
LIB. IV. DE VENTORUM ORIGINE. 
Cap. V. &ilusBs qui Flutlibus G D E dum refiftere 
nequeunt, verfus C difpelluntur ; fed & hi 
à flu&ibus Maris ad Litus C reflexis verfus 
I pulfi, dum Tumorem Maris D E effugere 
nequeunt, in K M NO protrufi in circulum 
agitantur; qui ubi in L pervenerint , ibi 
à fuccenturiatis identidem novis Fluctibus 
preffi, dum nulla ex parte effugium datur, in 
altum horribili vifu fpectaculo elevantur ; 
donec ceffantibus V entis & Mari deplana- 
to naturali fluxui reftituantur. Vides igitur 
ex hac Figura apodicticé exhibitam veram 
turbinum diclum Maris Sinum infeftantium 
caufam & rationem. 
Referunt Zfzeraria Nautica in Oceano 
Japoniam inter & Chinam auctumnali po- 
tiffimum tempore hujufmodi tempeftates 
ex Turbinibus frequentibus exoriri , tanto 
Mare Tapo- 
nicum nau- 
fragiis 
infame, 
cum impetu & rabie, quantam qui oculis| 
non fübjecerint, animo concipere non pos- 
funt; adeoque periculofa hujus Maris navi- 
gatio eft, ut beatum felixque cenfeatur iter, 
fi ex tribus navibus una curfum tenuerit. 
Ratio hujus rei eft primo Ventus generalis ex 
Ortu ruens , quo Mare verfus Continentis 
Chinz Litora protruditur ; cujus F/uxs eo- 
dem tempore ab Auffrali Vento fupervenien- 
te intercifus juxta Litora in Boream difpel- 
litur ; fed & hujus fluxus eodem tempore 
À Boreali ento intezcifus, & propter obvium 
Orientalem Ventum interpellatus, dum effu- 
gere nefcit , in fe retortus eosquos diximus 
zurbines efficit. 
Fretum Magellanicum prz ceteris TurZi- 
nibus typhonibufque infeftiffimum effe, re- 
latione multorum conftat; neque mirum id 
alicui videri debet , cüm datis oppofttzs Ventis 
& loci difpofitione turZizem excitari neceffe 
Mirstem- fit. Flanteitaque Vento Orientalifive Gene- 
p raliin Oceano Africam inter & Americam 
gelawc. interjeCto, flante quoque eodem tempore 
Vento Occidentali ex Mari Pacifico , fi&ut hi 
diio anguftitimum Fretum ingreffi, id miré 
exagitent; & dum oppoftti lent? oppofitos flu- 
&us movent, cum alter alteri cedere nefciat, 
aquam in circulos & cumulos Montium 
inftar exaltari neceffe eft; quod & ex con- 
trario fluxu & refluxu in hoc Mari continge- 
re faprà docuimus. Cur veró Nautz aute ty- 
phouem Mare tranquilliftimum &veluti dola- 
brálevigatum, pauló tamen poft fluctibus 
horrendis exafperatum comperiant , caufa 
eft, quod ex oppofitione Ventorum Mare xe- 
moté paulatim in czrculares agitationes dis- 
ponatur ; & confequenter aquà undequaque 
zqualiter prefsà inintermedio fpatio ne- 
ceffarió planum redditur ; uti experien- 
tia docet in quolibet Stagno , aut quoli- 
bet Vivario : cujus aquas fi baculo in cir- 
culum agitaveris , femper invenies in me- 
dio illas fine ulla undarum afpritie /eves: 
fed ficontinuaveris motum , aque mox in 
belicem contortz ingentem perturbationem 
fubibunt. 
Tow.I. 



2c 
Mirum tamen eft quod. Geographi de Propofit. 
Ardalil Perfiz Civitate recitant; fiquidem  Turbines 
juxta eam Menfe Junio & Julio, quotidie ^ Pide 
in meridie 7arZo nafcitur ,qui durat una cir- MES T 
citerhora, quo ingens continuo pulvisho- 
minibus animantibufque invifus excitatur. 
Ratio haud dubié in eztum auniver[arium 
ditis Menfibus fpirantem , dzfpofftione. loci 
concurrente, conjicienda eft; hic enim ex 
Plaga circa meridiem erumpens versüs 
aliam, in hac dum obítaculum reperit in 
feipfum contorquetur, & rapto fecum pul- 
verecircumagitur. Hoc pacto, uti fepé fz- 
pius expertus fum , in Amphitheatro Ro- 
mano 7ypLon dominatur ; Ventus enim mu- 
ris circulariter difpofitis illifus, fefe juxta 
illos dum continuat, tandem in vertiginem 
actus, concitato omnia complet pulvere. 
P g^;oXP O7SvTOMMO V: 
| 4n 9 quomodo V entus zafcatur per medium 
| Maris erumpens. 
QCUn Junfra Maris fundum ingentia (uti in 
precedenti Seclione dictum fuit) Pyropby- 
|acia contineantur , fieri non poteft quin 
illa ingentem baZituum fumoforum copiam à 
fe dimittant, quiper Maris fundum erumpen- 
fes, aquarumque molem impuné tranfeun- 
tes, mox ubi Maris fuperficiem exiverint, 
intumefcentes feque dilatantes , quà data 
porta ruunt, iifque quos fupra defcripfimus 
modis fzviunt. 
Sed dicetforfan hocloco nonnemo , aZ p, ,,. 
tus bumidum pervadere non po[fe quin fübito 
ac illud attigerint faffocestur. Cujus obje- 247 
&ionis falfitatem ut confutemus fciendum A 
eft, Spiritus iftiufmodi falnitrofos [ulpbureof- tem. 
que, quos Àfe AEfluaria [ubterranea emittunt, 
minimé ab aqua aboleri , fed zmpermixtibili- 
ter aquas penetrare ;quod experimentum non 
[tantum in Terremotibus , fed &in quibus- 
libetaquis docuit. Memini me Anno 16538, oj, 
quo Calabria inauditis Terremotibus concu- autoris, 
tiebatur; Mare haud fecusac cum p/uit , & 
cum fingulz guttz fingulas in Mari Zu/as 
generant , autdum ignis fuppofitus cacabo, 
aquam in bullasfervore fuo excitat , p/enum 
Aulli(quefervidum obfervaffe , qui haud du- 
bié fpiritus balituoft ex fundo Maris per me- 
dium aque fime noxa tranfeuntis luculentum 
fignum erat. Rurfus ftatis temporibus aqua Extenpora- 
per Subterraneos V entos balitufque infuper- 755 mum 
ficie tam infolito tumore exal/zatur , ut ab Lau» c» 
una ripa ftantibus omnem oppofitz ripz Mer «i 
confpe&tum auferat , uti de Macra FlumineP "^ 
Pliniusnarrat. Mirum eft inter cetera, quod Plinius. 
de Lacu Lemazo Accolge narrant, eum vide- 
licet fubinde zrazquillo etiam tempore celo- 
que fereno ita Zntumefcere , ut durante hac 
effervefcentis lacüs ebullitione, nulla navis 
eife tutó fine manifefto naufragii periculo 
committerepoffit. Vocantautem hujuspe- 
ricci Lacus istume[centiam Gallice /a van- 
daife 
litus me- 
dium Maris 






























