



Sed. 1I. 
Cretacea 
ferra a- 
quam pro- 
ducit infa- 
lubrem. 
266 MUNDI SUBTERRANEI 
2. Aquarum latentium note fant [alix ex- 
rativa , alnus, vitex; ex herbis ramunculus, 
nymphza, pulicaria, cyperus , mentaftrum 
aquaticum & fimilia, quz &aquam amant, 
& fine ea nec ali nec confervari poffunt. Ac- 
cedit hifce haud inevidens indicium , ftabu- 
lantesrazarum coaxantium greges. 
3. Sumitur exqualitate locorum , terre- 
ftrifdue glebz natura & proprietate. Ubi 
cretaceum occurrit foJum varia mifcella cor- 
ruptum, ibi nec copiam , nec boni faporis 
aquamfperes. Contrà in argz/lofa terra ab 
omnibus quifquiliis defzcata , a442 femper 
dulcis ; frigidior in topbo ; dulces enim uter- 
que levefquefacit aquas  & colando conti- 
netíordes. G/area incertas , fed boni fapo- 
ris promittit. Sau/um ex arena carbuncu- 
lofacertas ftabilefque , & , quod potiffimum 
Bonaaqua eft, /a/ubres fpondet: Rubra quoque faxa o- 
quas venas 
Amet, 
ptimas fpeique certiffimz: fub faxofis mon- 
tium radicibus & filicibus uberiores , frigi- 
diores, falubriorefque. 
Atque hzc funt precipua figna aquarum | 
Jatentium ; nunc quomodo ex aliis modis expe-| 
rimentifque explorar queam? videamus. — | 
| 
EXPERIMENTUM L | 
Locusquifpiam in profunditatem quin- 
que circiter pedum defodiatur , tum circa 
Solisoccafum zrea vel plumbea pe/vis oleo 
peruntla in eo collocetur, zmverfo frtu , ita ut 
concavitas fundum refpiciat, foffz interim 
orificio arundinibus & frondibus cooperto, 
humoque defuper congefta; poftera die ape- 
tiatur; & fiquidem in zre vel plumbo /z-, 
mor copiofa guttarum afpergine ftillaverit, 
de /atentis aque abundantia certus fis. 
EXPERIMENTUM Il 
$i fimili precedenti foffz vas ffglinum.cru- 
dum adhuc & inco&tum /anzque vellus laxé 
junctum impofueris , poftera vero die va5 , 
confractum & umore evaporante diffolutum, 
vellus quoque madidum , ita ut aqua inde ex- 
primi poffit, repereris ,id fané copiofz aguz 
inibi Jatentzs fignum erit. 
Idem fiet , fi ardens lucerna oleique plena 
exponatur in eadem foffa frondibus coo- 
perta quam fi poftera die extizclam vide- 
ris , nullo olei aut ellychnii defetlu, certó tibi 
perfuadeas , aquas inibi /atitare non procul 
lucerna diffitas. 
Item fi ignem in eaaccenderis , zerra ada- 
Jlanebulofum balitum exfpirabit, latentis aque 
indicium. 
EXPERIMENTUM III. 
Aquilex mané Orientem verfus, aute So- 
listamen ortum pronus in terram proftratus, 
obfervet, utrum alicubi Pamores i» tenuem 
nubeculam fe crifpent, & tremulo motu aérem | enim dictum lignum maximam ad aquas 
"feriant; quod ubi comperit, fodiat, de agua | fympathbiam habeat, & humidum ex terra 
Nonnulli , nefcio qua fuperftitione in Exper. 
tranfverfum acti , putant id effici poffe per 
cribrum, in quo fufpen[a forfex , apicibus fuis 
moxubi venz latentis imminuerit , infalli- 
bili indicio aquam oftendat. Memini me Surerfitio 
Viterbii hujufmodi ridiculum experimen-77; «i; 
tum à Latomo quodam factum vidiffe ; fed q««e- 
iduti nullis naturz principiis fultum fubfi- "^ 
ftebat, ita merito omnium rifu & cachinnis 
explofum fuit. 
His egoaddam nonnulla multo recozd;- 
?iora , certiffima tamen ; quibus aquarum ab- 
ditarum latices explorare olim folebam. 
EXPERIMENTUM IV. 
Fiat ex /gzoquopiam ad aquam fympatbico, 
cujufmodi Alnus &Salix effe poffent, Sa- 
&itta C B, eoferé modo quo in magneticis 
pyxidibus acus collocari folent, ea tamen 
arte fabrefacta, ut medietas C A, ex alio quo- 
| 

vis ligno, quantum fieri poteft ficco, altera 
veró medietas A B, ex alni aut falicis viridi 
ligno conftet, quz in medio A concavo ex &- 
reo cono fimul commiffa, perfecté ad zquili- 
brium nectatur ; quo facto , fiat pes in quo 
inftrumentum firmari poffit , habeatque in 
fuperiorilocoo£e/um , quisreo cono fapit- 
tz inditus, fagittam non tantum füftentet, 
fed ita tenuem reddat, ut fagitta nullo nego- 
tio nulloque impedimento & refiftentia fa- 
cillimo & leniffimo motu, haud fecusac in 
magneticis pyxidibus acus, hinc inde agi- 
|tari poffit, & habebisinftrumentum przpa- 
ratum ; vel fi conu/us ifte concavus zgrius fieri 
poffit , fupra axem ver/fatilem [agittam equi- 
librabis, & idem proveniet effectus;ut in Fz- 
gura apparet. 
Inquifiturus itaque alicubi locorum aque 
latentis venam , inftrumentum in loco prz- 
cedentibus fignis confpicuo & umbrofo, 
fummo maneanteortum $olis conftitues; & 
deinde poft aliquot horas infpice inftru- 
menti partem. A B fagitte ex alnino ligno 
confectz ; quz fi deorfum declinaverit, cer- 
tus fis, eo loco aquam effe conditam ; cum 

Sympatbia 
virga alni- 
condita fecurus. [vaporem avidé attrahat , illud neceffario secu» ^ 
humi- 2^ 
