
Cap. TII. Senenfis T'erritorii Oppidum duos fontes ca- 
lidos obfervavi, quorum aqua percanales ad 
IS ^on molares rotas vertendas ducebatur. In hifce 
Rmahe- canalibus cyperus , juuci, ramunculus , fimi- 
&m. — efqueZerzz tanta adolefcebant feecundita- 
te, utquotannis eas, né aquz motum in- 
terturbarent, exftirpare oporteret ; extirpa- 
ta veró projectafque in vicinum locum, 
herbas omnes in lapidem comver(as on fine 
admirationefpectavi. Cujusrei caufam cum 
à Molitoribus quzrerem , refponderunt, 
Aquas iftiufmodi hujus virtutis effe, ut 
quzcunque intra canales, aut in ipsà aquá 
excreverint berbg , mox ac extirpate fue- 
rint, Japidecant ; quecunque vero extra a- 
quam in campis patentibus excreverinther- 
bz, iftas extirpatas nunquam lapidefcere. | 
LIB. V. VIRTUTES AQUARUM. 
' 27t 
perfe&té aquis communicare nequeunt. $i 
enim in aureo, argenteo, plumbeo, &c. po- 
culo aquam frigidam vel centum annos te- 
neres , nullum tamen mixturz indicium re- 
perires. Sed nos affirmative fententia adfcri- 
bimus; & ad aurum quidem quod attinet, 
certum eft aliquam id , fi non perfectam fal- 
tem confufaneam fubire mixtionem cum 
liquore. Patet ex aquis fortibus ; in quibus au- 
rum prorfus in infenfibiles atomos refolvi- 
tur ; patet & in aquis chalybdatis & ferratis, 
quz virtutibus ferri feu chalybis imbuuntur 
ad obffrutliones bypocbondriacas faluberrimis. 
Quomodo itaque aque mifceri queant cum me- 
tallis exponamus. . 
Dico metalla folida & ad' perfectionem Utrum au- 
" * . E um cua 
fuam per ignis purgationem depurationem- qui; miferi 
Cujusquidem rei caufa alia effe non poteft, |que jam perducta , vix acne vix quidem a- pof. 
nifiquod cum iftiufmodi aquis fuccus /api- 
deus , five fpiritus petrifícus intime commixtus 
fit, herbe vero aquam hoc fpiritu turgidam 
pro alimento attrahant , neceffarió fiat, ut, 
herbequandiu hoc humido aluntur , lapi-| 
Curhebe defcere nequeant ; mox tamen ac eo defti-| 
quandiu in 
lamcum aquis mixtionem , nifi adhibita deco- 
ione admittere ; haz enim fpiritus metalli- 
ci fufcitati, fefe aliquo modo aquis commu- 
nicant; uti in aquis chalybdatis experien- 
tia docet. Secundo , Cum zz fabterraneis ve- 
zig metallanon ita folida & dura fint , neque 

duis jg, tutzfuerint,, tum fucci petrifici bumidum in-| 
debitam perfectionem habeant, utpote quz 


tra herbasattractum fzz veluti JiZertati reli-| multo adhuc humido, & adinftar terre- 
defen, — e paulatim ficcefcendo, ex infita nature ftrium glebarum mollitudine polleant; fieri 
pronitatetandem in id ex quo primum pro- fubinde poteft , ut interveniente aquarum 
diit, id eft,» faxeam f[ubflantiam comvertatur,  cauflicarum. affluxu fpiritus auriferi feparati, 
fimilem ei ex qua originem fuam duxit; unà cum abrafisauri ramentis, mox uli fefe 
quod perfetle mixtionis cum aqua manife-! aquis calidis infimuaverint , iis unà virtutem 
ftum frgnum eft. 4qug veró qug son perfetió [uam per mixtionem quandam , qualifcun- 
Jed confufa quadam ratione cum hujufmodi quetandem illa fit, communicent ; atque hoc 
petrifíco fucco vel fpiritu commixtzfunt , quo- | pacto ego zbermas Piperinas in Helvetia, & fi 
ad totam fubftantiam non lapidefcunt ; fed quz alibi reperiuntur, auri facultate pollere 
veluti cortice quodam /apideo tantum. indu- | exiftimo. 
cuntur. Cum in nonnullis locis zberme dentur ge 
T T y i tum zifci- 
Eft in Hetruria juxta Caftellum quod argestez , meritoquzri poteft , uterum illud i (a- 
à Colle nomen habet, flvvielus limpiditlimus, cum aquis veré mifceri poteft. Fallopiusid qus, - 
qui exiguo poft ortum fuum fpatio intra ob fummam vifciditatem ac duritiem , qua EupuE 
zorrentem , cui Seza nomen vulgo obtigit, pollet, aquis mifceri poffe negat. Nos dici- 
evolvitur. Scatet hictorrens/ap/de quodam | mus, aquas quidem frgidas , five quz in fodi- 
fpiritu petrifícofceto ; hinc fluviolus ei fimul nis argenteis fubinde rivorum more con- 
ac commixtus fuerit, mox etiam petrifica fluunt, mixtionis incapaces effe ; f/ tamen 
qualitate imbuitur ; omnia fiquidem, quz' pzritus argentei , aut Subterraneilgnis zftu, 
ín dicta aqua permanferint, uti /gza, herb, aut aquarum caufticarum virtute in appro- 
frondes , aliaque , non quidem lapidefcunt, | priatis venis refoluti aquis tbermalibus com- 
non lapi- 

| 














4n argen- 
fed tantummodo /apzdeo cortice , falvà ligni 
mifceantur , easvirtute quoque argenti fpe- 
herbarumque fubftantià zzduuntur; quod in-| cifica tingi, nihil dubito, & argentum in cal- 
dicat fuccum petriftcum aquis won perfecte , fed | 
confusé tantum, ut diximus mifcerz. 
Sed de hac mirifica qualitate petrefatliva 
infequentibus fufior Cap. de 1mpetritis , da- 
bitur dicendi materia. 
$ VIII. 
De Aquis Metallicis. 
A9 Metallicg dicuntur, quz auri, ar- 
genti , eris, ferri, flanni , plumbiquepro- 
prietates referunt. Utràm vero metalla cum 
aquis veré & proprié mzfcer queant, magna 
inter Pbilofophos Metallofcopos controverfia 
eft, Negative fententiz ratio principalis eft, 
primó, quia obindomabilem duritiem fefe 
qua me- 
3allica. 
cem redactum aquifque mixtum fat fuper- 
quedocet. Sedde hisamplius in Cap. de ar- 
gento ejufque tintlara. 
Quzcunque de aquis auriferis, argenteis 
di&ta funt, dezratis , ferratis, flaunetsplum- 
Zeifque pari pa&o dicenda funt. Quzqui- 
dem, uti dictum eft, quoad fzZflantiam nullis 
aquis mifcentur , fed quoad vim à fpiritibus 
iis inexiftentibus communicatam. Non e- 
nim zberme plumlales , qug in Germania & 
Lotharingia paffim inveniuntur , à plumbo 
appellantur,quod in iis plumbez fübftantiz 
veftigia reperiantur, fed quod vim & pro- 
prietatem plumbi prz fe ferant ; atque adeo 
ad Saturmimos morbos profligandos pluri- 

mum 











