








Sed. T. 

a8 MUNDI SUBTERRANEI 
aquà referta pluviali ibidem collectà, & pau- | rum incremento circa ffnem O&lobris paula- 
latim inlacum ftagnante, unde fit, ut per | tim exweret, exundatione veró fua per oc- 
fiffüras montium aqua zztra Subterraneos cultum quendam Subterraneum meatum in 
crateres infmuata , & augmento abundans, | juzc locum fefe exoneret. Nam, ut indigenz 
tandem in flumen erumpat ; cujufmodi vide- | obfervarunt , ftatuto tempore cum maximo 
xeeft in planitie jugorum Apennini, quz ten- frigore ex vifceribus cum fcopulofz rupis 
dentibus Romá Lauretum inter Collem |vicinz , tum ex centro campi agua evofuitar, 
Floridum , vulgó Co//e Fiorito, & Seravallem | totam planitiem in lacum convertens. 
intercluditur , ubizo£a illa planities byberno Quzritur2. Uzdelacui tanta pifcium co- 
zemporein flagnum evadit , non nifi ex p/uviis | pza? Refpondeo ex hbydrophylacio quodam feu 
& nivibus liquefactis conftitutum ; eftate |lacuexterno autinterno pz[cibus referto, qui 
verb &auctumnoin floridiffimum pratum, | magno impetu redundans una fecum in 
& pinguia pafcua efflorefcit. 
hunclocum pifces rapiat ; uti in multis aliis 
Unde fzpius hac tranfiens, dum mirarer | fimilibus locis accidit. Quod. vero Verno 
unde tanta aquarum moles tam cito evanefceret, | tempore lacusuna cum pifcibus ne uno qui- 
&quoniam admiratio ad inquirendam cau- | dem fuperftite, evanefcat ; ratio eft, quod a- 
fam follicitat, peritos loci ea de re confu- | quz defluxum paulatim fecuti , per Subter- 
lui, qui me conduxerunt adlocum,in quo|raneum meatum eounde venerant , rever- 
ingentem oraginem oftenderunt, per quam tantur. 
aquafefe exoneraret , addideruntque , a-| Atque hocpacto, locus à tyrannide aqua- 
quas per fuDterraneos meatus non procul à rum liber in campum agrumque vertitur 
"T yberi ex ingenti montis fpelunca in fz- pinguis & opimz glebz, adeoque femina- 
men fefe exonerare ; quod. flumen currit |tioni aptiffimum ; meffe verb peracta mul- 
flante lacu , ficcatur exarefcente lacu. 
tiplici ftirpium fruticumque germinatione 
Similia loca reperi in Apennino He- fylvefcens, Leporibus, Apris, Lupifque fta— 
truriz , de quibus confule Zrer soffrum He- | bulationiaptiffimum locum praebet: donec 
rufcum. 
De mirabili Campo in Carniolia: 
In quo per auni decur(um , fuis à natura deflina- 
tis [lationibus, indigena [eminant & metunt, 
nova inundatione oppreffus campus denuo 
in lacum mutatus Neptuzifübdatur juriídi- 
&ioni. Duratque hzc admiranda fane Na- 
ture c,xdxxacis quotannis , duratura fine 
dubio in perpetuum. 
venationes in[Lituunt , € tandem toto campo Monpus IV. 
iu lacum commutato, pi[cantur. 
Originis Fontium & Fluminum , qui fítex Sub- 
Stin Carniolia non procul Laubaco lo- terranearum aquarum confluxu. 
cus admirationefané dignifsimus,quem | pies non poteftut ex tot annuis diluviis, 
hocloco defcribendum duximus. Hic /ocus, 
niviumqueliquefactarum concurfu,non 
primo z(l;vo (8. auffumnali tempore , pratum fubinde ingens agwarum im Jubterraneis by- 
multiplici germinum fctura gravidum | drophylaciis moles coacervetur , hoc modo: 
mentitur ; in Novembri vero longe lateque | Cum enim montesporofiffimi fint , & innu- 
Jflagmanti; aque fpeciem refert , totaque | meris fiffuris& hiatibus pateant, aque per 
hyemeglacie conftrictum comperitur ; /er- | hos zifisuate ubi hydrophylacium five lebe- 
2o vero tempore defluente aqua in agrum fe- | tem quendam reperiunt, eum confluxufuo 
mentationi apti[limum evadit; ita ut unus 65 | replent ; unde vaforum anguftiis pre(fz , eas 
idem locus , nunc ager , nunc pratum frutico-  exuudare neceffe eft ; exundatz veró per a- 
fum , modó Jacus , triplici à Natura fibi con- |lios hiatus & canales in f/amiza erumpunt. 
credito munere fungatur; neque fine infi-| — Hincpatet, cur certis temporibus flumina varia dife- 
gni publici boni eme/umento s cum copiofa |adeo /ecentur , ut nullo negotiotranfvadari rentia flu- 
xta flumi- 
me[Je vum frumenti tum leguminum fcni- poffint , alio temporeita igfumecant ut O- nup) nunc 
quepatriam non beet duntaxat , fed & ve- | mnem itinerantibus tranfitum prohibeant ; vsewerum, 
natione leporum aprorumque zftivo tempo- | quia cefJante confluxu aquarum , flumina dimi- 
nunc pleno- 
vum, unde i 
re cconomis non exiguum przftet fubfi- |; ; contrà augmento aquarum durante, 
dium , uti & fub hyberni temporis initium ea intumefcere , zeceffe eft. 
copiofa pifciwm captura infigni fané com-|  Eftautem non exigua inter hujufmodi //a- 
meatu territorium provideat. 
mina differentia ; quod nonnullapror[us ficca- 
Vifis prodigiofis hujus/eci effeflilus, jam | taa fluxu defiffant ; atque hujus alia caufa as- 
caufas eorundem inquiramus. 
fignari non poteft, nifi unicus p/uvialium a- 
Quzritur igitur primo , Unde tanta buic | quarum intra lebetes montium confluxus,quo 
loco aquarum copia proveniat , qu derepente | durante durat flumen , quo ceffante, ces- 
in przamplum lacum evadat? Refpondeo, |fat flumen ; wonnu/la vero fluxu quidem per- 
hoc accidere eo quod ;» alpibus Penninis in- | enni durant, fed non eodem tenore pleni- 
gens nivium , quà cooperiuntur , copza eftivi tudinis ; utpote jam aquis diminuta, jam aquis 
zemporis decur(u continuo liquefíat ; unde fit | tumida ; cujus rei ratio eft , quod intra. bydro- 
«t Alpium bydropbylacium nivium liquefacta- | phylacia , quz à mati originem fuam ducunt, 
H 

aliis 
