




270 
Sec. YI. nam , in Alfatia aliifque innumeris locis; 
quarum omnium virtus , uti fmetlica five abs- 
terforia vipollet , ita catharticz five laxa- 
tive ab omnibus Medicis habentur, nifi a- 
liarum mixtura aquarum differentes effe- 
&us przftent ; predominium enim nztri aquas 
potentesfacit , quz & pote malum habitum 
ex pituita contra&um emendant , alvum 
folvunt , profunt nervorum vitiis , quod di- 
ftillationibus infeftatur , pectori ; cutis vi- 
tia fcabiemque fanant , auribus inftillate 
tinnitustollunt, verbo, equos cum fale effe- 
&us producunt, nifi quod 2/ reffringentem, 
abflergentem vim nitrum prodat. Sed de Ni- 
tri natura & proprietate ex profeffo alibi. 
$ v. 
De Aquis Aluminofis. 
3 iecoris agug per loca alumine 
referta tranfeunt, ejus viribus tinctz, , 
aluminofe fient. Alumen autem contrariis| 
quafi qualitatibus imbutum eft, calidis vide- | 
licet mediocriter , & ftccis fummó , frigidis 
Quando 
mociva, 
"qua Alu- 
mofa. 
praterea ac porester adflringentibus ; earum- ( Lituminofi fontes monftrant ; 
ue indicia funt fapor : primb enim in guítu 
fubdulcis actenuis, pungenslinguam , un- 
deinamarulentum & PHRUA Sa adftringen- 
,, tem paulatim abit , quas vires ague cum eo 
ele mixte participant. Mirum fané eft, 
lum me vidiffe rvum alumine tintlum, qui 
quicquam PerZarum in ripis hinc inde patia- 
qheophrs- tur. Neque enim , quod & ipfe Teopbrafftus 
u$. 
"dd aqui 
aluminofas Cv 
herbe nn qu 
erefcunt. 
aut alunt, aut gignunt, potentis fané /iccz- 
atis , quz ei przdominatur , luculentiffi- 
mum zzdicium ; Unde morbis qui ex nimia 
humiditate five frigiditate originem du- 
cunt, fanandis mirum in modum condu- 
cunt. Talesfuntagwe juxta Tolfam ex alu- 
minofis montibus profluentes ; tales 42u/z 
in Agro "Tyburtino : 
Itur ad Herculei gelidas qua Tyleris arces, 
Canague [alpbureis Albula fumat aquis. 
Alizque innumerz , uti ex Ca/a/ogo Tberma- 
rum conftat. 
$ VI. 
De Aquis fulpbureis G9 Lituminofis. 
A Quz hocloco zripliciter confiderari pos- 
funt, utaliz fintSulphuratz, alie Sul- 
phurez , aliz ex utroque. Su/pburatas dici- 
mus puras, quz multum fulphurez fubftan- 
tie incommixtibilis continent. Sz/pbureas 
puras, quevaporibus fpiritibufque fulphu- 
reis quamdiu fervent , mixte, tinguntur ; 
fed frigidz atque iterum igni fubmotz. o- 
mnem fulphuris tincturam , vaporibus fpi- 
ritibufque, qui in iis exiflunt, avolantibus 
perdidiffe comperiuntur, ita ut nec odo- 
rem, nec faporem, necullam amplius ful- 
phurez indolis notam prz feferant. Si vero 
aque ex fulphureis corpufculis unà cum ha- 
litibus fpiritibufque intimé tin&tz & perfe- 
&é mixta fuerint , tunc veré & proprie ful- 
"dqua ful- 
phurea. 
notavit, a/uminofa Jymphe plantam ullam | 
MUNDI SUBTERRANEI 
phurez aquz nomen obtinent, fulphureos- 
ue effectus przftant femper ; five calida, 
düdsnr, five een 
Prioris generis funt 4guz AlIule , que 
fulphureis glebis abundant, iis tamen non 
commifcentur , fed, ut paulo ante dixi, a- 
luminisprzdominium habent. 
Secundigeneris funt owes ille fu]pburez 
aque, que frigefatle fulphuream zndolem 
exuunt. 
Tertii generis funt aque in Hetruria 
$.Caffani , & aque Caje propé Viterbium ; 
cum enim longis ambagibus perfulphureas 
venas vaporibus halitibufquefulphureis re- 
fertas tranfeant , & abrafis fubftantiz ful- 
phurezramentis, & fpiritibus iis immixtis 
perfe&té tinguntur , & intimó & infeparabili 
unione commifcentur. 
Ad Bitumino[as aquas quod attinet, certum 4quebitue 
eftexperientià omnespingues & bitumino- ^" 
fos liquores etfi prima fronteomnem cum 
aquismixturam refpuant, longatamen mo- 
ra devictos iis confufe mifceri, uti omnes 
adeóenim (ut 
de nonnullisfontibus in Agro Parmenfi re- 
fert Fa/lopius ) bituminofis vaporibus referti Falopius, 
funt, ut ex flammá vix iis admotá aqua ac- 
cendatur , neque poteft flamma in ipfa aqua 
jaccenfa ulla aquarum affufione extingui, 
fed vento folummod , aut pannis ipfis fu- 
perinjectis. Nafcuntur autem Zitumimofe 
hujufmodi agwe ex pluribus bituminofis 
fpiritibus vaporibufque, qui àbituminis in 
locisillisfubterraneis bullientis vena per- 
petubelevantur. Verüm de natura, fpecie- 
Lus , origine bituminis vide in fequenti Libro 
peculiari Capite. 
$ VIL. 
De Aquis fucco lapideo, frve petrifico pollentibus. 
P Er fuccum lapideum five petrificum , hác in- Agua lagis 
telligo humorem quendam optime elabo- ^!ce'e 
ratum & co&tum ex materia lapidofa genitum; 
q«i humor feu fuccus /(ccefcens vertitur in la- 
idem; Aqug verb medicatz hoc fuccoim- 
butz vocantur perrifcz , quia quamcunque 
rem illis impofitam fucceffu temporis vel 
lapideo inducunt tegmine , vel eam etiam 
prorfus in /apidem convertunt. Invenitur 
autem hic fuccus potiffimum in thermali- 
busaquis, Quibufdam duplici modo mifce- 
tur, fubinde vera & propria ; nonnunquam 
uon vera fed confufanea mixtiene. Prioris 
modi exemplum in p/asta damus. Si enim à 
plautaquapiam agzapetrifícain alimentum at- 
tractum fuerit, tum & /mul fuccum petriff- 
cum attrabi uece[fe eff , unde planta prorfus 
lapide[cit. Si ver fuccus mon fuerit cum aqaa 
permixtus, fed confufustantum , tum quo- 
Iquep/anta vitatofucco, aquam trahens nun- 
quam lapidéfcet , fed caulem folum lapideo 
vefliet amitlu, 
Quzomnia experientia didici in Itinere 
meo Hetrufco, in quo propé Roncolanum 
' Senen- 


