













228 
Set. TI. . diestempeftas atrociffima tenuit. Hzc Maf- 
fejus. 
Utrum hzc tempeftas veré ad Ecuepbiam 
reduci poffit, incertum eft ; cum Auctor 
doceat, eam ex maligno cometz multorum 
dierum influxu procefsiffe. Ecuepbie autem 
effetlus uti fubitaueus eft , ita quoque non 
nifiexiguo tempore durat. Ego Cometen 
fuiffe minime mihi perfuadere poffum , fed 
continuum exbalationum fubmarinarum efflu- 
vium , quodin media a&risregione evectum 
condenfatumque tandem eam quam Mafe- 
jusrefert , tempeflatem caufaffe verifimilius 
exiftimem, ' 
Quid itaque proprie Ecnuephias fit , dicen- 
dum reftat. 
Contingit fübinde ut ccelo ferenifsimo, 
& tranquillo mari, in ccelo compareat Nz- 
lecula minima , quem Oculum Bovisà figura 
vocant, quz intra breve tempus ingens fui 
incrementum fumens tales zempeflates exci- 
tat , quas fine formidine legere vix poffu- 
mus. 'Tale Nature portentum non infre- 
quenter comperitur juxta Promontorium Bo- 
1 Spei , quod Mons pracelfus longe lateque 
in Mare exporre&um conftituit ; hujus 
Montisvertex nonaliorum montium more 
inacumen attenuatur, fed planitiem obti- 
3 netinfignem ,quam obformam figuramque 
oce Belgz ds Tafelberg , id eft , men[am mappà 
mineuis. Jiratam vocant. In hujus itaque Montis pla- 
"ilie,in acre primo , uti oculatus teftis 
P. Martinus Martinius oretenus mihi retu- 
lit, minima Nubecula fpectandam fe exhibet, 
quz mox totam operit montis latitudinem; 
quod ubi naut compererint , tum mox vel- 
uti Zzevitabilis tempe[tatis prodromum , col- 
iuomodo 
Xcnephias 
generetur. 
Promonto- 
vii Bone [pei 
defcriptio. 
lectis velis à Litore recedentes, alto tan- | 
iJuprà oftenfum fuit. Prefferes vero & Ecae- 
quam tutiorilocofe committunt, minimé 
periculo ferale illud z»frutle men[z convi- | 
vium carere arbitrantes , quod nullo non! 
tempore illud incautius accedentibus ma- 
nifefto exitio fuit. Ex Montis fiquidem'ver- | 
tice eveftigio tam validus Ventus emittitur, 
ut nulla tam bene compacta ac valida navis 
fitquz ejus impetumtolerare poffit; unde, 
Mare in cumulos Montium inflar eleva- 
tum tantos flu&us proce//afque excitat , ut | 
Mare cum navibus haudfecus ac cum pluma 
vento agitata jocari videatur; unde ex in- 
credibili Maris commotione & excande- 
fcentia iis vel diffoluta navium compage, 
fübmerfione, vel in fcopulos obvios, cum 
horrenda hominum ruina, illifione facta 
pereundum eft. Atque hujufmodi Ecwe- 
phia: non folüm in hoc Promontorio fed 
& in multis aliis locis ftatis temporibus 
evenire, faprà dictum fuit; videlicet ad 
"Terram de Naa/ ; in ora maritima Guinez ; 
ad Promontorium Quardafui ad Loandam, 
aliifque paffim Indici Maris tra&ibus; qui 
Jt cum fulgetris explodantur , tum etiam Pre- 
fleres dicuntur, uti plerumque fit. 
Vidimus horrendos Pre/feris & Ecuephie 
effetlus , jam caufam inquiremus. 
montorium Bona $pe2, ubi hujufmodi zmpe- 
|ris regionibus feviunt , in a/ziffmum Mon- 

MUNDI SUBTERRANEI 
Dicoitaque, zotam Africam ultra Montes Propofít, 
Lung Meridionalem , quam Monomotapam, 
Angolam , Mozambicum , Melindam , $o- 
phalam vocant, Jgubus Subterraneis [catere; 
quod verum effe in precedentibus de Vul- 
caniis Montibus & Infulis combuftis Maris 
Africanifatis declaratum fuit; przterea zo- 
tam dictam Monomotape Regionem confe- 
quenter cavermofam atque abyflis , antris, 
fpeluncifque inexplorabilis profunditatis 
refertam effe , annuz Soc. noftre literz te- 
ftlantur ; iterum, aurz tam z£erem ut inter 
Montium crepidines non infrequentey auri 
folidi frufta ovi gallinacei magnitudine fe 
reperiffe indigenz affeverent, adeoque me- 
tallicis fuccisfpiritibufque mineralibus foc- 
tam effe. Ex pracedentibus vero patuit, «Zz- 
cunque Igues fubterranei dominantur , ibi 6 ca- 
minos & fpiracula, fine quibus Ignis vivere 
non poflet reperiri quorum alia infra Mare 
longe lateque exporrecta in fundo Maris, 
alia in aZffmis Montibus exitum fuum re- 
periunt, in quibustum falia omnisgeneris, 
tum cztera mineralia , accedente Solis na- 
turali difpofitione in aurum cateraque me- 
tal/a digeruntur & concoquuntur. ! 
His pofitis dico , certo Sola im Zodiaco Cur Ecne- 
fitu hujufmodi Pyropbylacia concitari, fiveid phare Hs 
|fiat ex Oceani Orientalis Occidentalifve re;iza. 
zftusreciprocatione, qua litoribus à natu- 
/ra infertos aquzductus premit ; fiveob $o- 
(larium radiorum , in dictz porofz fpongio- 
(fzque regionis folum verberatorum effica- 
|ciam;fivedeniqueob Lunarium Montium 
| nivofas inundationes , quibustota Meridio- 
Imalis Africa obnoxia eft , id contingat perin- 

| de eft; certé fingulas recezfttas caufas ma- 
gnum Pyrophylaciis incrementum adferre 
phias proximam zuc originem trabere jam 
demonftrandum duximus. Cum itaque Pro- Oculus Bo- 
vis, uti ve- 
eant, quan- 
tuofi & flammei Venti ut plurimum prz cete- Pire 
|tem faxofo vertice confpicuum , elevatum, 
undique & undique przruptis fcopulis ru- 
pibufque conftet , vero haud abfimile vide- 
tur, Pyropbylacia per varias cryptas abditos- 
que meatus, tum in hoc Mozfealicubi , tum 
in aperto Marife exonerare; exonerareau- 
|tem fenon poflunt, nifi per vapores & exha- 
lationes, quz cum fale ammoniaco, nitro, 
fulphure, antimonio, fimilibufque cowruma- 
cibus mintralibus fete fint, ille mox unà 
icum volatilibus auri. fpiritibus , quibus pol- 
lent, perorificia meatuum Montis in fubli- 
me elati, ubi frigidam Aéris regionem atti- 
gerint,ibidem condenfate saZeculam illam 
quam culum Bovis appellant, efficiunt. V e- 
rüm cum vapores hujufmodi halitufque 
continua fucceffione augeantur, fit ut to- 
|tam paulatim Montis. planitiem egzeCoud 
cooperiant; vaporum vero Palitu«mque jpi- 
rituofa & tumida fzZflantia hinc inde agitata 
facile 

