




Sect. T. 

Omnia i5 
matura ve- 
um) fiunt 
attra&u c» 
repulfu, 
260 MUNDI SU 
canalem D C. compulfos intra fornicem (e 
hydrophylacii A. , dum exitum non inve- 
niunt , aquam pre[Juros s aquas vero pre[jas 
per alium quendam hiatum , veluti per 
quendam canalem, qui fit E Hintra lebetem B 
monti; X lebete A fublimiorem, five is in- 
trafiveextra montem in ejus vertice con- 
ftitutus fuerit , zv foztem aut lacunam fefe 
exoneraturas. Ratio ex precedenti experi- 
mento luculenter patet. 
EXPERIMENTUM IL 
N Otum eft experimentum de zoruofo fr- 
phone , quem ubi aqua repleveris, & u- 
no extremo in vafis fundo aquis repleti po- 
fito, alterum extrorfum directum fluere fi- 
veris, zofum vas exbau[flum iri; & fi vivà 
aquá vas fcateat , f/uxum per fiphonem quo- 
que perpetuo duraturum. Simili prorfus mo- 
do, fubinde zutra fubterraneos meatus acci- 
dere tibi perfuadeas velim. 
Sit Jees intra À montis vifcera, fit & alus 
utra moutem C ; ex cujus fundo meatus C E 

à natura fit dire&us in /e£etem A ; ex fundo 
veró F alius xaeatus,longior primo, deductus 
fitin cazalem B. Fluente itaque aqza exle- 
bete A per cazalem F g in concham B ne- 
ceffarió /acui formidineaqua ex lebete C per 
canalem C E attraca , in locum abeuntis 
fe fübftituet, fcilicet in lebetem A ; & uti 
aqua in cratere C eft perpetua , ita quoque 
fluxus per canalem F z in B craterem perpe- 
zuus erit; ubi quoquefe foras velin fostem, 
vel in rivum exonerabit. 
Hifce artibusludit in Subterranea Oeco- 
nomia Naturz fagacitas ; que quamvis no- 
ftris fenfibus quàm remotiffima fint, ita 
tamen fubinde fieri, ipfa ratio didat. Cum 
tota natura operatio, utinon inalio quàm zz 
attratlu quodam & repulfu confiftit , ita quo- 
que aquis ducendis partim vi expulfrva , ut in 
primo experimento ; partim a£ratlzvà , uti 
in fecundo hoc experimento patuit, utitur. 
Mopnpus VIL 
Quomodo foutes && flumina na[cantur bumidi- 
tatis aktratlione. 
Am fzpius inculcavimus , quomodo. uni- 
ver[g poro[ Telluris fíbree tum ex mari, 
BTERRANEI 
tum ex lacubus & fluminibus bumidum in Exper. 
nutrimentum fuum naturali quodam appeti- 
tu attrabant ; cum enim innumeris fifluris, 
fibris , porifque Terra conftet, pereas mare 
velutiper vega: quafdam, dum fefe infinuat, 
'Telluri univerfz debitum sutrimentum per 
infinitas alias venas, haud abfimiles venis 
capillaribus in corpore humano, preftat. 
Sicuti enim zzcifa peZle quocunque Pumanz. Terra vc- 
corporis loco , ftatim fanguis exit , exceptis nis» o» fe- 
callofis locis : ;t2nullusferé locus eft z» Tel- yu pis 
Jure, inquo ff altiusterram eruas , aquam non mo [eates, 
| fubito reperias , exceptis nonnullis locis de- 
fertis & fabulofis , que caZofrs partibus in hu- 
i mano corpore non incongrue comparantur; 
& ficuti hz fialtius perfoderis, fangazuem, 
ita ille ag44m tandem fubminiftrant. Eft 
itaqueuniverfus'T'errenus Globus ffZris fis- 
furifque , uti diximus, non fecus ac Corpus 
j Humanum ovezis, atque ex hispropagatis ca- 
| pillaribus pertufus; per quas uti Caro, ita 
Corpus Terrenum, infito quodam appetitu 
neceffarium satrimeutum attrahit. Fit au- Terra sa- 
item hac arzractio multis modis; primo par- "4h 
l quam at- 
|ites montium, poftquam halitibus igneis abit ces 
exaruerint , infita quadam vi , in fue ficcitas rer nem 
tis ariditatifque remedium , vicisas bumoris : 
venasíuctuattrahunt , & hocpacto, nepror- 
fuscorrumpantur, inftaurant. Secundo, in- 
venitur inter terreftres glebas fubinde gy- 
pfea eu cretacea materia, qug uti mira vi ad 
fugendum , ex infita fibi ficcitate , pollet, 
itaaquam quoque ex imo loco in altum ele- 
vans in extima fua parte in lacunam effor- 
mat. Experimento res clarior fiet. 
EXPERIMENTUM. 
Es columna A C ex gypfo , in cujus fum- 
mitate crater B formetur ; hanc impofi- 
tam in centro C, concbe D , aquis repletz, 
per aliquot horas relinque , & invenies 



aquam à gypfea columna futlu à facceffivis par- 
tibus paulatim aztralam, tandem ufque ad 
craterem B columnz A pertingere, ibidem- 
que ufque ad inundationem perfeverare; 
cratere verà eyacuato exficcataque co- 
lumna, 

