



262 MUNDI SUBTERRANEI 
SeB. Y. fulbterraneis rité comparaverit, idem in iis combinaffe , ut nullustam exoticus effe&us D;fzuif. 
locis acciderereperiet, & experimenta hüuc-| circa hanc materiam affignari queat, cujus 
ufque tradita luculenter demonftranr. caufam non ad unam ex his decem reducas. 
Vides itaque, Le&or , nos hocin tracta: | Quare hzc defontium fluminumque origi- 
tu fontium fluminumque caufas ita. inter feine fufficiant. 
CaAPvurT IV. 
DIS QSUSSUT TT. 
Qe Lacuum in planiciebus origine. 
de Laculus im verticibus miutium , co- |rivosex pluviis, aut liquefactione nivium 
rumque origine : jamreftat , ut de lacu- ) collectos, meritó origo eorum examinanda 
Lus , [lagnis , paludibus , quie in camporum pla- nobis incumbit. " 
nitiebus paffim occurrunt , nonnihildicamus., —Dicoitaque, hujufmodi lacus , quorum in 
Nee Sunt autem quadruplicis generis , juxta qua- | externa fuperficie nullum nec recepti nec 
ta das druplicem combinationis rationem. Pri- | emiffi fluminis veftigium apparet, Jie occul- 
funt. mo enim funt quidam /acas , qui allum flu- to quodam Subterraneorum fluminum commer- 
vium recipiunt , nec emittunt , ed in perpetuo | c/o fubfiftere non poffe. Cum hoc pacto 
exiftentiz fuz tenore confiftunt, Secundo, | non fecus ac ii qui ex pluviis & nivibus li- 
funt nonnulli quz f/umzna quidem recipiunt, | quefactis oriuntur, zftivo tempore, vapo- 
fed nullum emittunt. 'Yertio , funt alii gui | rum exhalatione exarefcentes fucceffutem- 
fluvium uon recipiunt , fed emittunt. Quarto, | poris prorfus confumerentur; quod tamen 
funt denique qui & recipiunt (9 emittunt. in ditls lacubus experientig repugnat , qui 
Prater hos modos, alius non facile affignari | tametfi hyberno tempore pluviis &imbri- 
poteft. Quare hifce rité expofitis, merito | bus, tempore veró verno liquefactione ni- 
totam de Lacuwm origine pendentem litem | vium augeantur, eftivo tamen tempore, 
I N precedentibus fatisactum effe cenfeo | nec flumen emittunt , nec recipiunt , nifi 

abfolviffe videbimur. Sititaque zquabilifemper tenore , nativo gaudent in- 
i i oxii. Quo- 
MODUS PRIMU'. cremento, nulli detrimento obn Quo 
Unde & LAORE, NA . |niamenimperfübterraneos canales ex ali- 
(d AU 3 acus illi qui nullum flroium | quo bydropbylacio deductam aquam recipiunt, 
nec emittunt , necrecipiunt , na[cantuT.— ge cum tempore crefcente aquarum mole 
Hi Usfnodi Lacus iterum fub guadruplici | exundent, per alium. fubterraneum meatum 
claff confiderari poffunt. Primo funt tantum aquarum demittust, quantum per 
ex hisquidam arze fail. Secundo , quidam priorem receperant: atque hoc pacto fub 
ex inundatione Marís fluminumque re/ifl.|equabili femper tenore acus hujufmodi 
"Tertio, nonnulli ex. pluviis 69 Jiguefatlio- | confiftunt. Etquamvis aftatezftus Solaris 
ae mivium intra montium lebetes co/le&i. | attenvatione aliqua ex parte in vapores ab- 
Quart denique , zpsà. zaturà per fubter-|eant , defectus tamen fubterraneo aqua- 
raneasfcaturigines cozfLtuti. De tribus pri- | rum affluxu femper ita inftauratur , ut eide 
mis, cum nec perennes fint, &zftate , nifi | totali ariditate nunquam timendum fit. Pa- 
operá & induítrià hominum aquá indigo- tet itaque idem /zfce JacuDus accidere , quod 
rum conferventut , facilé exarefcant , dice- | Zis qui zn externa [uperficie & fluvios recipiunt 
re fuperfedebimus. Sedad ifHiufmodi lacuum, | & emittunt , hac tantummodo differentia, 
qui cum fine emifflone aut alicujus receptione | quod illi fübterraneis, hifüperterraneis flu- 
fluvii perenuemt , originem rimandam cala- | minibus repleantur depleanturque. 
mum convertamus. Non loquimur hic de| Unde mirum non eft in America Lacum. .Quoode 
rivulis, ex vicinis fontium venis in lacum |.Parzmez femper durare, cum is haud dubie Parimenfs 
aliquem derivatis; fed de- fluminibus, qui fe | vel hydrophylaciis montium , quos Andes PN 
in lacus quofdam evolvunt. | yocant, quorum radicibus adjacet , per fub- tiat aw 
Plurimi hujus generis acus paffim repe- | terraneos receffus continuetur ; vel perpe- ^"^* 
riuntur , prefertim in Regionibus vafta pla- tuo fübterreftrium fluminum affluxu uti 
nitie circumfufis , utin Mofcovia, Hollan- | expletur, ita per alios fimiles intra inti- 
dia, cterifque Europe, Afiz atque Ame- mas terrarum abyffos depletur. Vide quz 
riczlocis; in Hetruria T/rafymenus , in Ve-  deOrigine Lacus Thrafymeni per [ubterraneos 
ftinis Fucinzs, in Latio Aigil/us , fimilefque.| canales iu Clanim fé exonerantis , copiose tra- 
, Interczteros vero omnium toto Terrarum | &avimus in Libro, quod fter Hetrufcum in- 
b. ^ Orbe maximus occurrit Parzme Americz fcribitur ; ubi hanc opinionem ita exyerz- 
merica va- Lacus , Z&quatori immediaté fubjectus , in | meztis propriis comprobavimus , ut de eo 
Jia longitudine 3oo circiter milliarium, 1oo | nullus amplius dubitandi locus relinquatur. 
circiter in latitudine maxima , nullo nec| Secundó, omnesilli /acus, gui mara adja- 
augmento, necemiffione fluminis mirabi- |cen£, uti falfi funt, ita non nifi ve zzunda- 
. lis. Qui/acus , fimilefque, cum zugentes fitt, | tione maris , vel per fubterraneos meatus , qui- 
bus 

