
| LIB. . DE THERMIS 285 
Cap. Y. — 34. Baffenbeimeu[es & Keffelbrunuen[es in, & in certis artis operibus admiranda ; con- 
Archiepifcopatu "Trevirenfi , alumine, ni- | clufuspaulatim repit, ac mira poftremó edit 
tro, halinitro, fulphure pollent. incendia ; ita quo penetrat , & non exhalar, 
3s. Costertbalznfes in Valle cognomine primbaérem obvium , qui magis eft altera- 
prope Memmingam, alumen, halinitrum, bilis, in fe convertit, mox terram, quam pe- 
| fulphur cum portione chalcanthi produnt. | netrat, & non agzaifolum quas offendit, fed 
36. Hifce proximi funt Posterbrun, Hail-| &íaxa & cuniculos izceudit omnes,maxime 
drun prope Andernacum, cui peculiare eft, | vero ubi naturali appetituadexitum trahi- 




Auguftus 
Hartman, 
nil impuri tolerare quod non ftatim eructet. |tur, & per loca fulphuregravida , ubi fove- 
37. Annebergenfes in Mifnia , alumine| 
cum venz cuprez miftura pollent ;rheuma- | 
ticis fymptomatis multum profunt. 
38. Aquen[es juxta Aquisgranum, fulphu- 
re,fale &aluminetinctz ; nervorum morbis| 
potiffimum fanandis opportunz. 
39. Laubacen[es in Suevia prope Ulmam,| 
fulphureo-nitrofz ; omni ztati & tempera- 
mento conferunt. 
40. Leuningenfes & Furflenbergen[es , fale-| 
nitro-aluminofz funt. | 
41. Lucenfes & Brigen[es in Wallefia co-| 
piofo zre & modico fulphure conftant. 
42. In Archiepi[copatu Trevirenft aquarum | 
acidarum fontes numerantur. duodecim. 
43. Spigellergenfes prope Hammeliam | 
inferioris Saxoniz , alumine , vitriolo &| 
ochra infe&g Arthriticis morbis condu-| 
cunt. 
44. Teplitzenfesin Boémia fulphure, nitro, 
alumine, bitumine, & faxo calcario con- 
ftant; nullum eft fere morbi genus, cui non | 
profint. | 
4$. Wolckenfleinenfesin Mifnia, dequibus | 
doctefane& eleganter Idiomate Germani- | 
co fcripfit infignis Medicus Auguftus Harpt- 
man , quem confule. 
Hin : p. 
|fitatibusinvoluta repererim , ea exponenda yw; 
tur & alitur, penetrat:atque hoc pacto vires 
Jili ad extremum fervorem , quem in tbermis 
|'oidemus & fentimus, comparat , quod uti in 
omnibus hucufque recenfitis thermarum 
fervoribus patuit , ita vel maxime in Hunga- 
rie, Tranfylvanie thermis elucefcit. Verüm 
cum hujufmodi varie naturz fontium mira- 
cula fequentibus Capitibus refervaverimus; 
ii$ non immorabimur. 
De aquis 9 lacubus calidis, & qug Arctoo 
rigore sunquam congelantur , videatur O/aus Oleus Ma- 
Magnus, qui eas exacte defcribit. De /landig £"* 
& Groenlandie thermis & ferventiffimis a- 
quis vide quz fuprà uberrimé de Ignis Sub- 
terranei miris effectibus philofophati fu- 
mus. 
In Scotia, Anglia & Hybernia , lege fi 7 
placet Hedlorem Boétium, Bucbananum , uti & Corpo. 
P.Eufebium Norimlergum de miraculofis natu- Buckan- 
re effellibus Hybernig ; que cum multis fal- ns. 
ufeb: 
mberg. 
non duxi , fedad ea me conferam quz & no- 
ta funt & experimentis partim à mepartim 
ab aliis fide dignis doctifque Auctoribus 
comprobata fuerunt. 
$ V. 

Atque hic funt five fosres medicat , five 
"Thermz i» Germania celebres , innumeris| 
aliisrelictis. Ex quibus patet , naturam hu-| 
jufmodi aquarum ludibriis potiffimum in | 
montofis atque Alpinis locis triumphare. | 
| 
$ IV. 
De Thermis C9. Fontibus medicatis Hungari, 
Tranfylvanie ceterarumque adjacentium 
Regionum Septentrionalium. 
Qupattus Mons dividens'Tranfylvaniam 
ab Hungaria & Polonia , uti omnigenis| 
metallorum, mineralium, aquarumque fpe- 
ciebus fetus eft, ita quoquefoztes & thermas, 

De Italig Fontibus TI bermi[que. 
IT Alpibus claufa , & concatenatis Apen- 
sini jugis per medium juxta totam fuam 
longitudinem divifa , necnon Mari Supero 
& Infero val/ata eum à natura fitum obti- 
[nuitquem nullaalia in Geocofmo fimilem ; 
|& quoniam Natura tanto eam nature mu- 
jnimine cinxit , fieri nonpoteftquin unà ei- 
|dem junxerit omnia non ad humanz vitz 
| fuftentationem duntaxat neceffaria , fed ad. 
deliciarum ubertatem abundantiffima fub- 
fidia; inter quz tbermarum multitudo & va- 
rietas maximé fefe fpectandam przbet ; 
quarum quidem zamerus fi exacté recenfen- 
dus foret, nec charta fufficeret ad eas de- 
innumeras prodigiofts virtutibus refertas, ubi-| fcribendas , nec ingenium ad impenetrabi- 
que paffim locorum producit ; Pyrophylaciis 
fubtus ftrenué Natur machinationes ur- 
gentibus. Igsi fiquidem natura fua ad ad- 
Ícenfum propenfus cezc/sf«fque in intimis 
terre cavernis femper agitatur ad aliquem 
exitum , quem ubi reperit cum nafcentis aque 
alicubi fontibus , eos ad fummum fervorem al- 
terat , cujus nempe vires nequeaqua , nec 
ventus, minime omnium ignis deftruat ; 
imó quo femel impetum facit, eo urget for- 
tius , exorbitatque invento obice ad patran- 
da fymptomata , quz videmus & in natura 
lesearundem virtutes &proprietates , que 
iniiselucefcunt , explicandas. 
|. Sola Hetruria2 y thermarum celeberrima- 
irum gloria , preter innumera medicatorum 
jfontium fpeQacula , triumphat: quz quo- 
| niam peculiari Opere, quod 7er Hetrufcum 
(infcribitur, recenfuimus,easnon repetimus. 
[Sed primà ad eas me conferam enodandas 
| quz in 7ran[padana Italia nominis celebrita- 
te przcipuz funt ; quarum 7» folo 7erritorzo 
Patavino fex numerantur ; & funt Bal/zeum 
Aponotanum ; Balneum Montis Oflboni ; $.Pe- 
Nn 3 tri j 






n LL 







| 
a — 
AT 
o 

