


Suomodo EF defcendens, aérem in vafe B ftabulan- 
4qua vi 
"Ventorums 
elevetur. 
Cap. TIT. 
' extollunt, itaab iis augeri nequeunt , uti de, 
LIB. V. DE FLUMINUM ORIGINE. 2 
aliis extemporaneis fubinde aquis, plavialibus| 
five uivalibus repleantur ; quarum augmento, 
majorem confequenter copiam, quibus flu-| 
men intumefcit, fundunt. Loquor autem! 
híc son de torrentilus, quifolo aquarum, quz | 
tempore imbrium intra plicas montium 
colliguntur, confluxu conftituuntur ; fed| 
de illo aquarum augmento in fluminibus, 
quod fubinde etiam ccelo fereno , tranquil- 
lo, nullifque pluviis obnoxio , derepente, 
oriri folet. Vide quein Tertio Libro de Ori- 
gine Nili fufe profecuti fumus. 
NITOCSDAtAS 
Altiorum Montium Lacus inferiorum mon- 
tium bydrophylaciis aquas influunt; 
Unde fontes 6j flumina. 
! 
I 
Ontingit non raró , in a/rffmis monti- 
Lus Lacus ingentes obfervari qui uti ver- , 
ticem fuum ultra omnes pluviarum metas 
monte Atho referunt; atque adeó non nifi 
à mari, dicto jam fuprà modo , voz juem| 
fuam indubié nancifcuntur. Hujufmad? mon- | 
2ium lacus, quemadmodum perpetuo re- 
plentur, ita & per fubterraneos inciles zz zz- 
feriorum montium lebetes deplentur ; unde hu- 
jufmodi lebetes aquarum beneficio aucti| 
ditatique in fovzes & flumina , juxta meatus 

à Natura iis deftinatos, funduntur. 









EXPERIMENTUM IL 
Docens, quomodo vi ventorum fubterraneorum 
aquain altum extollatur. 
E Iant duo vafa contigua A B ex plumbeis 
vel ferreis laminis, C D diapbragmate 
difcriminata: Hocfacto ducantur zres ca- | 
zales , eo quo in figura conftitutos effe vides | 
modo. Primus EF azrinque apertus ex fupe- 
riori fundo E,cui coagmentatus fit,derivetur 
per diapbragma C D in F. Secundus I K urria- 
que apertus derivetur ex fundo I ufque in K. 
Tertius GH ex G per fundum fuperiorem 
in H du&us nonnihil emizea? , habebifque 
machinam paratam. Effe&um itaque ma- 
chinz fpectaturus,repleatur vas A per foramen 
V aquá , obturatoque forámine N , projiciatur 
aquaintra craterem N HE , qug per cazalem 
tem , per canalem TK expellat, aer vero hinc 
expul[us in vafe A. premet aquam , qu& pre[fa 
Videtur hujufmodi correfponfus mon- 
Exper. 
D'uomodo 
tium potiffimum in 4/p/us ; in quibus non «quein al- 
infrequenter ex inacceffis montium verti- ' 
cibus ingentes catadupz evolvuntur , quz v 
ffimis 
montium 
erticibus 
tamen mox in fcopulofis vallibus, claufis-//4buteur. 
quemontium crepidinibus abforptz , alibi 
exitum fibi parant. Vidi & ego , ex Zacu 
Montis Gimini in Hetruria (quem vulgo 7/ La- 
go del Vico nominant) inaltiffimo loco con- 
ftituto , per fübterraneos meatus Roncilio- 
nerapidiffimum f/umen erumpere; aliofque 
£res lacus vicinos inde derivari , in J£igere no- 
ftro Hetru[co fufe oftendimus , quod confu- 
las velim. 
MIO: D^ 0; SIVE. 
Fontes G/ flumina (zZisde quoque ex ventis 
fubterraneis safcz 'poffe. 
Ui fagacis Nature abditas vias pene- 
trat, isaperté fatebitur , nihil eiin ad- 
mirabilium ciscbudm productione denega- 
tum efTe ; quemadmodum enim mira arte 
inaquis ex mari in altiffimos montium pro- 
mocondos evehendis , utitur ; ita & mira 
induftria in iis per ventos fubterraneos hali- 
tufque in altum attollendis pollet; quod 
jam oftendere aggredior. Cum itaque Ars 
nil aliud quàm Nature quzdam zmitatio fit, 
certum eft, quidquid arte conficitur, id 
prius Nature prototypo inexítitiffe ; quod 
Vequenti tecbna[mate demonftro. 

cum,nifi percanalem G H,effugium[non re- 
periat, per eum fefe exonerabit in limpidiffi- 
mum fontem, uti vides. Habemus experien- 
tiam, jam noftro inftituro eam applicemus. 
In precedenti Sectione docuimus, ventos 
ob balituum copiam [ubterraneis cryptis perpe- 
tuo dominari ; cam. enim obftaculis mon- 
tium inhibiti ampliorem locum quzrant, 
nec inveniant, per fubtiliffimas etiam rimas 
fiffurafque montium veluti /fpbones quos- 
dam , fummo impetu evadunt ; &ubi intra 
Iebetem aliquem aquam reperiunt;illam haud 
dubié prement ; & fiquidem crypta alum fr- 
phonem habuerit , per eum aquam exprimet. 
Sed rem exemplo oftendamus. 
Sit mons F G H intus habens bydrophyla- 
cium &., fornice C claufum, intra quem fís- 
Jf&ra ex D permodum /jpbonis pateat , & fit 
DC. Dico ventos per ignis fubterraneihali- 
tus aut quovis alio modo excitatos , & per 

Kk2 cana- 










—— 




TL ÉLm- 

