

244 
Sedi. YI. 
MUNDI SUBTERRANEI 
CON LP E Nu. 
ones que in fublimi nafcuntur , originem 
uam ab Ygnibus Subterraneis trabere demonfirantur. 
In quo omnes Meteorologicz impreffi 
On dicam hic de fontibus, flumini-, 
bus , lacubus medicatis, variorum- 
Cap. NI 
que faporum aquis, nil de minera- 
libus, foffilibus, metallicifque corporibus, 
cum ea tanquam genuinam fobolem ex 
Subterraneis. receffibus originem nancifci , 
cunctis notum fit. Sed de Aqueis Aéreis , 1- 
gneifque Impre[fiouibus hocloco acturus, eas 
omnem nature [ug exillentiam ab I1gneis Sub- 
terrauei Mundi balitibus babere per Paragra- 
phosdemonftrabo. 
$I 
Ex Aqueis Imprefftonibus fiunt nules , &8 ex bis 
pluvie , grando , nix , glacies , pruina; 
ros , nebula , fimiliaque. 
bl Subterranez Cavernzg vi ignis Vul- 
canii perpetuo & perenni exhalatio- 
num motu agitantur, Terra quoque tota 
fpongiofa, innumeris halitibus , tam in 
planis , quam montibus , fundoque Maris 
perfoffa fit; fieri non poteft ut ille continuó 
exfpirantes, & humido five Maris five la- 
cuum fluminumque, five terrz humido ma- 
cerat? commixteque, in formam vaporum 
non exaltentur , & exaltatz ubi mediam 
Quo a€ris regionem attigerint,frigore conden- 
jos fatz in z4Zes non convertantur, quz tamen 
generestur, humore gravid, & ab halitibus ad altiorem 
regionem vi fuz naturz adfpirantibus fe- 
paratz refolutzque in pluviam convertan- 
tur, fuzque origini unde emanárant , poft- | 
liminio reftituantur. Si vero nubes nitrofis | 
falinifque corpufculis feete fpumofam in- 
dolem induerint , tum mox etiam frigidiori 
accedente Vento , in ziveam floccefcunt 
Jubllantiam ; fi veró nubes jam in guttas re- | 
mentum ; hic veró nitrofa vi pollentibus 
appropriatifqdue arboribus is: ; miro 
quodam magnetifmo reciprocoque attra- 
&u in manza decoquitur , hoc pacto. 
Cum nonnullarum arZoram folia alumi- Manna qu- 
nofam quandam , five mavis uztrofam pin- PON Fe 
quemque fubflantiam in intimis fuis receffi- 
bus contineant, fit ut hac fervidis oZ 
radiis percufsà, nitrofa vis € centro ad cir- 
cumferentiam ducatur ; nocte veró illà ca- 
dente rore veluti maceratà , dum ztrofa ro- 
ris corpufcula fubdulciufculis foliorum caly- 
cibus junguntur , mox ad proximum 3e/is 
eflum omni rejectitio humore exclufo in 
nrveam fal flantiam efflorefcunt , quod mana 
dicimus. 
Rurfus fi l'apor impuris quifquiliis fuerit Neule or- 
permiftus, iscruda; adhuc & immaturus & "^ 
fuliginofus proximé ad ortum $075 tepido 
aére rarefactus, ob fulphureo-bituminofz 
materizaduftz & crudz intermixta corpu- 
fcula , in »e£ulam non hominibus tantüm 
fed & vegetabilibus , cauftica fua vi , per- 
niciofiffimam evadit ; quz fi zftu Solis fu- 
perveniente in fublime evolarit , p/uvias , fi 
vero gravitate corpufculorum, humido con- 
fumto , defcenderit . ccelo quoque à mo- 
lefta illa fuligine immuni, ferenztatem ad- 
ducet. 
Sed objicies , Totum bunc partum potius ad 
Mare buju[modi fpiritibus turgidum, quàm ad 
fubterreftreshalitus vapidos & flatulentos 
referripo[[e. Refpondeo , Mare quicquid fp;- 
rituofam halituofumque baZet , idtotum five 
ex futlu Terra ,fiveex balitibus Subterraneis, 
quibus Mare perpetuo imbuitur , poffidere; 
/atque ita per inciles hydragogos Terrz id 
quod attractum eique communicatum fue- 

foluta fuerit, ille frigoris circumftantis 
vehementia ex nitri virtute in ipfo lapfu 
preoccupate in grazdinem conglaciantur, 
atque hoc pacto grando fit. 
Sed dices forfan , Solem iu bifte Nature 
partubus minimé otiofum , fed caufam preci- 
puam ejfe. Kefpondeo, Verum effe , Solem, 
Lunam, Stellas plurimum ad hzc coope- 
tari. $0/ enim exhalationes vapidas , faleni- 
trofas, fulphureas , aluminofas bitumino- 
fafque , quas /ggis fubterraneus emifit , eftu 
fuo moxattenuat, &in fublime jam atte- 
nuatas educit; unde ea ingenita virtute 
denuo in id convertuntur ex quo exftite- 
runt. l'apor vero fabtilior dum ex "Terre vi- | 
fceribus exfpirat , fuistamen falnitrofis cor- 
pufculis conftans , nocturno tempore, fri- 
gore ex abfentia Solis caufato condenfatus, 
in Terram gravitate fua rediens res eva- 
dit, aptum omnium vegetabilium nutri- 
irat, partim reftituere , partim in fublime vi 
iSo/is elatum, Aé&ri in suZes , pluvias , nives, 
igrandines ulterius elaborandum tranfmitte- 
jre;atqueadeó quicquid ex/a/ationum Igzis 
| Subterraneus immediate exfpirat, idtotum 
| mediante Mari , ab Igne cclefti, So7e in- 
quam, attractum fublimatumque in diclos 
part«s deftinatur , atque per immenfos Ma- 
rium 'Terrarumque tractus virtute V ento- 
rum diffunditur. Sunt enim hi duo Pyredy- vyrodyna- 
naftz y Phoebus , inquam, & Vulcanus, five, m tps 
quod idem eft, Ignis Coeleftis &Subterre- RPM 
ftris in operationibus fuis ita inviolabili 
amicitiz fcedere juncti , utunus fine altero 
operari non poffit. Quz uti p/wribus boc 
Opere locis indigitavimus , ita iis longius 
non immorabimur. 
$1I. De 
L 

