







Sedd. T. 
Olaus M. 
Martinus 
Martinius. 
Andr. Eis« 
fert: 
Cap. UT. 
2856 
venires utique zmmen[os intus Jacus, innu- 
meris canalibus hydragogis aquam proji- 
cientibus inftructos , hofque cum exrer- 
si; & apertis /acubus non tantum commu- 
nicantes , fed &qui fub zquali planitie in- 
tus continuentur. Reperires praterea Lebe- 
tes quofdam altioribus montium foruicibus in- 
fertos, qui per latera montium exitum repe- 
rientes in foutes rivofque varios evadunt. 
Et né putes hzc tantüm cozjetiaris nos 
affequi, fed ita fefe habere Hifforie bydrogra- 
hice luculentiffimis effimoniis comprobant. 
Referunt inter cetera in Nicarogua A- 
merice Provincia ad ingentem lacum cry- 
ptam effe vaftiffimam, intra cujus receflus 
intimos penetrantes barbari , vaffifimum 
lacum inflar maris fine termino reperiri affe- 
runt, in eoque tam Forrendas aquarum cata- 
dupas , tam formidalilem fonum percipi, ut 
nifi ftatim pedem referant, fonitu obfur- 
defcant. Idem teftatur 0/aus Magnus de Ca- 
vernofis Litoribus Bothniz, de quibus a/e 
in Joco uberius atum eft; idem obfervari 
intra Regni Sinenfis wonnullos montes , lacu- 
Bus , fluminibu[que [ubterraneis refertos , mihi 
non femel retulit P. Martius Martinius, 
uod & in fuo Z//ante poftea publici juris 
ecit; & demontilas quibufdam Azflrig Su- 
perioris vefert. P. "— Eiffert Societatis 
noftre Sacerdos ; dequibus fuo loco. Dici- 
MUNDI SUBTERRANEI 
tur & in Lacu Fucino ingentem cryptam repe- Dfquif. 
riri,quam fiquis ingrediatur, is preter zm- Exper. 
menfam lacum quem reperit lacui externo 
continuatum, «entium quoque aquarum foni- 
tum magnaintrantium formidinepercipiat. 
Et cum ego femper ex iis qui talia mihi 
[narrabant, inquirerem , utrum intra dicta 
lantra aliquam aquarum Ziflilatienem. per- 
[ciperent, fancte affirmarunt, neque diftil- 
lationem, neque fubterraneam illam, quam 
| Peripatus fibi fingit , pluviam unquam fefe 
'obfervaffe. 
| Soenitus itaque aquarum ruentium aperte 
:docet , per canales hydragogos alicubi a- 
quam per immenfa przcipitia fefe intra fub- 
terraneum lacum przcipitare. 
Innumera hujus reiexemplahoc loco ad- 
ducerepoffem ;fed quia ea jam aliis in locis 
expofita funt , iis immorari nolo. Lector 
exappofita hic Figura H ydrophylacii interio- 
rem con[Hitutionem graphice delineatam con- 
fulat. Ubi vides zz£ra montem fitum lacum, 
intra quem ex lateribus montis per fubter- 
raneos canales aque in dictum lacum prz- 
cipitantur , que poftea ex lacu fubterraneo 
per occultos canales alios in exteriores 
campos evolutz flumina & lacus efficiunt: 
uti Zypus docet. 
Interim hzc ad propofitum nobis argu- 
mentum demonftrandum fufficiant. 


Cv p USEEOELE 
DXNs.Q.U- D SEr TLF oO. 
(Dereliquis modis 65 rationibus. 
$T. II. 
Quomodo naturali attratiu ex metu Vacui fal- 
ànde aque in altum educantur ? 
EXPERIMENT U M. 
I es ex plumbo coucha de , vitro cooper- 
MODUS 
ta BX C ; habeat hecconcha intra co- 
lumua; BH & C L aliam couchamY , ex 
quaF 4 canaliculus, concha d e infertus , & 
in E apertus collocetur; hoc peracto, infe- 
raturfundo conchz de alius canaliculus E.G, 
cum epiflomioS , cui aliaconcba HL. fit fup- | 
pofita ; column autem B H & C Ifuftineant, 
toram machinam; qua confecta , replebis 
concbam fuperiorem d e aquà per apertam co- 
chleam X , qug deinde ita claudatur ut aet 
fubire non poffit ; repleatur & ag4à con- 
cha F. 
Quibus abfolutis fi epiffomiumS, canaliculi 
e S G aperueris , aguanaturali fluxu. defcen- 
dens aérem in vaíe A.B C attrabet ; hic attra- 
&us , cum quem in locum abeuntis fubfti- 
tuat , non reperiat, is ilico Facaz formidine 
percitus, aguamin concha F contentam per 
-canaliculum F d a/Liciet . quz fummo impe- 
tü perorificium E in fortem erumpet ; hzc 
relapfa intra concham de per canaliculum 
€ G fefe exonerabit in concham H L, no- 
[perpetuo 
Itum in Museo 
vam femper ex 
concha F a- 
quam trahens; 
ita utfi concha F. 
ex fontealiquo | 
perpetuo. replea- 
tur , dico aque 
fluxum Sos 
im concha e 
dura- 
iurum | conchà 
nunquam exun- 
dante ; cum J 
quantum attra- | 
hitexconchaF, | 
tantum per fi- | 
phonemeS de- 
mittat. Habe- 
| mus experzmen- 


















noftro, quoti- u 

diano ufu com- 
probatum. Jam 
id ad inftituti ^l 
noftri materiam A l 
applicemus. iiri 
Imaginare tibi cozcbam quandam Zmíra. 
concavum montis quod vitrus B.A.C Rr 
et 

