






268 MUNDI SUBTERRANEI 
Se&l. 11. ( Yerrisinfe&dz, ('Acidz, 
Salfz, Amarz, 
Nitrofz, | | Salíz, 
Aluminofz, Calidz, 
iie gv tien | | kim AP 
Sulphurofz, : ,. | Oleaginofz feu pingues, 
Aqyz4 JRrhginofe, a jo bdapél o e quali- 4 Venenofz, 
Ex calce & gypfo; jl Coloratz, 
Metallicz, Ebullientes, 
Bituminofz, 'Iransformatiw£, 
| Mercurio infe&z, | Purgativz, 
Ferratz , 2ratz, Quibufcunque membris fa- 
L Lapidefcentes. J bL. lubres. 
Ex horum vero fingulorum cum fingulis 
combinatione , nafcitur admirabilis illa a- 
quarum varietas quam fupra citati Pbilo[opbz | 
concipere nequierunt ; has enim duodecim , 
fpecies, fi juxta Artis noftrz combinatorig prin- 
cipia conjugaveris a nafcentur 479001600,| 
id eft , quadringenti feptuaginta novem. 
milliones, mille i oadins aguarum 

iav tium fpecies. Has iterum fi in differentes | 
falium , nitri, alumi- 
Combina- 
ind terreftrium glebarum , 
nis, vitrioli, fulphuris, metallorum fpecies 
comBinatione tefolveris,mumerum habebis, qui 
omnem aumerum areng maris excedat. Quo- | 
niam vero in enarratis duodecim fpeciebus, | 
femper prizdominium. fenfibus occurrit , illo 
contenti, de f/zulis ordine, jam tempus eft, 
ut differamus. 
] 
| 
$I 
De Fontibus feu aquis auriferis,gemmiferis, 
alii[que terrà infectis. 
; | "Riplex mifHonis modus in his omnibus | 
Impopié E confiderandus eft. Primo funt nonnul- 
iXtx à-| " 
E lg aquz medicatz, quz non perfecta, fed 
mam. confuja mixtura confítituuntur ; id eft, quz | 
fenfibilibus variorum mineralium corpufculis 
fcatent, & nullo negotio ab ea feparari pos- 

Hec funt. Secundó, quzdam perfetfa miftura con- 
pu — ftant, itautfingule particule aqua » fingu- 
eon[tent. 
lis vaporofis fpiritibus intimé per unionem 
duddiqn nonnifi longi temporis decoctio- 
ne feparabilem mifceantur , atque adeb a- 
aum cum aquis corpus, unam fubftantiam,, u- 
nam formam conftituant , uti aqu falfzz, 
vitriolate &c. 'Yertió , funt denique quz- 
dam aquz, quz partim vera rerum quas 
continent mixtura ,partim confufa fine ve- 
ta mixtura conftant: funtque compoftte ex 
"usi. primo Cg fecundo mixtionis modo. Hoc pacto 
rias multz funt zbermz que calcarium lapidem e- 
impio* vomunt; &à fe feparant, utpote confufa- 
nea quadam ratione iis inditum , cum fale 
verb perfecta mixtura uniuntur. Sed hac 
omnia penitius exploremus. 

"uriferi 
fontes d 
flumina. 
Auriferà fontes & flumina ubique fer lo- 
corum reperiuntur, ubi videlicet auri domi- 
nantur fodinz ; prz ceteris celebrioris no- 
minisfuntTagus in Hifpania, inItalia Pa- 
dus ,in Germania & Hungaria zugumera- 
in Bactris Ox«s ; in Carnenia Hyramnzs ; in 
Africa Nilus, Niger & Zairus » in America 
juxta Potofium emnes fluvii aureis fcatent 
ramentis. Verüm de hifce vide tractantes, 
Ariflotelem de admirandis auditionibus , Pl Mitos. 
vium , Solinum , & hujus etatis complures Eie. 
Geographos. Noftrum eft caufas hujus Qbry- 
differen- | forrboias exponere. 
- ic i syYf.. Can(a auri- 
Siquis itaque quzrat , Undenam hujuf- pe f^ E 
modi auri ramenta originem fuam trabant , u- 
trum ex natura fluminis permixti terrenis 
glebis , utrum aliunde? Paucis mein re mi- 
nimé recondita expedio : 57 vemg auriferee 
flumini aut lacui fabfint, certé ez , juxta 
nonnullorum placitum , dici poffunt in a- 
quis ipfisgenerari; congruentius tamen lo- 
quemur., fi dicamus aurum in nativis mon- 
tium venis ortum, indé amnziumrivorumque 
luxu & impetu abrafum rapi , atque in al- 
veos fluminum derivari, eorumque arenis 
aquifque permifceri; docetque experientia, 
in Tirolenfi Principatu, Boémia, Saxonia, Juomode 
Hungaria, & denique in omnibusillis Re-£775. 
gionibus in quibus montium Uterus auro fupinibus. 
gravatur , ibidem & rzvzlos aur? ramenta ab 
auriferisvenis abrafa arenifque mixta offen- 
dere. Narrat Mariana Hifpanig Hiftorio- Marians. 
graphus,Incolas olim fra&isruptifque mon- 
tibusaquam immififfe, que Javando aurum 
conveheret. Itaque aurum & venis abra[um 
coufidet in. arenis ; in eis veró non gignitur ; 
aremg enim venulis carent , in quibus bumor, 
ex quo aurum fit, contineri poffit, neque 
calor maturans eo pertingit. 
Referunt Patres noffri , flumina citca Po- porfa Soc. 
tofinam Regionem in America ita aur? iren mfira Colle 
cia effe , ut noftri Collegii Potofini re itus; E 
annui nulli fint nifi quos ipfis /umen aurife- o quod ex 
: BU go flumine il- 
rumtubminiftraverit ; ita autem operantur : ;, jare 
Mancipia certis & conftitutis temporibus colligunt. 
ad arenam extrahendam mittuntur , qui 
extra&am arenam tabulis parum inclinatis 
à fpurcitie & fordibus frequenti fuprà affufz 
aquz lotione emundant;atque hoc pacto re- 
liqua terreftri materia per affufionem aque 
'fublata , auri ramenta graviora relinquun- 
tur. Ramenta hzc crucibulis impofita igni 
fervido colliquant , & deinde quod colli- 
quatum eft, malleo in laminas deductum 
Biles rivi ; in. Afia Padrotus , Cbryforrboas , in ufum cenvertunt. 
Quan- 
