
LIB.V. DE THERMIS 291 
Cap. Y. tutas. Dies me deficeret, fi quz in Quato- 
mata , Peru, Chili, Quato, Cufco, Potofi 
Naturz in aquis miracula fpectantur, defcri- 
bere attentarem. Sit itaque hzc Regula ca- 
tholica: U£icunque Vulcani officing cum me- 
zallicis fodinis reperiuntur, idem thermas vel- 
uti individuos earum comites aZe(fe son poffe; 
[f ed ubique Vulcanias officinas ; fulphureas 
ifoffas, nitrofos, falinos , aluminofos, vi- 
triolatofque fontes reperiri in precedeptiLus 
oftenfum fuit. Re&é iraque inferimus, 
Thermas nullili locorum , mirandzque facul- 
tatis fontes deeffe, Sed hzc de "Thermis 
fufficiant. 


Cap. YT. 
CAPUT IL 
Unde medicata facultas "Thermarum , contra tot ac tam differentes 
morbos , profluat. 
Um in tota rerum naturalium con- | falubres effets praftet.Neque enim putes 
d templatione nufquam mirabilior ap- | velim , omnes horum effectuum caufas à 
pareat Nature majeflas quàm i» mi-| primisfemperqualitatibus dependere , fed 
ra aquarum varietate ; certe omnibus modis ut plurimumà Ípecificisrerum quz thermis 
demonftrandum eft, quifnam fit opifex mifcentur viribusqualitatibufque, uti poft- 
tantorum effe&uum , quodnam magifte- 
rium ,quo diverfitfima ceteroquin elemen- 
ta & qualitatibus prorfus contraria, tanta ' 
."midtia tamen concordia in calidis aquarum z/er- | 
due in sub. firi , tanta harmonia uniantur ut aqua hu- | 
teras. miditatefua igneam vim non extinguat, &, 
ignis potentia vi fua omnium efficaciffima 
contrarium humorem non offendat : imó! 
naturali quadam amicitiz ambitione , ea 
pacis federa pangunt quz nulla potentia | 
diffolvi poffe videantur ; ita utignis omnia 
per omnia activitate fua moveat , nutriat. 
omnia per omnia aqua , fitque adeo , juxta ! 
Ariftoteles, P/;]ofopbi effatum , prima vitz participatio 
ea de aquarum prodigiofarum caufis ape- 
riemus. Suntautem , quz medicatis balneis 
plerumque perfecta unione mifcentur , fal, 
nitrum , alumen , vitriolum ;fulphur, bitu- 
men ,unà cum feptem metallorum tinctu- 
ris, quz uti nefcio quo magnetifmo ad con- 
creditas fibi humani corporis principales 
partes feruntur , ita illasquoque eà, de qua 
differimus , virtute mirificà beant ,€&in 
perfecto fanitatis ftatu confervant. Sed rem 
tandem oftendamus, initium facturi à me- 
dicatis aquis falfis. 
Omnisterra /a/em participateiproprium, S4 a 
H Ó e E ibi - 
ubi plus, ubi minüs reperitur; & quales ter- Ede 



excalore, ejufdem confervatio in humido. | rz reperiuntur/4/es obtinent fa/fz qualztatis ira vulitó 
Quomodo itaque aqua calorem concipiat 
przcedentibus uberrime dictum fuit , 
modo veró tautum virtutum admirabilium 
Zncrementum confequatar quomodo & quo 
paranympho virtutum | diverfiffimarum 
confluxus tam arcto conjugio, tam exacta 
proportione, tam przcifa menfura &fym- 
metria attemperentur, altioris utique Ícru- 
tinii eft. Agedum , zentemus nonnihil, in 
quo fi Lectori non undequaque fatisfeciffe 
videbimur, faltem quidpiam nos in re ar- 
dua tentaffe , laudem merebimur. 
Sapientiffimus Conditor rerum D&u s 
OP T. MAX. utiomnia propter Hominem 
produxit; ita quoque omnibus ad eum in 
perfecto fanitatis ftatu confervandum me- 
diis omnis generis inftru&um effe voluit. 
Mir Hincnilinrerum natura eftquod peculiari 
Zw Virtute medica non polleat ; z;/ quod non 
difpofitio ad &am aliquam ex humani corporis partibus vir- 
bomini bo- Vve fua re[Diciat , & mirifico quodam chara- 
mata. ere id ad quod fovendum conditum eft, 
prz fe ferat; imó veluti ponderequodam in 
id cui naturali amicitiz lege correfponder, 
feratur. Quoniam vero corporis bumani con- 
JlHitutio plurimis fulphureis, nitrofis, falinis, 
vitriolatis & oleagineis partibus conftar, 
iifdem videlicet quibus unumquodque mi- 
xtum ; hincfitut aqua tbermarum calida , cui| 
exacté commifcentur,ufurpata, miros iftos,| 
quos in infirmorum fymptomatis miramur, 
3i ini 
Qquo- 
Mirabilis 
gradus ipfe aque ,unde fumofz, ficcz , pon- Vote 
|tic2 , amarz , acres, fubamarz ; &ubi exa- 
| &é tellus eft falfa, exacté falfz funt ; unde 
| rar fit in aquis ex quapiam minera aut me- 
;tallo impreffio , quz & falis non participet 
|qualitatem , hunc enim faporem omnis 
; terra participat ; unde rurfus patet , vix a- 
| quam puram & fimplicem reperiri , uti f(zprà 
| quoque docuimus, quz non aliquid falis, 
| etfi fub infenfibili quantitate, contineat; 
igraduumautem acredinis diverfitas depen- 
| detà locis fübterraneis, perque fluit ;quz fi 
| per mineras fale copiofo refertas ierit, fal- 
| fiffima , fi per loca rariori fale fceta, minus 
falfa, fi perglaream & fabulum fluxerit, de- 
| pofita falis per tranfcolationem mole, in- 
falfa egreditur. Cur veró calidz aque falfu- 
,ginea falfores fint reliquis , id accidit ex 
jaduftione , que fit ignis fübterranei virtute, 
iqua fpiritibus evolantibus fal fixum reftar, 
|quoaquz rantó redduntur falfiores quantó 
perfectiori miftura cum aquis fal dilutum 
fuerit. Idem itaque fitin fal[ugineis thermis à 
natura , quod in aquis fale dilutiffimis arte 
| paratis ; queuti violenter exficcant, calefa- 
| ciunt minus , adftringunt, contrahunt, abs- 
tergunt, repurgant; quz funt falis proprie 
facultates, ita cutim quoque abftergunt, o- 
mnemque excrementitiam acputreícentem 
humiditatem coércent , nimiamque corpo- 
ris craffitiem cum tempore attenuant. 
Qoa Quod 










