefattio- 
ne aqui in vifceribus Terre conftitutg gene- 
ratur. Cüm enim nulla agaa nifi in vafe fuo 
confiftere poflit ; in Terr veto vifceribus 
innumeri hine inde-ZeZeres bydrophylatlici 
conftituti fint recipiendis aquis à Natüra 
deftinati;fit quoque ut per occultüm.£/?2473i 
fabterranei caminum ingens baZtus étitta- 
tur, qui àtilébetem &ftufuó vehementiffi: 
mo ufidique circundat , ità aquam fümmé cá: 
lefacit,quz calore attenuata in balifam; hie 
cuim a&re rarefactus inajórem fequirens]lo- 
cum, qua data porta ruens , ingenti impetu 
pet ftrictos Montiscanalés , poros, rimas, 
fiffurafque in aérem extrinfecum evolvitur, 
unde zebementi[fmus Ventus niafcitur', durat- 
quetamdiu , quamdiu aguain lebete fuerit, 
Ee 3 qua 


















