


Sect. YI 
Tempe[ias 
Maris in[o- 
lita d 
quam Man- 
Cà vocant. 
Caufa tem- 
geltatis. 
Cap. VT 
230 MUNDI SU 
fed totali aquarum effufione omnia inunda- 
tione fua infeftat, & Germanice IVo/cken- 
Bruch ,id eft, rupturanubium dicitur ; velex 
imo aquarum profundo nafcitur: dequo hoc 
loco dicendum reftat. 
Diuturnà experientià eorum qui vaftif- 
fimos Oceani receffus fulcàrunt, obferva- 
tum fuit, ex Mar? quieti[fmotempore & ma- 
lacià quafi fcopis purgato , exurgere certum 
aliquem vaporem , qui inflar tuba aut manice, 
quem proinde Lufitani /a Manca vocant, in 
fummam altitudinem paulatim elevetur, 
qui deinde adeó dilatetur ut totum & ce- 
Tum & mare denfa caligine cooperiat, quam 
horridiffimi & zzcredibiis wiolentie Vent 
confequuntur ; quibus Oceanus tanta rabie 
incandefcit,ut nemo facilé formidabilem 
Flu&uum vehementiam animo , nifi qui 
'eam experti fuerint, concipere queat ; nul- 
lam navim , fi quandoque in hujufmodi ex- 
bydriam inciderit, evafiffe memorant Nauti- 
cg relationes , primis illis temporibusqu ibus 
Nauarchi ferocientis Nature vim ignora- 
bant!; modo experientià doCtiores, ZA l'en- 
ti rabiem mox ubi adfcendentem vaporem 
viderint , mira dexteritate eluderefolent. 
Sicaufam bujus Venti quzxas , fcias eandem 
rorfus effe cum ea , quz Ecvepbiam efficit ; 
en fola differentià , quod Ecnephias ex- 
halationibus vaporibufque per 'Terreftres 
meatus eductis, Exhydrias vero per fiphones 
fundo Maris infertos , per quos dcl balitus 
per medium Maris educuntur , efficiantur ;j 
hi enim in fublime e/evati , fuccedentibus 
femper novis & novis balitibus flatulentis, 
tandem dilatati agitatique ob fpiritofam 
fubftantie mobilitatem contineri nefcii, 
qua data porta ruentes , Mare iis proces 
quas defcripfimus infeftant. 
PSR O.P.OSS D, T-I2O0 IOS 
Quid Mit Ecnephias & Turbo , quem fubinde 
in Mediterraneis iter agentes experiun- 
zur , &j quomodo efficiatur. 
N Faucibus Sinus Arabici , uti etiam in 
Arabiz, Zthiopiz , Lybiz , aliifque Afiz 
BTERRANEI 
| defertis , Ecnepbias cum Ti urbine frequentiffi- Propofit. 
mus eft, primó oculis fefpectandam przbet. ,,,,,;;,, 
| denfa & atra nubes, flammeis fpiritibus inftar & 7wo i 
fuccenfi camini, horrendum vifu, foeta; qua; ^c? mei 
"a . "n e terraneis. 
denfa fua caligine zeuebras inducitdiei ; fe- 
quiturhanc protinus Ventus procellofus , non 
diu tamen durans, quo arenz Litoris tum 
Maris Rubri;tum recenfitorum Defertorum 
fabulofi campi concitati tempeftates mo- 
vent multo maritimispericulofiores. Acci- Tempeta- 
dit quippe, ut integra fzpenumero Merca- Ep 
torum focietas, quam Caravagam vocant, ad edet 
fex millia hominum, qui dicta Deferta per- /w fepe in- 
agrant , fabulofa tempeftate obruta fepulta- rige antis 
que fineullo humano remedio unà cum ca- tz opprimi- 
| melis pereat. prr. 
Quzritur caufa tam rari eventus ; certé 
nullam aliam preter eam quam dixi, effe 
|puto : videlicet ba/itus nitrofo-ulpbureos, 
mixtos Sale ammoniaco , quod in iftiufmodi, 
potiffimum 4mmonio Lybiz Deferto , unde 
& nomen habet, magno proventu colligi- 
tur; hi enim fuccenfi pro ea qua pollent 
vehementi naturz ferocia dilatati , & levio- 
risfubftantiz fabulofum folum ferientes , id 
funditus concitant: unde arenz in aftra fub- 
latz fabulofofque montes deinde congeftz, 
[quicquid offenderint , inevitabili fato ob- 
ruuntfepeliuntque. 
Exquopatet, curzz nounullis locis Arabis, Puvia ver- 
Lylie , fubinde vermium, Serpentum, rauarum, MAE 
Mimiliumque auimalculorum pluvia obfervata fit. imiliumque 
Nam hzcunàcum arena , aut etiam ex quo- pene 
vis loco ubi copiofa propagine propullu- , 
lantes ftabulantur , Ventorum violentià ab- 
repta, nunc in has modo in illas regiones 
pro ratione Venti delata, vel etiam ex fper- 
maticis diorum animalium corpufculis 
fublatis, in humido & calido a&re repen- 
tina genefi exclufa , eam quam diximus 
prodigiofam p/wwiam caufant. Atque hoc 
a&o nullum p/wviarum genus tam exo- 
ticum ab Hiftoricis recitetur, quarum 72- 
tionem non affignes , de quibus in feguenzz- 
Lus fufiüs. 
! 
i 

Qa (Py upasVoE 
Qe Tyanfver[ali Ventorum motu , ejufque caufa. 
: D: vix poteft quantum Meteorologi 
in vera &. genuina bujus motus xed- 
denda ratione fefe torqueant , unde 
quidam abftra&iffimis principiis diftenti, 
neglecta Naturz poteftate, ad extrinfecas 
& liberas caufas confugientes , morum V'ento- 
rum Angelicis virtutibus adfcribunt ; quod 
etfi fubinde verum fit, non tamen P/zlofo- 
phum decere putem, dum rerum naturalium 
cau[z verge, reales & genuinz dentur, ad fu- 
periores poteftates DEI Angelorumque po- 
tentiam & virtutes confugere: hoc enim 
modo, circa occultas & a/ditas rerum caufas, 
omni füblata philofophandi lege, &idiote 
& muliercule nullo negotio philofophari 
poffent. 
Non ignoro Magos Strige[gue. demonum. ots Ven: 
operà nonnunquam ber permiffu Jeeviffimas jsp d 
tempe[lates excitare ,fed fineullo tamen cau- 5 pie 
farum naturalium przjudicio; cum eas per porri. 
feimmediate non efficiant, fed mediantibus 
caufis naturalibus ; utpote quibus utitotius 
Nature Oeconomia perfpectiffima eft, ita 
quoquenil iis facilius quàm applicando a&i- 
va paffivis, talem effectum producere qua- 
lem naturales fimilium rerum caufz in- 
trinfecó & exfe & fua natura efficere fo- 
lent. 

Sunt 
