



286 MUNDI 
Sed YII. tris Domus uowz ; D.Bartboloma?, & denique 
quod S.Helewz vocant ; quorum omnium 
naturam ordine paucis perftringam. 
Balneum Apouitanum , Grzcé dmo&, eo 
quod fiue dolore medeatur , non ab hodier- 
nis tantüm fed & veteribus Scriptoribus 
RES Suetonio , Claudiano , Plinio, celebratum , in 
sida" mediavallefitum , quà fpectat Septentrio- 
nem montibus cingitur, quà urbem refpi- 
cit Patavinam , vafta planitie circumdatur ;| 
affurgit collis crudo quafi pumice compa- 
&us , exquo per lapideas veluti fiftulas ube- 
ri perennique fluxu manat audazz(jzma illa | 
aqua , Aponen[ium tbermarum mater; de cu- 
jus mixtura fuerunt varia Medicorum judi- 
Falopus. cia. Fa/lopius uti mille experimentorum mo-. 
dis fcrutinium fontis aggreffus , nihil non 
egit quo in intimam hujus fontis mifcellam 
pertingeret , ita meritó omnibus reliquis 
palmam eripuiffe videtur , dum irrefraga- | 
biliexperimentorum notitia doctus tandem | 
ftatuit ineffe aquis illis fae quidem ex 
predominio , deinde Zzpidem calcarium ( qui | 
(arduis undique cincta collibus, à D. Perrz 
|dalneo duobus millibuspaffuum diffita , oc- 
videlicet co&us vertitur in calcem) , deni- 
que vaporem [ulphureum. undeintulit,aquam 
calefacerein fecundo gradu remiffo ; exfic-| 
care itidem in fecundo gradu, atintenfo ;; 
Savanorola; quod ex Tatrica fcientia contra Savanarolam 
ita comprobavitut deeo nullus amplius a- | 
pud Medicos dubitandi locus relinquatur. 
SUBTERRANEI 
aque que ab edicula Divo Petro ibidém con- 
ftructa confecrataque, nomen habent ; co- 
piofofaleconftant, & fuccoquodam Ochrz 
haud abfimili ; moderaté calefaciunt, fic- 
cant& leniterroborant. 
Quatuor ab his milliaribus progreffis, oc- 
currit collis, qui ex Boreali parte fervez- 
tiflimas aquas evomit, ex altera parte fon- 
tium medicatorum ibidem fcaturientium 
frequentia celebris eft, quos à nova domo 
à Carrariis Patavinz Urbis Patriciis ibidem 
edificata , Tbermu domus nove vocantur, 
quz tamen culturz negligentia hodie quafi 
obfoletz fqualefcunt. 
Ad sco paffus circiter hinc defcendenti- 
bus, occurrit Mons, quem ab egrotorum 
frequentia illuc confluentium Mozs zgroto- 
rum , corrupté Monte groti dicitur; ex hoc 
monte Therme manant celederrime, falphu- 
re , fale & gypfo compofitz ; unde ficcant 
vehementer , moderate calefaciunt , cutis 
ulceribus potiffimum conducentes. 
Ulterius provectis in convalle quadam 
cutrit Ba/ueum $. Bartholomei ab ede ejus 
honori confecrata fic dictum , omnzzum ther- 
marum celeberrimum. & frequentiffimum , 
non quidem ratione aquz , fed ob ferven- 
tiffimum & bituminofum , cui illa fuper- 
natat, /utum,ad artuum nervorumque emol- 

Ufus earundem quadruplici modo perfici- 
tur ; potu videlicet, infeffione, embrocha 
five ftillicidio, & Laconico, quibus omnes. 
moibiabinveterato frigore & humiditate! 
originem ducentes curantur , excepta lue 
gallica. Verüm de morbis quos curat aqua 
Chudianu. Vide elegantiffimum Glaudiasi de ea elo- 
gium, ubi miras nonnullas harum aquarum 
proprietates adducit. 
Ab Apono verfus Occidentem progres- 
fis 1 jo paffibusoccurritcollis przaltus, cui 
nomen Ortbozi , ad cujus radices vifitur z- 
des Deiparz facra multis inclyta miraculis ; 
in cujus veftibulo caverna vifitur, intra 
quam per lateritiam fcalam defcenfus pa- 
tet. Hicmanatpurior unda, Agua lirginis 
di&a nonnihiltepida , & mitiffimo condita 
fale, folo potu mederi apta. Non proculab 
Aqua Virginis aque ferventiffimz fcaturigo 
cernitur , fa/fa & [ulpburea ad fanandos in- 
tracutaneos morbos peridonea. Non pro- 
cul hinc duo £aluea cernuntur tepidis & me- 
dicatis vaporibus repleta , optimi ad emol- 
liendos artusremedii. InJacuna autem illa 
ubi fervens aqua fcatet, eft /uzum argillo- 
fum & pingue, cujus vis ea eft, ut ficcet, 
digerat, roborer, & diffolutas partes jun- 
gat; cave tamen ne dum calidum eft affe- 
étz parti admoveas, fed eam aqua illa prius 
calefactam frigido coeno oblines, Soli ex 
ponendo, deinde ufurpando. 
Ex Patavioper x2 milliarium planitiem 
digreffis occurrit amceniffimus collis , ex 
cujus vifceribus ebulliunt ferventifimae ill 
liendum rigorem illitione peridoneum ; 
fervorem hunc concipiunt ex igneo & bi- 
tuminofo , quem inferni ignes exfpirant, 
halitu. 
Duobus deinde hinc milliaribus vifitur 
Sacellum 5. He/ezz in colle dicatum, unde 
&lalneum nomen habet. In quo prater ve- 
nufta Laconica &gemina ftillicidia & fon- 
tem ferventis aque & medicatum lutum ; 
aqua fulphureis referta vaporibus habet 
prater falem , fulfuris modicum , & nefcio 
quid argillofum ad oclirz colorem vergens ; 
unde moderató calefacit & ficcat : /uum 
vero frigefacum vi medicata privatur. 
Mirum in hoc quidpiam latet & diverfum à 
luto Balnei S. Barbolomai , quod hoc poten- 
ter exficcet , illud veró emolliat. 
Atque ex hac Tbermarum multitudine,que 
in Agro Patavino elucefcit , luculenter patet, 
totum bunc. tratlum fubterraneis ignibus , & 
confequenter omni mineralium genere re- 
fertum effe, quz venas fuas in circumvicinas 
regiones long? latéquediffundant. In Agro 
fiquidem Veronenfi , decimo Patavio la- 
pide diffito , ftatim Therme occurrunt Ca/- 
deriang, quibus Medici nontantum ad po- 
tum infeffionemque , fed ad ufus varios, 
quin & ad coquenda prozgriscibaria, & ad 
vinum diluendum utuntur; miftura ejus 
conftat rubrica fynopica cum modico falis 
& fulfuris. Correfpondent hifce per fubter- 
raneos cuniculos in Cifpadana Regione 
Therme Aquaritang, Regienfes ; [catet ex Mu- 
tinen- 

