











29 Z 
Sect. TI. 
liginofifque tantopere conferant , 
viribus ut plurimum adfcribendum eft 
quod cum à natura mirabili mifture fym- | 
& proportione intra aquas digeftum 
fit , hinc caloris aque inexiftentis virtute 
poros penetrans, eos effectus 
Intercuta- pra ftat, quos miramur ; &uti s//a corporis | 
noflri particula eft, qug non falinis corpufculis 
conftet , quz fi vel praternaturali calore ad- 
uratur, vel aliunde ex humorum corruptio- 
ne perniciofas qualitates acquifiverit , fit 
ut intra calida falis balnea, ea naturali quo- 
dam appetitu fui fimilibus particulis, extrà 
aque vehiculo introductis, attractz , corpus | 
à molefto hofpite, per corruptz putredinis 
vitiofique humoris intercutanei evacuatio- 
metria 
per apertos 
meis morbis 
eur tanto- 
gere profit. 
nem , liberent. 
Cur e by- 
eis. 
aperiunt ; quibus 
faturalis uteri de 
fequi neceffe eft. Atque hoc paco medice 
zhbermarum falfarum vires in di&orum profli- 
atione morborum operantur. 
mivfarum —— Nitro[ie tbermaz in paucis à falis faculta- 
tibus difcrepant : Calefaciunt enim, exte- 
nuant, digerunt, detergunt, mordent, fpif- 
fant , ficcant , exulcerant ; ob efficaciam | 
qua majori quàm falinz pollent , falfis 
etiam amariores funt, & ob acria , fubtilia 
& fpiritofa nitri corpufcula , quz aquis mi- 
fcentur, incidunt, & multó potentius quàm 
falfzattenuant ; unde vifcidos humores e- 
ducunt, alvum laxant , cient urinas, fudo- 
tes provocant , renes mundant , arenulas 
pellunt , calculum frangunt. quidquid e- 
nimin corpore nitrofarum fecium impuri- 
AXhbermarum. 
vires. 
Quod itaque fa/fie tbermarum aque fca- 
biofis, leprofis, elepfiaticis , maculofis, viti- 
rà id falis| 
Cur vero lienofis & hypochondriacis,ce- 
pocbondria- tegifque morbis qui à flatibus originem tra- 
hunt, tantopere profit, eo qui fequitur mo- 
do fit. Corpufcula falina una cum aqua ca- 
lida, cui mifcentur , per poros introducta & 
calore attenuata , univerfum mox corpus 
fua fubtilitate pervadunt, obftructas ad lie- 
nem, inteftina , uterum , ceteraque mem- 
bra , femitas acredine fua recludunt, ubi- 
cunquefui fimilia corpufcula humorum vi- 
tio depravata offenderint, illa attractu quo- 
dam infe derivant, & unà tandem qua pol- 
lentabfterfiva virtute, membra emolliunt, 
- ad folitas functiones apta reddunt , fzces 
vero obftructionum caufas, una fecum per 
exoneratorià naturz oftia, fubducunt. Hinc 
patet , cur nonnulle zberme fterilibus fe- 
cunditatem conferant; quia falina corpufcula 
aquis immixta humorum vitioforum in u- 
terinis morbis colluviem virtute fua exfic- 
cant, difcutiunt, abftergunt, vias occlufas 
reítitis fecunditatem, fi 
e&us non obftiterit , con- | men in balneis aut embrochis funt , iifdem 

MUND! SUBTERRANEI 
quidem longa experientia obfervatum fuit, 
in nitrofis fodims , nullum aut lippitudine 
autoculorumvitiotentari; quod haud du- 
bié fummz ejus fübtilitati & incifivz facul- 
tati, que omnia detergit , adfcribendum 
eft. Unde apud Medicos sitrum femper 
collyrium habitum fuit ex paucis praftan- 
tiffimum. Vide, quz in fequenti Libro fu- 
fius de natura & proprietate producimus. 
Aluminof therma , przter eas facultates T 
| quas cum nitrofis &falinis communes iOS 
bent , adftrictoria potiffimum virtute pol- viro. 
lent; unde corporis partes quas tenuitate 
fua exonerant excrementis , eafdem fir- 
mant, redduntque magis robuftas ; fangui- 
nis fluxum quacunque de caufa provenien- 
tem cohibent ; Gonorrhoex fluxum fiftunt ; 
urinz ardores mitigant ; vefice acureterum 
obftructionem tollunt , relaxatam renum 
vim retentivam corroborant , & innume- 
ros alios effectus pariunt, magno infirmo- 
rum adjumento. Cujus quidemrei ratio a- 
lianon poteft effe quàm vis quzdam quz 
uti mifturam falis & nitri participat , ita 
multo efficacius, quam predicta, operatur; 
exaque fiquidem predominio habent quod 
refriperent, ex acrimonia ignea vero quod 
mediocriter exficcent &adftringant. 
Therma vitriolate five atramentofz, 
c& xa udiUna),à Chalcantho quafi diceres z- 
ris florem ac faperficiarium materie znez 
recrementum ; utiitaque ex zre originem 
fuam habent , ita folüm in iis locis quz fo- 
dinis zneisfcatent , producitur. Undether- 
mz que per hujufmodi vitriolatas fluunt, 
virtutem participant vitriolo propriam,quz 
eft jun&a vehementi adftrictioni cum infi- 
gnicalefaciendi virtute , nec minus exfic- 
cant, conftipant, contrahunt, rodunt; unde 
nifi apté temperentur , potui non tantum 
inutilesfed & periculofz funt ; utiliffimz ta- 
i 
5: 
Therme à- 
Grz- Iherma vii- 
triolata. 

morbis fanandis idonez quibus aluminofz, 
nitrofz & falinz, cum fuperaddito tamen 
quodam , quod promptius penetrent & abs- 
| tergant ; unde vix acidule reperiuntur , que 
exvuitriolo aliquidnon participent, non qui- 
dem quoad eorum effe fenfibile , fed quoad 
fpiritofam vaporofamque fubftantiam, qua 
fubtiliter & perfecte tinguntur. 
Atque hz funt quatuor [alinorum corporum 
fpecies , qua non mixte , & fingulz perfe ope- 
rantes eofdem quidem effectus przftant in 
iis quibus mifcentur aquis, folummodo 
diverfis intenfionis gradibus , & à vitriolo 
quoque accedente ea facultate zri propria, 
differentes. Commixti tamen inter fe toto 
celo differentes obtinent effectus, quos fi 
ad combinatoriz artis regulas revocamus, eos 




tate magna & malignantis qualitatis repe- 
rerint, id tanquam fibi fimileattractu quo- 
damunitum acrimonia fua, omni phlegma- | tinere comperiemus. 
zofüres vi- te & vifciditate confumpta diffolvunt. Ne-| 
eri lithitii- (eio tamen , quem abditum ad oculorum vi- 
dine non " m ? 
tentantur. Ha & lippitudinem confenfum habeant ; fi- 
|viginti quatuor diverfiffimos effectus ob- 
