





LIB. IV. DE VENTORUM ORIGINE. 
Cap. v1. conftat : Ventus enim Borealis , qui nobis hic 
Vern Rot ficcitatem frigiditatemque adducit, 
E is idem 7» Belgio caterifque oris maritimis 
lita;. pluvias & nubesadducit. Rurfus, l'entus Bo- 
realis , qui nobis ficco-frigide qualitatis eft, 
Tuneti in. Africa calido-humide qualitatis 
Varia exer efle perhibetur. Contrà Auffralis noLiscali- 
le eivt- do-humidus, in frio Litore frigido-ficcus 
Esos eft, Et caufa in promptu eft ; Cum enim 
àw Veni Boreg]ig nobis ex zivofis Apennini Montibus 
paditifunt. iret, eà nos qualitate qua medium, per 
quod tranfit , eft imbutum afficiet , id eft, 
frigore. Et quoniam After ex Mari & palu- 
dofis tra&ibus adfpirat, isea zos pariter qua- 
litate afficiet ,qua medium , per quod tranfit, 
eft imbutum, ideft, idc Tuneti 
veró in Africa, cum Mare Mediterraneum 
ipfis fit Septentrionale, non frigido-ficcum, 
fed bumido-calidum Ventum. cujufmodi me- 
dium eft, adducet. Contrà, ex A4uflro, tum 
ob Montes Numidiz, tum obinterjecta De- 
ferta fabulofa , Vestus nunc frigido-fcus, 
nunc ca/ido-ficcus adfpirabit. Innumera híc 
adducere poffem ad hanc veritatem demon- 
ftrandam exempla ; fed quia in precedenti- 
bus ea infinuavimus , iis amplius inhzrere 
noluimus. 
Vides itaque son u£ique locorum eandem 
effe Ventorum naturam, eamque non nifi à 
medio vel à naturali conftitutione circum- 
je&torum Montium, Vallium, Planitierum, 
Marium, Lacuum, Paludumquependere. 
Etratione comprobatur, Quia Vesti na- 
tura & effeclus à duobus pendet : ex ipfomet 
fpiritu , quo Ventus confiftit, & ex eo/oco 
per quem tranfit. Sed fpiritus, quiex "Terra 
nobis Orientali exfpirant, & eztum cau- 
fant Orientalem , is idem ex Plaga Occiden- 
tali habitantibus caufabit Occidentalem , nifi 
aliud obftiterit; ex Borea Berealem , & ex 
Auftto Aufiralem ; cum tamen Ventus unus & 
idem iifdemque qualitatibus imbutus fit. 
"Ventorum 
effe&us à 
duobus pen- 
dent. 
Cum itaque Au[frales Venti non ubique loco- | 
rum & terrarum ex locis calido-humidis 
proflentur, nequefemperà Seprentrionefri- 
gida & ficca loca comperiantur, quz hujus- 
modi frigido-ficcos estos producant, evi- 
denter conftar, so» eandem femper effe Vento- 
rumnaturam. 
Utitaque aliquid certide verorum natu- 
E. ra conftitui Pom tum vel maximé untus 
aliifjue Re. Regionis natura & conftitutio obfervanda 
gini. foret, v.g. bal/tus ex qua partefpiret, & per 
quod medium tranfeat ; hzc enim. duo maxi- 
mé ventorum naturam conftituunt, variant 
que. Quemadmodum enim uniufcujufque 
Regionis folum & Terrz qualitas multum 
ab aliis differt : ita exhalationes inde ex- 
euntes diverfos quoque ventes conftituunt. 
Hinc diverfitas ventorum fumenda eft juxta 
Horizontium conftitutionem. Sunt quippe 
nonnulla loca quz raro vestos admittunt, 
uti ZEgyptus: $i tamen invaluerint , tales 
funt quales fuprà cum de Ecuephiis tracta- 
'TOM. I. 
Diverfitas 
259 
| vimus defcripfimus, impetuofi & violenti. Propofit. 
|Sunt alia loca que perpetuo fine pluvia Mons ven- 
vento dominantur, uti in "Territorio Ave- OM 
nionenfi, in. quo vix pluviam comperias, veienefr. 
| ccelo femper fereno, ventos vero. perennes, 
tota humiditate in eos converfa ; cujus qui- 
idem rei ratio alia effe non videtur nifi 
| mons ventofus vulgo Mont-ventoa , qui Car- 
| pentoracto adjacet, quem ferunt, per oc- 
| cultos interiorum vifcerum meatus ferpe- 
| tuos efflare ventos, quibus vapores exagro 
| Avenionenfi vi Solis extracti protinus in 
| flatusomni humiditate exuti convertantur. 
Ajunt ante gocirciter annos frequentibus 
pluviis hunc tra&um fuiffe irrigatum ; fed 
poftquam ingentem Lacum ultra Rhodanum 
15 circiter millia paffuum Avenione diffi- 
tum exficcaffent indigenz, fimuletiam cz- 
Jum bumiditate, qua beneficio Lacus frueban- 
tur , exutum deinde pluviam negaffe. Sunt: 
preterea nonnulla /ocaqueperpetuis obnoxia 
diluviis : cujufmodi funt que magnis Mon- 
tibus coronantur. Nubes enim intra eo- 
irum coacte gurguftia fiftuntur & congre- 
|gantur, donec humidiore flante Syropho- 
|nice aut Lybico Vento in aquas folvan- 
tur. 
PROPOSITIO II. 
Unudefalubritas aut infalubritas V ento- 
rum proveniat. 2 
M Edicorum judicio omnis Peutus qui ex. 
a&ris commotione non ff? , fed ex balz- 
tibus & vaporibus , humanis corporibus non 
nocivus tantum fed & exitialis efl. Quod 
ut probetur, pauló altius materiam ordie- 
mur. 
In precedentibus oftenfum fuit , Ventos 
ut plurimum ex balitibus , quoad fubftan- 
tiam & proprietatem cozflare : hi quippe 
halitus fpirituofi & vapidi non propria dun- 
taxat virtute diffunduntur, fed & propel- 
lunt quofcunque occurfantes alios halitus 
cujufcunque generis ; unde exoticos diffe- 
rentefque Fentorum effttlus produci neceffe 
eft, prout diverfa loca variis terreftris fub- 
ftantiz quifquiliis imbuta tranfeunt: hoc 
enim pa&o uti diverfas affumunt copias, 
ita diverfos inftruunt exercitus , quibus hu- 
mana corpora infeftare non dom Alii varii Ven- 
enim bumidirate nimià immodice diften- terumefe- 
duntlaxata corpora ; alii ge/uconftringunt, poribus bu- 
corporumque poros fuperfluà vaporum in- ^^"^ 
tus conceptorum fuligine , quam exfpirant, 
obítruunt:unde coactisin interiores corpo- 
rum finus humoribus , catharros omnis ge- 
neris,pleuritides,& pin fymptoma- 
ta caufant. Non defunt, qui fübtilitate & 
ificcitate fua intimam humani corporis 
cconomiam penetrantes neceffaria humi- 
| ditate deftructa fpiritus tum animales cum 
| vitales ex/fccent ; fiquidem altus illi fa/- 
nitrofi , fpirituofa fua fubftantia non folum 
; Gg abdi- 







