
LIB. V. VIRTUTES AQUARUM 
quis recenfitis ftatuendum fit , oftenda- 
mus. 
Etprimó quidem pro certo ftatuendum 
eft , sullam in Orbe 'T'errarum aquam dari 
qua uon ex terreme mi[cellg quifquiliis,quasiis 
commifceri neceffe eft, faltem aZigua ex par- 
1e polluatur. $i enim fontis etiam limpidis- 
fimi orzginem attendas , fieri non poteft, 
quin ex /aZterraneis cuniculis per quoslongo 
itinere tranfit , Zerrenorum fuccorum lapi- 
dumque diverfa proprietatepollentium zzz- 
&lura , corpufculorumque' rafura inquine- 
Cap. T. 
Nullam a- 
quam ejje 
miflu a ex- 
pertem. 
tur ; quemadmodum in precedenti Libro | 
Capite de Salfedine maris , fatoftenfum fuit. 
Rurfus aguapluwvialis , utiex Vario vaporum, 
variis mineralium fpirituum copiis imbuto- 
rumrefolutione accidit, ita zerrz iis affo- 
ciatz dum redduntur, zzqainamentum vitare 
265 
unde aquarum bonitatis faluZritatifque frena 
colligendafunt; quz fupponimus. 
Primum itaque Szgz4m atque unzverfale signa bsi- 
Lonitatis aquarum ett , nempe /f clare fint, Pr ded 
pellucide, tenues, purz, Jeves,fuicoloris, — 
faporum quidem expertes, & guftui jucun- 
dz, quzque citó & caleantigni admotz, & 
frigeant, mox ubiab eoremotz fuerint ; fi 
|denique ne minimo quidem tempore in 
precordiis morentur, fed facili ferantur tra- 
mite, citra omnem ventriculi moleftiam, a- 
(quas fub hoc qualitatum fignorumque;com- 
plexu ad potandum laudatiffimas , actuen- 
dz valetudini commodiffimas habeto , te- Gin 
iftibus Galeno , Diofcoride,Cardano, Mattbiolo, des. 
aliifque. Cardanus. 
4 Matthiolus, 
Secundum Signum , S bomines communi 
alicujus loci aqua utentes imveneris viribus 





non poffunt. Unde ciffersarum aqua, quod | 
tum ex diverfarum aquarum , quz diverfis | 
annitemporibus in iis colliguntur , tum ex | 
grandine & nivibus hybernotempore in te- 
fcito effe probatiffimas. 
&iscolliquatis mifcella quedam fit, à Me- 
"Tertium Signum, 57 in fubjectis aheno 
Matthiolus dicispaffim , uti Mattbe/us refert, zmproba- iflammis aqua mox ferveat , fimilique veloci- 
tur 5 eo quod nives & grandines , nefcio tatefubtractis ignibus defervea: , illas pro- 
quid noxium & exitiale in fe contineant, |bz & melioris note aquas cenfeto , prafer- 
Fs multorum morborum feminarium. Iterum | tim fizibil , vel faltem parum aremg aut limi 
robuflos , calore nitentes, nulli crurum vi- 
tio, nulli oculorum lippitudini obnoxios, 
longam vitam [anamque trahentes , illas aquas 


aqua in- : : : : z : 5 
commoda, Jitoiales aqug cum diverforum mineralium, | in fundo aheni refederit. 
rivorum , omniumque fordum morticino-| | Quartum Signum, 5i egumina in eacotla, 
rumque receptaculum fit, certéfaluti eascon- |& celeriter percolla fuerint , nulla. duritie 
ferre nemo fenfatus afferuerit , nifi longo | re/ifla , certum tibi aque faluberrime in- 
temporis tractu magnis fictilibus affervate dicium fit. 
vafisac defzcatz clarefcant, & prorfus ex-| — Quintum Signum, $i fontem intuearis, 
Pas purgentur. Quod idem de /acwffribus & | circa quem nec mufcus , nec juncus crefcit, 
4H- ftaenantibus aguis fentiendum eft, quz u- nequeullisfordibus inquinatus fuerit locus 
tique fluvialibus aquis tanto deteriores effe 
cenfentur , quantó immobili fitu fqualen- 
tes putrefactioni funt propiores. 
Ex his itaque fex aquarum potalilium ge- 
neribus, fi ftagnantes excipias , nullum feré 
effepoteft , quodnon nonnullam puritatis 
fuz jacturam patiatur ; nulle quoque fint 
uz varia zranscolatione , concoctione, de- 
?catione emendari non poffint. Undeali- 
ille; aqua veró pellucida , clara , per latices 
&arenulas nullo muco obductas tranfeat, 
certa habebis ténuitatis falubritatifque i- 
ftiusaquz figna. 
Quomodo veró aq cujufvis gravitas & 
Vevitas, bonitas aut malitia cognofci, & per 
|Inflrumenta bydrometrica deprehendi poffint, 
in fequentibus multis variifque modis doce- 
| bimus. 

Quaophg "T TT. 
De Aquilegiis /7ve de Signis , per que 
Agni momenti hzc experimenta 
funt in iis locis in quibus aut forta- 
cognofcere 
Cap. 11. M 
litia;aut villz, aut fimilia hifce zdi- 
ficari folent ; cum folius aque defectus o- 
mnem deliciarum ufum tollat: nullum ve- 
roterrenum fit quod non alicubifübtus aut 
humidum , aut fontis alicujus venam ha- 
beat , merito Aquileges Axchitecti de tan- 
to bono folliciti, quzrere folent, sum ali- 
cujus [caturiginis latentis fpes fit; unde con- 
tinuo ftudio intenti /(zza quedam reperére, 
perque in abditz venam aque tandem per- 
venerint ; quz ztruvius 1.8 Archit. Plinius, 
'Tow.I. 
Signa laten- 
tis alicubi 
aqua. 
Vitruvius. 
Plipius. 
; ubinam Aqua alicubi fub Terra lateat, 
quis poffit. 
Palladius & Caffioderus pofterorum memoriis paladius. 
commendáàrunt: Suntautem fequentia. ^ Cifiode- 
1. Si videris /ocum berLis viridantibus, nec "^ 
non proceris arboribus copiofa foliorum foe- 
turá Juxuriantem, certo tibi, alicubi fu£rus 
aquarum copiam latere , perfuadeas. "Terris 
enim quibus dulcis bumor non longé fübeft, 
quorundam germinum ubertas quafi femper 
arridet , uti eft juncus aquaticus , arundole- 
vis , rubus validus ,falix lenta, populus vi- 
rens, & reliqua arborum genera , quz ta- 
men ultra naturam fuam felici luxuriant 
propagine. 

Ll 2. A4qua- 



















